Zbardhet Plani Kombëtar për Energjinë e Rinovueshme/ Kapacitetet e pashfrytëzuara 3000 MW

26 Janar 2016, 11:21, Ekonomi CNA

Shqipëria ka një kapacitet për të shtuar prodhimin e energjisë elektrike nga burime të rinovueshme (kryesisht energji hidrike, nga era, nga biomasa dhe energji diellore) deri në 3000 MW. Shifra është konkluduar si e tillë në Planin Kombëtar të Veprimit për Burimet e Energjisë së Rinovueshme në Shqipëri 2015-2020, i hartuar nga Ministria e Energjetikës.

Megjithatë dokumenti shton se, kushtet ekonomike në Shqipëri kërkojnë kombinimin e politikave për promovimin e përdorimit të energjive të rinovueshme me politikën e promovimit të prodhimit të nxehtësisë, e cila është shumë më efikase nga pikëpamja e përdorimit parësor të energjisë dhe kërkon më pak investime relative. Kostot e furnizimit dhe të transformimit do të ishin gjithashtu më të ulëta duke qenë se prodhimi do të ishte më afër konsumit.

Ekzistojnë këto mundësi:

-Një program me shkallë të gjerë për të promovuar përdorimin e paneleve diellore për ngrohjen e ujit, duke reduktuar kështu përdorimin e energjisë elektrike. Vlen të përmendet se Programi i PNUD-it për Ndryshimet Klimatike, i mbështetur nga FGM dhe qeveria shqiptare, është duke punuar që prej dy vjetësh për promovimin e kësaj teknologjie si një nga shfrytëzimet më të rëndësishme të BRE-ve për mbulimin e kërkesës për ujë të ngrohtë, shoqëruar me reduktim të gazeve me efekt serrë.

-Djegia e kombinuar e lëndëve djegëse fosile dhe e biomasës për ngrohjen qendrore/rajonale në ndërtesat publike.

-Zgjerimi i prodhimit të ashklave të drurit nga shfrytëzimi i mbetjeve të drurit, me idenë e zëvendësimit të instalimeve për prodhimin e nxehtësisë në industri dhe në ndërtesat e shërbimeve publike.

? Qeveria shqiptare është duke zbatuar gjithashtu një projekt për zëvendësimin e lëndëve djegëse fosile me burime të rinovueshme energjie për ngrohje/ngrohjen e ujit në ndërtesat publike. Ky projekt i mbështetur nga KfW ?Promovimi i efiçencës së energjisë i burimeve të rinovueshme të energjisë në Shqipëri? është zbatuar tashmë si projekt pilot në tre raste dhe po planifikon të investojë rreth 5 milion euro të tjera në ndërtesa të ndryshme publike. Kaldajat aktuale që punojnë me lëndë djegëse mund të zëvendësohen plotësisht me impiante që përdorin biomasë të ngurtë, bio-gaz ose bio-karburante për plotësimin e kërkesës për energji për ngrohjen e ambienteve, dhe nga kolektorët diellorë për plotësimin e kërkesës për ujë të ngrohtë. Po, një teknologji e përshtatshme për ngrohjen e banesave është ajo e bazuar te djegia e biomasës së ngurtë të papërpunuar (p.sh., ashklat dhe paletat e drurit) në kaldajat me kapacitet të instaluar prej 0,1 deri në 0,3 MW.

Numri i saktë i instalimeve të mundshme do të përcaktohet në dy vitet e ardhshme kalendarike pas përgatitjes së regjistrit të kaldajave me ujë të ngrohtë në territorin e Shqipërisë, ashtu siç kërkohet nga projektligji për efiçencën e energjisë.
AKBN-ja do të fillojë përgatitjen e një regjistri të tillë brenda dy viteve të ardhshme. Pjesa më e madhe e mbetjeve nga bujqësia, nga industria përpunuese ushqimore dhe prerja e drurëve mund të përpunohen duke u kthyer në ashkla dhe në briketa druri. Aktualisht, këto mundësi nuk janë shfrytëzuar për shkak të çmimit të lartë të ashklave dhe çmimit relativisht të ulët të druve të zjarrit që përdoren gjerësisht nga familjet. Sipas vlerësimeve, rreth një e treta e apartamenteve në Shqipëri përdorin biomasë drusore për ngrohje, një pjesë e madhe e së cilës është e papërpunuar.

Ky treg po zgjerohet vazhdimisht meqenëse familjet refuzojnë të përdorin shërbimet e shtrenjta të kompanive për ngrohje qendrore, të cilat përdorin kryesisht energjinë elektrike dhe GLN-në.
Bashkitë me pyjet e tyre që kanë rritjen e duhur vjetore për të furnizuar kapacitetet e planifikuara, janë të përshtatshme për zbatimin e projekteve të përbashkëta. Financimi mund të sigurohet sipas kontratave për kursimet e garantuara të energjisë dhe sipas programeve operacionale të Bashkimit Evropian.

Pronarët e pyjeve ose të fermave të mëdha dhe prodhuesit e kaldajave me biomasë janë pjesëmarrës të ligjshëm për ndërtimin e fabrikave për prodhimin e ashklave dhe të paletave të drurit. Shqipëria aktualisht nuk ka asnjë projekt të përbashkët me shtete të tjera anëtare lidhur me promovimin e kaldajave me biomasë me efiçencë të lartë energjie. Megjithatë, teknologjitë e përshtatshme nga Gjermania dhe Austria sapo kanë mbërritur gjithashtu edhe në tregun shqiptar.