Të dhënat e studimit të gjumit mund të parashikojnë sëmundjet vite më herët

8 Janar 2026, 08:06, Shëndeti CNA

Të dhënat e studimit të gjumit mund të parashikojnë

Trupi juaj flet ndërsa ju flini dhe ajo që thotë ai mund t'i ndihmojë mjekët të parashikojnë rrezikun tuaj të ardhshëm për sëmundje të rënda, thotë një studim i ri.

Një inteligjencë artificiale eksperimentale (IA) e quajtur SleepFM mund të përdorë të dhënat e gjumit të njerëzve për të parashikuar rrezikun e tyre për të zhvilluar më shumë se 100 probleme shëndetësore, raportuan studiuesit më 6 janar në revistën Nature Medicine.

Studimi raportoi se SleepFM shkëlqeu në parashikimin e sëmundjeve të ndryshme si kanceri, komplikimet e shtatzënisë, problemet e zemrës dhe çrregullimet mendore. Gjithashtu mund të parashikojë rrezikun e përgjithshëm të vdekjes së një personi, vunë në dukje studiuesit.

“SleepFM në thelb është të mësosh gjuhën e gjumit”, tha në një njoftim për shtyp bashkëhulumtuesi i lartë James Zou. Ai është profesor i asociuar i shkencës së të dhënave biomjekësore në Stanford Medicine.

Studiuesit e trajnuan inteligjencën artificiale me mbi 585,000 orë të dhëna gjumi nga 65,000 njerëz, gjumi i të cilëve ishte monitoruar në një qendër gjumi.

Këto vlerësime gjithëpërfshirëse të gjumit regjistrojnë aktivitetin e trurit, aktivitetin e zemrës, frymëmarrjen, lëvizjet e këmbëve, lëvizjet e syve dhe më shumë, thanë studiuesit.

Ekipi më pas përdori të dhëna afatgjata nga Qendra e Mjekësisë së Gjumit në Stanford për të lidhur të dhënat e gjumit me rreziqet shëndetësore. Rreth 35,000 pacientë shkuan në qendër për vlerësimin e gjumit dhe u ndoqën deri në 25 vjet.

SleepFM analizoi më shumë se 1,000 kategori sëmundjesh në të dhënat shëndetësore të pacientëve dhe gjeti 130 që mund të parashikoheshin me saktësi të arsyeshme nga të dhënat e tyre të gjumit, thanë studiuesit.

Ata përdorën një statistikë të quajtur indeksi C, ose indeksi i përputhshmërisë, për të testuar aftësinë e inteligjencës artificiale për të parashikuar sëmundjet. Një indeks C prej 0.8 ose më i lartë tregon se mund të parashikojë sëmundjet me saktësi.

Parashikimet e SleepFM ishin veçanërisht të forta në lidhje me sëmundjen e Parkinsonit (indeksi C 0.89), demencën (0.85); sëmundjen hipertensive të zemrës (0.84); atakun në zemër (0.81); kancerin e prostatës (0.89); kancerin e gjirit (0.87); dhe vdekjen (0.84).

Ekipi zbuloi se kishte njëfarë ndërveprimi midis zemrës dhe kokës gjatë gjumit.

Sinjalet e zemrës gjatë gjumit ishin më të rëndësishme në parashikimet e sëmundjeve të zemrës, ndërsa sinjalet e trurit e bënë këtë me parashikimet e shëndetit mendor, thanë studiuesit. Megjithatë, kombinimi i të gjitha të dhënave që vinin prodhoi parashikimet më të sakta.

Ekipi tani po punon për mënyra për të përmirësuar më tej parashikimet e SleepFM, ndoshta duke shtuar të dhëna nga pajisje të tjera si pajisjet që vishen.

Studiuesit po përpiqen gjithashtu të kuptojnë më mirë se çfarë po shqyrton SleepFM kur bën parashikimet e tij./ CNA