E fundit!

14:34 Aktualitet

Edmond Spaho: Edi Rama nuk duhet të japë dorëheqjen

Ish-nënkryetari dhe ish-deputeti i Partisë Demokratike, Ed...

Lavdi burrave që lartësuan kombin tonë

27 Janar 2026, 16:14, Opinione Besim Ndregjoni

Sot shënojmë një ditë të shënuar dhe historike për kombet, një ngjarje që kujton guximin dhe sakrificën e këtyre dibranëve trima e të mirë, atdhetarë, fisnikë dhe që lartësuan me veprën e tyre humanizmin, kombin shqiptar, në plejadën botërore.

Sot bota e qytetëruar e ka kthyer këtë datë në një ditë simbol të kujtesës botërore, për të mos harruar krimet që i ndodhën njerëzimit në Luftën e Dytë Botërore. Shqipërisë nuk mund t’i mungonte edhe kontributi dibran në mbrojtje të jetëve njerëzore. Dibra, krahina që ka qenë gjithmonë në kuvendin e së ardhmes së atdheut tonë të dashur.

Pikërisht këtu nga kjo rrugë në dimrin e vitit 1943 patrioti Imer Ndregjoni do të merrte në dorëzim nga patriotët e Tiranës, Xhemal Herri dhe Avdulla Mëniku në dorëzim familjen hebraike të Emanuel Rubenit të përbërë prej 7 vetash që kishin ardhur nga Beogradi në Tiranë.

Besa e shqiptarit është betim që shtëpia e tij është e mikut dhe e Zotit. Dhe kështu do të vazhdonte rrugëtimi dyditor nga ky vend drejt fshatit të bukur dhe të egër të Katërgrykëve të Dibrës, Lukani përball malit të Runjës, i rrethuar me pyje shekullore të Vanasit e të Bungës. Aty do t’i priste Kapiten luftëtari kundër serbëve, i plagosur nga ky armik shekullor, burri i shquar i Lukanit dhe Katërgrykëve Llan Ndregjoni në shtëpinë e tij trekatëshe.

Por në shërbim të hebrenjve do të ishin i gjithë fisi Ndregjon, do të ishin i gjithë fshati Lukan, fiset Brucet, Dervishët, Ndreka e Buci, Totrakët e Lleshët, Loshët e Kokët e Bushet. Por e gjithë krahina e Katërgrykëve me Qafmurrën, Selishtën, Kacninë, të gjithë ishin në gatishmëri për të shpëtuar miqtë që ishin vendosur te Ndregjonët.

Dhe në fund të vitit 1945 këtë familje e mbajti me krenari Trimi i Qafmurrës, mikpritësi dhe humani Ramadan Biba në katundin e vjetër të Murrës dhe i cili i përcolli drejt Tiranës ku shkuan në vendin nga kishin ardhur. Dhe kështu u mbyll kjo histori qëndrese e humane. Mirënjohje Katërgrykëve të Dibrës, për mbrojtjen që u bënë hebrenjve!

Nderim atyre burrave e grave, që ndanin bukën dhe ushqimin me miqtë e largët, por të kërkuar nga nazizmi gjerman, mirënjohje këtyre burrave e grave që u banë pjesë e mbrojtjes së miqve. Jam krenar që jam Lukanjak, Katërgrykas, Dibran.

Ndregjonët, Biba dhe Katërgrykët i bënë lavdi Dibrës për këto vlera kombëtare. Ne e nderojmë këtë ditë, sepse ajo është një dëshmi e lavdisë së kombit shqiptar dhe e qëndresës ndaj çdo pushtuesi, pavarësisht regjimit dhe ideologjisë që mund të imponoheshim. Ne sakrifikuam për t’u siguruar lirinë dhe jetën hebrenjve, por me largimin e trupave naziste ne u ndodhëm vetë si kombe përballë një diktaturë të egër si nazizmi, diktatura e kriminelit Enver Hoxha.

Çfarë u ndodhi këtyre qëndrestarëve, humanistëve dhe fisnikëve të Dibrës?

Patrioti Llan Ndregjoni do të vritej në vitin 1946 në përpjekje me kriminelin Shefqet Peçi, do t’i vrisnin djalin Xhevitin, 18-vjeçar, dhe djalin e xhaxhit Xhetanin, 24-vjeçar, atë kullë që kishte mbrojtje. Hebrenjtë, barbarët komunistë do ta digjnin si kullën e armikut të komunistëve.

Ramadan Bibën së bashku me Imer Ndregjonin do t’i arrestonin dhe do t’i dënonin me dhjetëra vite burg, duke i dërguar në kënetën e Vloqishtit në Korçë ku do të dilnin të sakatuar nga ai kulak ku kryheshin tortura çnjerëzore. Dhe ne trashëgimtarët e tyre do të provonim luftën e klasave, një torturë çnjerëzore që vetëm komunizmi enverist shqiptar e provuam.

Ne antikomunistët fisnikët shqiptarë provuam dhe mbas pluralizmit një përçundim të kësaj klase politike. Askush nuk e ka çuar ndërmend se 35 vite më vonë pasardhësit e Byrosë Politike do të drejtojnë vendin, do të kenë në dorë ekonominë do të bënin ligje dhe do të vijonin të vendosnin fatin e shqiptarëve.

Askush nuk e mendonte se drejtuesi i Partisë që ekzekutoi Llan Ndregjoni, dënoi me dhjetëra vite burg Ramadan Bibën dhe Imer Ndregjonin, do të ishte sot në Izrael duke folur për antisemitizmin, pa i nderuar këta burra që nderuan Shqipërinë, dhe pa u kërkuar falje për ekzekutimet dhe burgimet që u kishte bërë partia e tij.

Askush nuk e kishte menduar se 6000 shqiptarë s’do të kishin një varr në tokën e tyre se partia që i zhduki do të sundonte me pasardhësit e enveristëve.

Askush s’e kishte menduar se Partia e parë opozitare që u krijua në dhjetor të ‘90 do të i bashkohej partisë sunduese, rilindjes komuniste, që të mos i dënonte krimet e komunizmit siç bëri Europa.

Nuk mund të ndërtohet demokracia me muratorë të ferrit komunist, nuk mund të mbrohet liria me dhunuesit e të drejtave të njeriut.

Sot flitet për drejtësi për dëshmorët e partisë, dhe jo për vlerat e larta të kombit shqiptar siç janë këto dibranë trima e fisnikë.

Po e mbyll fjalën time me një shprehje të Martin Luter Kingut: “Një padrejtësi në çfarëdo vendi është një kërcënim për drejtësinë kudo!”/ CNA