Kim Jong Un, si mund të negociohet më dikë që ka vrarë edhe vëllain e tij?

17 Shkurt 2020, 07:28, Blog CNA

Nga Aidan Foster-Carter ?The Diplomat?

* Tre vjet më parë, Kim Jong Nam, djali i madh i Kim Jong Il, dikur trashëgimtari i tij kryesor, por që më vonë u internua, u vra. Dhe jo në ndonjë skutë, por në mes të ditës në një aeroport të mbipopulluar në kryeqytetin e Malajzisë, Kuala Lumpur. Ai po kthehej në shtëpinë e tij në Makau.

Kamerat e sigurisë, kapën mometin kur dy gra të reja i hedhin një lëng në fytyrë, që rezultoi të ishte agjenti vdekjeprurës nervor VX. Vrasja e tij bëri bujë në media në atë kohë, por kujtimet me kalimin e kohës veniten. ?Vrasësit?, një dokumentar i ri i transmetuar së fundmi, mund ta rikthejnë në qendër të vëmendjes atë ngjarje.

Dokumentari sugjeron se të dyja gratë ? aktualisht të lira – ishin vërtet të pafajshme sikurse edhe pretenduan, por se ato u mashtruan në atë që menduan se ishte një shaka televizive. Kjo ishte ajo që iu thanë atyre nga 4 burra, për të cilët ato nuk e dinin se ishin Koreja e Veriut, dhe që u larguan me shpejësi nga Malajzia.

Koreja e Veriut del rrallë nëpër mediat botërore, por në vitin 2017 kjo gjë ndryshoi. Gjatë gjithë këtij viti, Kim Jong Un (vëllai i gjysmë i vogël i Jong Nam), testoi disa raketa balistike gjithnjë e më të mëdha dhe më efektive, disa prej të cilave janë të afta të mbërrijnë deri në Shtetet e Bashkuara.

Një test bërthamor, i gjashti i republikës komuniste, pasoi në shtator. Kim testoi ndërkohë nervat e presidentit të ri amerikan, që i vuri nofkën ?njeriu-raketë?,dhe e kërcënoi me ?zjarr dhe tërbim?. Në vitin 2018, Kim kaloi në një qasje paqësore, duke pasur një sukses befasues.

Si Donald Trump ashtu edhe presidenti i Koresë së Jugut, Mun Jae-in, e cilësuan atë si një lider të përgjegjshëm dhe jo një tiran të egër, apo edhe një rrezik për botën.

Bromanca deluzive Trump-Kim, i mbijetoi deri diku kaosit që e karaterizoi samitin e tyre të dytë në Hanoi shkurtin e vitit 2019, dhe që atëherë ka pasur zero progres në lidhje me çështjen e denuklearizimit. Koreja e Veriut, nuk u përmend fare në fjalimin vjetor të këtij viti të presidentit Trump.

Ndërkohë në Seul, entuziazmi i Mun për dialogun gjallon ende, pavarësisht se Pheniani është sjellë sërish në mënyrë provokative gjatë gjithë 2019-ës. Të shohim se çfarë do të sjellë 2020-a. Në dhjetor 2019, Kim i dha fund formalisht pauzës së tij 2-vjeçare të testeve bërthamore dhe raketave balistike.

Edhe pse në fakt nuk i kishte ndalur kurrë lëshimet e raketave balistike më të vogl. Kjo është pranuar si nga Trump ashtu edhe nga Mun. Këtë vit Trump duhet të fitojë zgjedhjet presidenciale. Ndaj kurdo që të lëshohet raketa e radhës e Kim, mund të nxisë reagime më pak të ashpra nga shefi i Shtëpisë së Bardhë.

Por sfida dhe kërcënimet nga armët e Koresë së Veriut nuk janë larguar asnjëherë, pavarësisht iluzionit të rremë të vitit 2018. Krahasuar me kërcënimet bërthamore dhe raketore, vrasja e Malajzisë e vëllait të tij, mund të duket një ?zarar? i vogël.

Megjithatë, VX është një armë e shkatërrimit në masë, e ndaluar në bazë të Konventës së Armëve Kimike, të cilën Koreja e Veriut me sa duket nuk e ka nënshkruar. Përdorimi i tij ishte i paligjshëm, dhe tejet i papërgjegjshëm. Leksioni i vërtetë i vrasjes së vëllait të tij, është gjendja alarmante ku ndodhet sot Koreja e Veriut.

Vrasja e 3 viteve më parë, i dha mundësi Koresë së Veriut të bënte disa prova. Tani regjimi, mund të jetë i sigurt se VX-ja e tij funksionon, dhe se më të mund të shënjestrojë me sukses kundërshtarët. Kim Jong Un na testoi dhe politikisht. Nëse agjentët e huaj hyjnë dhe vrasin me armë kimike, shumica e vendeve mund të zemërohen.

Britania e bëri këtë. Në prillin e vitit 2018, Sergei Skripal, një ish-agjent rus dhe vajza e tij Yulia u helmuan në qytetin e qetë angleze të Salisbërit me agjentin nervor Noviçok. Babë e bijë mbijetuan, por një grua e helmuar pa dashje vdiq. Moska mohoi përgjegjësinë për aktin, por nuk u besua.

Një qeveri e zemëruar britanike, mori një mbështetje të madhe ndërkombëtare . 28 vende dëbuan një 153 diplomatë rusë. Ndërkohë Malajzia reagoi dobët. Tre koreano-veriorët u ndaluan për pak ditë, por shpejt u liruan kur Pheniani kërcënoi të mbante peng stafin e ambasadës malajziane në Korenë e Veriut.

Çuditërisht, trupi i Jong Nam, iu kthye regjimit që e vrau. Malajzia ndaloi hyrjen pa viza për qytetarët e Koresë së Veriut, dhe mbylli pjesërisht ambasadën e saj në Phenian. Por qeveria e re qe pasoi kishte plane të tjera. Mahathir Muhamad, që u rikthye si kryeministër në vitin 2018, dëshiron që ajo të rifunksionojë e plotë.

Negociatat me armikut, janë një punë e përshtashme për mendjet e kthjellëta. Narcisizmi i Trump dhe nacionalizmi korean i Mun, lanë në hije natyrën e vërtetë të kundërshtarit të tyre. Kim Jong Un nuk ishte dhe as nuk është duke luajtur të njëjtën lojë si ata. Përkundrazi, ai po luan me ta, madje me shumë sukses.

Kushdo që bisedon me Korenë e Veriut, nuk duhet ta harrojë kurrë Kim Jong Nam. Fati i tij nxjerr në pah dy gjëra:çfarë lloj regjimi është në të vërtetë ai i Phenanit – një regjim kriminal, dhe deri sa larg është i gatshëm të shkojë vëllai i tij. Kim Jong Un ia hodhi paq për vrasjen e vëllait të tij 3 vjet më parë. Nëse e lejojmë ai do ta bëjë sërish atë./ Përshtatur nga CNA.al