E fundit!

16:05 Politikë

Rama për protestat: Në bulevard edhe turistë të shtirur, lëpijnë e pickojnë tubuesit e sinqertë

Kryeministri Edi Rama ka reaguar sërish lidhur me protesta...

Historia e vjetër e taksës mbi beqarët, pse u vendos dhe çfarë synonte

28 Qershor 2020, 06:41, Blog CNA

Jeta prej beqari, pa angazhime në çift dhe ato familjare, portretizohet shpesh si idealja. Sipas stereotipit, burrat beqarë janë shumë më të shkujdesur dhe më pak të përgjegjshëm, dhe në mungesë të gruas ose fëmijëve që kërkojnë mbështetjen e tyre, janë në gjendje të kenë një jetë orientuar vetëm nga qejfet.

Megjithatë, përgjatë historisë, qeveritë dhe ligjvënësit kanë synuar të kufizojnë numrin e beqarëve në shoqëritë e tyre duke përdorur një metodë të vjetër:taksimin. Për 2.000 vjet, taksat mbi beqarët janë shfaqur në mënyrë periodike në shoqëritë e të gjithë botës, duke shënjestruar burrat beqarë dhe pa fëmijë, të cilët mendohej se ishin një burim i dobishëm i të ardhurave.

Që nga koha e Romës së lashtë, sipas Tax Fitness, ideja e taksimit të burrave të pamartuar ka qenë vazhdimisht joshëse për qeveritë dhe shtetet që synonin të mbledhin të ardhura, por njëherazi edhe të kontrollonin sjelljen sociale. Në vitin 9 Pas Krishtit, Perandori Romak August vendosi ?Lex Papia Poppaea?, një taksë mbi burrat beqarë dhe çiftet e martuara që

nuk kishin fëmijë.

Qëllimi i kësaj takse, ishte të inkurajonte martesën, lindjen e fëmijëve, si dhe të parandalonte sjelljen imorale. Por nga ana tjetër, ajo u dëshmua të ishte një mënyrë e shkëlqyer për të mbledhur fonde për shtetin, dhe që prej asaj kohe është kopjuar nga shoqëritë në mbarë botën.

Në 1695, kur Kurora Angleze po përpiqej të mblidhte fonde për një luftë tjetër të kushtueshme kundër Francës, vendosi një taksë për beqarët për të gjeneruar të ardhura. Ky ligj, i njohur si Akti i Detyrimit për t?u Martuar, vendosi një taksë fikse për të gjithë burrat beqarë mbi moshën 25-vjeçare.

Taksat ndaj beqarëve, përdoren edhe për të rregulluar problemin e rritjes së popullsisë. Në Afrikën e Jugut, u vendos në vitin 1919 një taksë mbi beqarët në mënyrë që të inkurajoheshin familjet e bardha të kishin fëmijë, një politikë e rrënjosur në politikën racore para-aparteidit dhe e nxitur nga frika se popullsia e bardhë do të eklipsohej shumë shpejti nga komuniteti i zezakëve.

Përpjekje të ngjashme të inxhinierisë sociale,l mund të gjenden në Italinë e Benito Musolinit. Në vitin 1927, ai shpalli miratimin e një takse për burrat e pamartuar, si pjesë e një përpjekje për të mbledhur fonde, dhe për të shtuar ndjeshëm popullsinë italiane.

Ideologjia e tij e orientuar nga raca, ishte e prirur të garantonte që (sipas mendimit të tij) raca superiore italiane të tejkalonte pjesën tjetër të Evropës, për sa i përket rritjes së popullsisë. Por në raste të tjera, taksa e beqarisë kishte të bënte më shumë me imponimin e rendit moral ndaj shoqërisë në një kohë të frikës së rritur në lidhje me sjelljen hedoniste (të orientuar nga qejfet) të djemve të rinj.

Sipas Tax Fitness, në shekullin XIX, shteti i Miçiganit në SHBA bëri përpjekje të përsëritura për të vendosur një taksë mbi beqarët, bazuar në idenë se burrat beqarë ishin statistikisht më të predispozuar të angazhoheshin në sjellje kriminale sesa burrat e martuar.

Një taksë e ngjashme u miratua në Misuri në vitin 1821, e cila përbëhej nga një taksë fikse vjetore prej 1 dollarësh për të gjithë burrat e pamartuar. Por në Miçigan, idetë e propozuara ndehsnë në një rezistencë më të madhe. Shumë burra u ankuan se një nismë e tillë ishte një formë e patolerueshme e diskriminimit gjinor, duke pyetur se pse burrat duhet të ishin subjekt i kësaj takse ndërsa gratë jo.

Përkundër debateve të forta, propozime të mëtejshme u paraqitën në vitet 1837, 1848, 1849 dhe 1850. Nismat më të suksesshme u shfaqën në fund të shekullit XIX-të dhe fillimin e shekullit XX-të. Argumentet që dominuan gjatë këtyre debateve shpesh, fokusoheshin tek sjellja e burrave beqarë, dhe nevoja e perceptuar për t?i detyruar ata të martoheshin.

Por kundërshtarët e projekt-ligjit, sugjeronin që nëse kjo taksë do të qëndronte, atëherë një taksë e ngjashme duhet të vendosej edhe për të gjitha gratë në moshën e martesës, që kishin refuzuar propozimet për martesë.

Me gjithë rezistencën e madhe, mbështetësit e taksës ndaj beqarëve vazhduan përpara me agjendën e tyre. Në vitin 1921 në Montana të SHBA-së, u vendos me sukses një taksë prej 3 dollarësh për të gjithë beqarët e pamartuar.

Ndërkohë në vitin 1934, shteti i Kalifornisë propozoi një taksë prej 5 dollarësh për beqarët, kryesisht si një strategji për të rritur numrin e lindjeve. Gjithsesi, propozimet nuk u çuan deri në fund, dhe projektligji nuk u zbatua kurrë.

Edhe pse taksa ndaj beqarëve ka qenë subjekt i një debati dhe polemikash të konsiderueshme, ajo nuk arriti të ketë sukses në Shtetet e Bashkuara. Ndoshta sepse nuk ishte një strategji veçanërisht e efektshme, as për kontrollin e sjelljes së të rinjve, dhe as për inkurajimin e tyre për t?u martuar.

Në fakt, siç e vuri në dukje një gazetar në gazetën ?Pittsburgh Press? në vitin 1921, ishte e papërshtatshme të detyrosh burrat të martohen, dhe çdo njeriu që mund t?i nënshtrohet një presioni të tillë ?do t?i mungonte nervi dhe qëndrueshmëria e nevojshme, për ta bërë atë një bashkëshort të suksesshëm?.

Me gjithë përpjekjet më të mira të shteteve të ndryshme, në fillim të viteve 1920 SHBA-ja e pati shumë të vështirë të bindë beqarët e përkushtuar të hiqnin dorë nga jeta e shkujdesur. Pikërisht në vitet 1920-1930, një taksë e tillë u miratua dhe zbatua edhe në Shqipëri./Përshtati në shqip CNA.al