E fundit!

11:39 Aktualitet

Rama ka ndërhyrë për Ballukun?/ Braho-opozitës: Paraqitini provat në SPAK

Deputetja Elda Hoti në Komisionin për Nismat Qytetare ka d...

Refuzoi postin e presidentit të Izraelit/ Çfarë nuk dini mbi shkencëtarin e famshëm Albert Ajnshtajn

8 Dhjetor 2019, 17:37, Blog CNA

I lindur në Gjermani më 14 mars 1879, Albert Ajnshtajni u bë i famshëm në komunitetin e shkencetarëve për teorinë e tij të përgjithshme mbi relativitetin, që ripërcaktoi kuptimet mbi hapësirën, ??kohën, materien, energjinë dhe gravitetin.

Në vitin 1921, Ajnshtajni fitoi çmimin Nobel në Fizikë, për shpjegimin e efektit fotoelektrik.Ai konsiderohet një nga figurat më të respektuara në historinë e shkencës. Por sa informacion keni mbi jetën e tij? Ja cilat janë 5 faktet befasuese mbi të, të cilat mund të mos i keni ditur?

1.Teoria e tij e Relativitetit, u refuzua në Britani deri në vitin 1919

Teoria e Relativitetit, e bëri menjëherë të famshëm kur u konfirmua nga astronomët britanikë,

të udhëhequr nga shkencëtari Artur Edington, gjatë një eklipsi diellor në vitin 1919. Por kur Ajnshtajni i panjohur e publikoi për herë të parë në vitin 1905, teoria nuk bindi as edhe një shkencëtar britanik.

Shkencëtarët e Universitetit të Kembrixhit, e injoruan, ri-interpretuan ose e refuzuan konceptin e relativitetit, për shkak të mungesës së provave eksperimentale.Ajo u pranua dhe nisi t?u mësohet studentëve nga Edington në vitin 1920.Filozofët e Universitetit të Oksfordit, e tallnin teorinë deri në vitin 1919, pasi sipas tyre ajo binte në kundërshtim me mësimet e klasikëve grekë si Euklidi.

2.Albert Ajnshtajni, e braktisi pacifizmin e tij sapo nazistët u ngjitën në pushtet

Pacifizmi i Ajnshtajnit gjatë Luftës së Parë Botërore, është i mirë-njohur.Por më pak i njohur është ndryshimi i qasjes së tij në vitin 1933, disa muaj pasi në pushtet u ngjit Adolf Hitleri, në favor të riarmatimit ushtarak të Evropës, për t?iu kundërvënë kërcënimit nazist.Kjo shumë kohë para politikanëve evropianë dhe amerikanë.

Madje në vitin 1939, ai i rekomandoi presidentit amerikan Frenklin Ruzvelt ndërtimin e një bombe atomike, duke ndihmuar në fillimin e Projektit Manhatan në vitet 1941?1942.Por pas Luftës së Dytë Botërore, Ajnshtajni ndryshoi sërish mendje, dhe loboi shumë kundër armëve bërthamore. Akti i tij i fundit publik, disa ditë para vdekjes së tij në vitin 1955, ishte nënshkrimi i Manifestit Anti-bërthamor Rasëll-Ajnshtajn, i iniciuar nga filozofi britanik Bertrand Rasëll.

3.Refuzoi postin e presidentit të Izraelit

Në vitin 1952, Ajnshtajnit iu ofrua presidenca e Izraelit. Ai e refuzoi atë, duke theksuar se marrëdhënia e tij me popullin hebre ishte ?lidhja më e fortë e tij njerëzore?. Vendimi i tij, ishte kulmi i 3 dekadave të sjelljes së tij të dyfishtë ndaj Sionizmit. Hebre në origjinë, Ajnshtajni kishte gjithnjë dyshime se Sionizmi, do të inkurajonte përdorimin e dhunës.

Megjithëse mblodhi para për kauzën sioniste në vitet 1920, dhe mbështeti themelimin e Universitetit Hebraik të Jeruzalemit ? të cilit ia dhuroi të gjitha studimet e tij pas vdekjes – Ajnshtajni mbeti më shumë individualist, për t?u angazhuar ndaj një kombi të caktuar.

4.Nuk u rikthye kurrë në Evropë pas vitit 1933

Që nga vitet 1920, Ajnshtajni cilësohej si një qytetar i botës, pjesërisht si rezultat i ligjëratave të tij globale në Evropë, Japoni, Palestinë, Amerikën e Jugut dhe Shtetet e Bashkuara.Por pasi u largua nga Evropa në vitin 1933, dhe u vendos në Nju Xhersi, ai nuk u kthye më kurrë në atdheun e tij, megjithë ftesat e panumërta.Pjesë e këtij hezitimi ishte mosbesimi i tij i madh ndaj Gjermanisë së tij, pas tmerreve të periudhës naziste.Për më tepër, Ajnshtajni nuk kishte asnjë dëshirë të përfshihej në çështjen e Palestinës.

5.Është ndoshta figura më e cituar e epokës sonë

Albert Ajnshtajni, është një nga njerëzit më të cituar të të gjitha kohërave. Faqja e internetit, Ëikiquote, ka shumë më shumë referenca mbi Ajnshtajnin sesa mbi Aristotelin, Galileo Galilein, Isak Njutonin, Çarls Darvinin apo Stefën Houking, dhe madje më shumë sesa bashkëkohësit e tij të famshëm si Uinston Çërçill dhe Xhorxh Bernard Shou.

Përtej shkencës, Ajnshtajni ishte një analist mbi tema si arsimi, martesa, paratë, natyra e gjeniut, muzika, politikas etj. Siç i tha me ironi një miku të tij në vitin 1930:?Për të më ndëshkuar për shpërfillje ndaj autoritetit, fati më ka bërë vetë një autoritet!?./Përshtati në shqip CNA.al