E fundit!

13:08 Aktualitet

Vrasja e efektivit/ Xhaxhai i Enea Mekollit ngre akuza: Ishin pa asnjë lloj mbrojtjeje

Xhaxhai i efektivit të vrarë, Enea Mekolli, Hazbi Mekolli,...

Vonesat e BE me negociatat e anëtarësimit, po rrisin frustrimin në Ballkan

8 Gusht 2019, 12:12, Politikë CNA

Burimi: Nga Lana Guggenheim ?Southeusummit?

Në shkurt të këtij viti, në kuadër të Marrëveshjes së Prespës, ish-Republika Jugosllave e Maqedonisë, e ndryshoi zyrtarisht emrin e saj në Maqedonia e Veriut, duke i dhënë fund një konflikti dhjetëravjeçar me Greqinë.

Ky ndryshim u miratua me një shumicë në ngushtë në Greqi dhe Maqedoninë e Veriut, ndërsa arritja e këtij ndryshimi kërkoi muaj të tërë pune për ndryshimin e emërtimeve në rrugë, targave, pasaportave etj.

Gjithsesi, kjo marrëveshje u cilësua si një fitore e madhe në Perëndim. Ajo nënkuptonte se Greqia do të heqë veton e saj ndaj anëtarësimit të Maqedonisë së Veriut në BE dhe NATO.

Por ndërsa 29 anëtarët e NATO-s, e nënshkruan protokollin e pranimit të Maqedonisë së Veriut në aleancë, rruga e anëtarësimit në BE është shumë më e vështirë, pavarësisht mbështetjes së Athinës. Gjatë një samiti në Poznan të Polonisë në fillim të muajit korrik, anëtaret e BE Polonia dhe Gjermania bënë thirrje për më shumë përparim në procesin e pranimit në bllok të shteteve të Ballkanit Perëndimor.

Franca kundërshtoi, duke pretenduar se BE nuk duhet të zgjerohet pa zgjidhur më parë problemet e saj. Gjatë atij samiti, presidenti polak Andrzej Duda, kritikoi vendet e tjera anëtare të BE-së, për vonesat në lidhje me bisedimet e pranimit në union të Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut.

?Bashkimi Evropian, s?duhet t?i trajtojë vendet në këtë mënyrë, kur ato po kryejnë reforma të vështira që synojnë integrimin e ardhshëm në union?- deklaroi Duda, duke theksuar se shtetet në fjalë kishin përmbushur shumicën e kritereve të nevojshme, për të nisur bisedimet e anëtarësimit.

Kancelarja gjermane, Angela Merkel, u përpoq të luante rolin e ?paqebërëses?, duke deklaruar para gazetarëve se pozicioni francez, nuk është domosdoshmërisht në kundërshtim me çeljen e bisedimeve të pranimit. Sipas saj, procesi i gjatë deri në anëtarësimin zyrtar, lejon që rrugës të përmirësohen shumë gjëra që janë të nevojshme.

?Unë jam optimiste për vjeshtën?- vazhdoi Merkel, duke iu referuar Maqedonisë së Veriut, dhe afatit të tetorit që BE-ja ka vendosur mbi përgjigjen nëse do të hapë apo jo bisedimet e anëtarësimin me 2 shtetet ballkanike. Komisioneri i BE për Zgjerimin, Johanes Han, deklaroi për ?Reuters? se ai beson se do të ishte e padrejtë të ndalen tani bisedimet e pranimit.

?Kur vendet tona partnere i mbajnë premtime, po kështu duhet të bëjë edhe BE-ja. Këtu është në lojë besueshmëria e BE. Ne nuk duhet të lëmë asnjë boshllëk në këtë rajon, me sjelljet tona hezituese, çka sigurisht që do të shfrytëzohej nga konkurrentët tanë si Rusia, Turqia ose Kina?.

Ndërkohë, edhe presidentja e sapozgjedhur e Komisionit Evropian, Ursula von der Lejen, është në favor të nxitjes së bisedimeve të pranimit me vendet e reja, dhe të bëjë një ofertë konkrete për vendet si Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut. ?Ne duhet t?i hapim negociatat, në mënyrë që këto vende të hyjnë sa më shpejt në BE, sapo Këshilli Evropian të vendosë përmbushjen e kritereve?- deklaroi ajo muajin e shkuar.

Sidoqoftë, vrulli i BE-së mbi zgjerimin është zbehur, pasi ndjenjat kundër emigrantëve janë rritur në mesin e shumë votuesve. Kjo e ka shtuar zhgënjimin tashmë ekzistues me procesin e vendimmarrjes komplekse dhe të vështirë në zyrat e Brukselit. Këto vonesa, e zbehin më tej besueshmërinë e BE-së, në kushte kur euroskepticizmi është në rritje, veçanërisht përballë premtimit se Marrëveshja e Prespës që çoi në ndryshmin e emrit të Maqedonisë së Veriut,

do të sillte anëtarësimin e shpejtë të vendit në NATO dhe BE.

Zaev e ka paralajmëruar tashmë BE-në, se mos fillimi i procesit të bisedimeve të anëtarësimit, do të çojë në forcimin e populistëve anti-BE në vendin e tij, dhe kjo dukuri ka të ngjarë të prekë të gjithë rajonin në tërësi. Nga ana tjetër, rënia e besueshmërisë, krijon mundësin që anëtarët aspirant t?u drejtohen për ndihmë fuqive të tjera si Rusia, Turqia dhe Kina .

?Rusia, ka përdorur një larmi instrumentesh për të ushtruar ndikim në rajon, shpeshherë me pasoja shkatërrimtare?- thuhet në një raport të Grupit Këshillimor të Politikave Evropiane për Ballkanin. Trembëdhjetë shtete anëtare të BE-së, mes të cilëve Italia dhe Polonia, po ushtrojnë presion që BE të ndryshojë qasje, pasi tek e fundit siguria dhe stabiliteti i bllokut, mbështeten në transformimin për mirë të pjesës juglindore të kontinentit.

Si Maqedonia e Veriut, ashtu edhe Shqipëria, janë në pararojë të disa vendeve ballkanike, që kërkojnë të anëtarësohet në BE. Të gjithë, Bosnja, Kosova, Serbia dhe Mali i Zi, synojnë të nisin bisedimet e pranimit. Nga dy të parat, shanset e Maqedonisë së Veriut, janë më të mëdha se sa ato të Shqipërisë, dhe ka të ngjarë që Shkupi të fillojë bisedimet e pranimit që këtë vit. Kjo pasi Shqipëria, që është tashmë anëtare e NATO-s, cilësohet nga raporti i ?Transparency International?, si një nga shtetet më të korruptuara në Evropë.

Dobësia kryesore e saj, ka qenë dështimi në luftën kundër pastrimit të parave. Kombet e Ballkanit, një rajon i paqëndrueshëm, me një proces integrimi kaotik, dhe me një ekonomi anemike – për shkak të luftërave pas shpërbërjes së ish-Jugosllavisë në fillim të viteve 1990 – kanë shprehur tashmë zhgënjimin me procesin e anëtarësimit, që po ecën ngadalë, dhe që kërkon reforma të vështira, që ato të kenë një shans për t?u bërë pjesë e unionit.

Afati kohor i pranimit në BE për Serbinë dhe Malin e Zi është viti 2025, një datë shumë optimiste. Duke shprehur simpati për vendet e rajonit, presidenti polak Andrzej Duda tha se ?anëtarësimi në BE, ishte një katalizator për reformat e Polonisë, dhe ne duam që po kështu të ndodhë edhe me Ballkanin Perëndimor?. ?Por jo të gjithë e ndajnë këtë pikëpamje, dhe unë jam i trishtuar nga vendimet e marra nga liderët e BE-së që e vonojnë anatërësimin e këtyre vendeve në bllok?- theksoi ai.

Në rastin e Kosovës, gjërat janë më të ndërlikuara. Spanja nuk e njeh shtetin e ri, që u shkëput në mënyrë të njëanshme nga Serbia një dekadë më parë. Dhe kjo pjesërisht për shkak të problemeve që Spanja ka vetë me lëvizjet separatiste në rajonin e Katalonjës. Por Ballkani nuk mund të mbetet i bllokuar jashtë Evropës. ?Do të jetë e pamundur që 18 milionë qytetarët e Ballkanit, të mbeten jashtë hapësirës evropiane?- thotë kyeministri i Malit të Zi, Dushko Markoviç.

Përshtatur nga CNA.al