Evros: Tragjedia e mijëra refugjatëve me të cilët luajnë “ping-pong” Greqia dhe Turqia

4 Nëntor 2022, 08:17, Kosova & Bota CNA

Evros: Tragjedia e mijëra refugjatëve me të cilët

Një foto rrëqethëse: 92 emigrantë të zhveshur, disa prej tyre të plagosur. A i detyroi Turqia që të kalonin kufirin tokësor për në Greqi? Kështu thotë qeveria greke. A po i mbulon me këtë foto Greqia krimet e saj kundër refugjatëve? Kështu pretendon Ankaraja.

Lumi kufitar Evros, është një nga rrugët për emigrantët që duan të shkojnë në BE, dhe herë pas here skenë e akteve mizore të dhunës dhe e shkeljeve flagrante të ligjit. Thuhet se në këto abuzime ka gisht edhe vetë agjencia evropiane për mbrojtjen e kufijve, Frontex, e financuar nga BE-ja. Në anën tjetër të kufirit, në Turqi, emigrantët përdoren si një mjet presioni ndaj Athinës por edhe Brukselit.

Kufiri tokësor greko-turk u vendos në qendër të vëmendjes në fillimin e vitit 2020, kur presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan e shpalli atë të hapur në mënyrë të njëanshme. Mijëra emigrantë nga Lindja e Mesme dhe jo vetëm, nxituan të hyjnë në Greqi. Rojet kufitare greke i ndaluan duke përdorur granata trullosëse dhe gaz lotsjellës.

Në atë kohë, kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis deklaroi: “Ky nuk është më një problem refugjatësh. Kjo është një përpjekje e hapur nga Turqia për t’i përdorur këta njerëz të dëshpëruar për të çuar përpara axhendën e saj gjeopolitike”. Dhe sipas grekëve, kur problemi është lufta asimetrike, zgjidhja nuk është ndihma humanitare,por mbrojtja.

Fotoja me emigrantët lakuriq ishte publikuar edhe nga autoritetet dhe mediat greke. U raportua se disa nga emigrantët ishin transportuar deri te lumi me 3 automjete zyrtare të autoriteteve turke, të cilat i hipën në gomone për të kaluar lumin.

Evros: Tragjedia e mijëra refugjatëve me të cilët

Disa prej tyre pësuan lëndime, thuhej në një deklaratë të policisë greke. Ashtu si herët e tjera Athina dhe Ankaraja fajësuan njëra-tjetrën për incidentin. Por çfarë po ndodh realisht atje? Gazetarëve u ndalohet qasja në këtë zonë kufitare. Qeveria greke e ka shpallur atë një “zonë ushtarake”.

Kësisoj te publiku mbërrijnë vetëm skena individuale. Për shembull, kur mediat dhe organizatat joqeveritare publikojnë dëshmitë e personave që kanë qenë viktima të dhunës. Këta të fundit ngecin në lumin Evros në ishuj të pabanuar pa ujë të pijshëm, dhe nuk mund të shkojnë në Greqi apo të kthehen në Turqi për ditë të tëra.

Në fund të atij kalvari, shfaqen shpesh disa persona të maskuar që i detyrojnë ata të kthehen në Turqi. Kjo është ajo që emigrantët raportojnë vazhdimisht. Sipas të dhënave zyrtare nga autoritetet greke, vetëm në gusht më shumë se 36 mijë emigrantë u penguan të kalojnë kufirin lumor.

Por se me çfarë mjetesh, këtë askush nuk dëshiron që ta thotë publikisht. Greqia mohon çdo lloj shkelje të pretenduar të ligjeve ndërkombëtare. Eurodeputeti i të Gjelbërve, Erik Markuard, flet për një “mur gënjeshtrash”. “Ne e dimë shumë mirë se emigrantëve jo vetëm u mohohet qasja në sistemin e azilit, por ata trajtohen në mënyrë çnjerëzore”- thotë ai. Sipas tij, synimi politik për reduktimin e numrit të kërkesave për azil, injoron plotësisht dinjitetin e njerëzve.

Jo pak njerëzit që përpiqen të kalojnë kufirin humbin jetën. Profesori i mjekësisë ligjore, Pavllos Pavlidhis, ekzaminon trupat e tyre në Spitalin Universitar të Aleksandupolis. Trupat çohen atje nga policia greke, disa prej të cilëve janë ekspozuar prej muajsh në ambiente të hapur dhe mezi identifikohen.

Para godinës së spitalit ndodhen disa kontejnerë frigoriferikë. Duke përdorur sende personale dhe teste të ADN-së, Pavlidhis po përpiqet që të gjejë emrat e trupave të pajetë. Një çakmak, një byzylyk. Përmes "Whatsapp"-it, ai është në kontakt me të afërmit e emigrantëve në Pakistan, Afganistan, Siri, të cilët janë të shqetësuar për vendndodhjen e të dashurve të tyre.

Vitin e kaluar, Pavlidhis ekzaminoi 47 viktima. Këtë vit, vetëm deri në mesin e shtatorit ishin 51 viktima. Vetëm 3 raste kanë qenë vdekje nga akte kriminale thotë ai; ndërsa shumica e plagëve në trupa ishin shkaktuar pas vdekjes. Sesa është numri i viktimave që nuk janë gjetur kurrë, askush nuk di ta thotë.

Ka nga ata që vdesin. Ka të tjerë që dëbohen me forcë në Turqi pa mundësinë e aplikimit për azil. Dhe ka nga ata që janë regjistruar dhe hyjnë në një kamp refugjatësh. Më fatlumët mund të mendoni ju që e lexoni këtë artikull, por vështirë se është kështu për njerëzit që jetojnë në këto kampe.

Kampi Filakio, 15 kilometra larg nga kufiri me Turqinë, është i rrethuar me tela me gjemba dhe gardhe të larta. Në hyrje ka një tabelë që shkruan: Ngritja e tij është financuar nga Bashkimi Evropian. Tre eurodeputetë të grupimit të të Gjelbërve po kryejnë një vizitë për të inspektuar kushtet.

Në fakt, ata donin të shihnin edhe Evrosin, pra kufirin e Greqisë me Turqinë, por në momentin e fundit edhe atyre iu refuzua qasja. Drejtori i kampit, Konstantinos Dhimitriadhes, i pret ata i veshur me një këmishë të bardhë. Emigrantët, shpjegon ai, duhet të nënshkruajnë një formular ku pranojnë se pas mbërritjes së tyre në kamp liria e tyre e lëvizjes do të kufizohet.

Ky është një kamp i mbyllur. Emigrantët qëndrojnë këtu maksimumi 25 ditë, thotë Dhimitriadhes. Liritë e tyre nuk mund të kufizohen më gjatë se kaq. Ndërsa ai i shoqëron eurodeputetët nëpër kamp, korridoret janë bosh. Njerëzit janë të vendosur në ndarje individuale të ndara midis tyre me rrjetë teli: të miturit këtu, familja atje, ata që janë vendosur në karantinë ndodhen pak më larg.

Ata shkundin gardhet me duar dhe bërtasin në arabisht. Dhimitriadhes i siguron parlamentarët dhe gazetarët që udhëtojnë me ta: “Ju mund të shëtitni lirshëm rreth kampit dhe të bisedoni me njerëzit”. Por në fund nuk na u lejua të vëzhgojmë përreth kaq lirshëm.

Nëse i afroheshim gardheve, do të ndërhynte menjëherë drejtori i kampit ose përfaqësuesi i tij. Por një herë ne u treguam më të shkathët. Një emigrant i ri në moshë na thotë më zë të lartë: “Mos u besoni atyre, nuk thonë të vërtetën!” Ai na tregon këmbët e një vajze, të cilat janë të mbuluara me një plagë të mbushur me qelb.

Nuk ka doktor? Ka thotë ai, por ai nuk do i jepte asnjë ilaç. Djali thotë se të gjithë do të donin të dilnin prej andej. Ai dhe familja e tij ndodhen në këtë kamp prej dy muajsh. A nuk na tha drejtori se maksimumi ishte vetëm 25 ditë? “Ky është një përjashtim”- na thotë Dhimitriadhes, që nxitoi të ndërhyjë për të ndërprerë bisedën.

Ai shton se djali po gënjen. Ne gazetarëve nuk na lejohet të bëjmë më pyetje të tjera. Mbrojtja e kufirit të jashtëm i kushton shumë para BE-së. Për shembull, Greqia ka marrë 3.39 miliardë euro për menaxhimin e flukseve të migracionit që nga viti 2015, përfshirë 450 milionë euro nga një fond tjetër për sigurinë e brendshme dhe mbrojtjen e kufijve në fillim të këtij viti.

Të gjitha masat e financuara me paratë e këtij fondi duhet të respektojnë të drejtat themelore dhe dinjitetin njerëzor. Kështu thonë rregulloret. Agjencia e mbrojtjes së kufijve Frontex është gjithashtu aktive në Greqi, dhe është përballur me shumë kritika. Një raport i agjencisë anti-korrupsion të BE-së, OLAF, thotë se stafi i Frontex ishte i përfshirë në fshehjen e deportimeve të paligjshme të emigrantëve nga Greqia në Turqi.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al