Çfarë do të ndodhte me Tokën, nëse do të zhdukeshin njerëzit?

17 Gusht 2020, 07:01, Blog CNA

Thellë brenda pyjeve të shiut në Guatemala, ndodhet sot një nga reliket më të famshme të civilizimit Maja: një qytet afro 2 000-vjeçar, i shndërruar në rrënoja që njihen me emrin Tikal. Kur Alen Uajzman e eksploroi zonën tha:?Është shumë emocionuese se sa shpejt mund të na varrosë natyra!?.

Kjo skenë nga pyjet e shiut, na jep një lloj ideje se si mund të dukej planeti ynë, nëse raca njerëzore do të pushonte befas së ekzistuari. Ky skenar është trajtuar shpesh muajt e fundit, teksa pandemia globale e Covid-19 ka mbajtur mbyllur njerëzit në shtëpitë e tyre, dhe ka inkurajuar kafshët e pyllit të shfaqen në mjediset tona urbane, duke na ofruar sërish një detaj tjetër, se si mund të duket jeta pa ne njerëzit.

Uajzman, që shkroi në vitin 2007 librin ?Bota pa ne?, kaloi disa vjet duke intervistuar ekspertë, dhe duke shqyrtuar në mënyrë sistematike pyetjen:Çfarë do të ndodhte me planetin tonë – qytetet, industritë, me natyrën – nëse njerëzit do të zhdukeshin ? Për këtë pyetje ekzistojnë disa teori.

Në studimin e tij Uajzman, u mor në fillim me atë që mund të ndodhë në qytete, ku do të vëreheshin disa nga ndryshimet më dramatike dhe më të menjëhershme, falë mungesës së papritur të mirëmbajtjes së ambienteve nga njerëzit.

Pa njerëzit që menaxhojnë stacionet e pompimit, të cilat devijojnë reshjet dhe ujërat nëntokësorë, metrotë e qyteteve të mëdha si Londra dhe Nju Jorku, do të përmbyteshin brenda disa orësh nga zhdukja jonë. Ndërkohë mungesa e mbikëqyrjes njerëzore në rafineritë e naftës dhe termocentrale, ka të ngjarë të shkaktojë zjarre të mëdha, shpërthime bërthamore me pasoja të mëdha shkatërruese.

Gjithashtu sipas Uajzman, ne do të lëmë pas male me mbeturina, kryesisht plastike, të cilat ka të ngjarë të ekzistojë për mijëra vjet, me efekte serioze mbi jetën e egër. Ndërkohë, mbetjet e naftës që derdhen në tokë në sitet industriale dhe fabrika, do të degradojnë dhe do të përdoren përsëri nga mikrobet dhe bimët.

Ujërat nëntokësore në qytete, do të gërryenin strukturat metalike që mbajnë rrugët sipër sistemeve të transportit nëntokësor, dhe rrugë të tëra do të shembeshin, dhe shndërroheshin papritur në lumenj të mes të qyteteve, shpjegon më tej Uajzman.

Trotuaret do të plasariteshin, duke siguruar hapësira për mbirjen e farave të bimëve të ndryshme. E njëjta gjë do të ndodhte me urat. Me përhapjen e këtij habitatit të ri, natyra do të marshonte në mënyrë stoike nëpër zonat dikur të banuara, duke e pushtuar xhunglën e betonit me kullota dhe masive të dendura pemësh.

Kjo do të shkaktonte akumulimin e madh të gjetheve dhe degëzave, dhe krijuar kështu skenarin e përsosur për zjarre të mëdha të shkaktuara nga rrufetë, të cilat do të shkatërronin pjesën më të madhe të godinave nëpër qytete.

Gjatë qindra viteve në vijim, godinat e para që do të degradojnë plotësisht do jenë ato prej qelqi, ndërsa strukturat metalike moderne do të copëtohen dhe ndryshken. Por ndërtesat që do të rezistojnë më gjatë, janë ato të bëra nga vetë Toka, sikurse janë strukturat prej guri.

Ndërkaq në tokat bujqësore që aktualisht mbulojnë gjysmën e pjesës e banueshme të Tokës, do të kishte një rikuperim të shpejtë të insekteve, teksa pesticidet dhe kimikatet e tjera nuk do të përdoreshin më.

?Habitatet përreth, komunitetet bimore, tokat, ujërat dhe oqeanet do të rigjeneroheshin, pa ndikimin e madh që kanë sot kimikatet mbi ekosistemet. Kjo nga ana tjetër, do të inkurajonte akoma më shumë depërtimin e jetës së vendbanimet e dikurshme të njeriut?- vijon më tej eksperti.

Ky tranzicion do të sjellë një rritje të biodiversitetit në shkallë globale. Uajzman ka zbuluar në hulumtimin e ndikimit që do të kishte mungesa e njeriut, se SHBA-ja dhe pjesë të Amerikës së Jugut do të ishin vendet më të pasura me bimësi dhe kafshë në Tokë. Kafshët si elefantët do të ishin të zakonshëm në ishujt e Mesdheut.

Edhe nëse ne do të zhdukeshim papritmas nga Toka, planetit do t?i duheshin miliona vjet që të merrte veten nga zhdukja e madhe e specieve që ka ndodhur mijëra vitet e fundit. Një vlerësim pretendon se duhet të kalojnë 3-7 milionë ose më shumë vjet, për t?u rikthyer në nivelin fillestar të para-zhdukjes së shumë specieve.

Por Uajzman vë në dukje pasigurinë e natyrshme, në bërjen e parashikimeve të sakta për atë që mund të ndodhë. Për shembull, nëse do ketë shpërthime në fabrika apo centrale bërthamore, apo në puset e naftës ose gazit, ato do të vazhdojnë të digjen për shumë kohë, duke çliruar në atmosferë sasi të mëdha të dioksidit të karbonit.

Dioksidi i karbonit nuk qëndron gjithnjë pezull në atmosferë. Oqeanet tona luajnë një rol thelbësor në thithjen e sasive të mëdha të dioksidit të karbonit nga ajri. Por ka kufizime mbi sasinë e përthithjes, taksa uji mund të acifidikohet në nivele jo të shëndetshme, me dëme potenciale ndaj mijëra specieve detare.

Gjykuar nga nivelet aktuale të CO2 në atmosferën tonë, do të duhen mijëra vjet që ato të zhduken nga atmosfera. Uajzman mendon se ky proces mund të zgjasë mbi 100.000 vjet. Skenarë të tillë mbi këtë të ardhme të imagjinuar, mund të trembim shumëkënd. Por ato mund të na nxisim që të jemi më të vëmendshëm ndaj veprimeve tona, në një përpjekje për të ruajtur vendin tonë në këtë planet./ livescience–Përshtatur nga CNA.al