Britania e Madhe me një kryeministër të ri

20 Korrik 2026, 08:45, Kosova & Bota CNA

Kryeministri i ardhshëm britanik, Andy Burnham, synon të forcojë ekonominë në të gjithë vendin, prandaj nuk dëshiron të qeverisë vetëm nga Londra dhe për Londrën.

Andy Burnham ka paraqitur vazhdimisht një ide gjatë javëve të fundit - është vizioni i tij për ta çuar Britaninë e Madhe përpara dhe për të gjeneruar rritje ekonomike. Rajonet duhet të fuqizohen, me më shumë kompetenca për administratat lokale, veçanërisht në zonat urbane dhe metropolitane.

Burnham e formuloi këtë ide në një mënyrë të qartë dhe tërheqëse duke thënë se do të zhvendoste një pjesë të administratës së Downing Street në Mançester. Një Downing Street Nr. 10 në veri të Anglisë – kjo nuk ka ndodhur kurrë më parë. Edhe ai vetë nuk do të jetë atje në mënyrë të përhershme, por do të punojë rregullisht nga Mançesteri.

Ai dëshiron të nxisë rritjen ekonomike në të gjitha rajonet. "Në Mançester kam dëshmuar se si mund të krijojmë rritje ekonomike”, tha ai për radion LBC.

Mbretëria e Bashkuar mjaft e centralizuar

Britania e Madhe është jashtëzakonisht e centralizuar. Kur në një rajon planifikohet një investim i madh, politikanët lokalë duhet të kërkojnë mbështetje financiare nga Londra. Tani Burnham po fiton mbështetës me një vizion kaq të matur dhe pragmatik, që lidhet më shumë me teorinë e organizimit të shtetit sesa me sloganet politike. Ndoshta edhe sepse ai tingëllon si një njeri i zakonshëm dhe është në gjendje të jetë edhe autokritik.

Në një intervistë ai tha se brezi i tij i politikanëve ka dështuar në shumë fusha. Sipas tij, vendi nuk ndodhet aty ku do të duhej të ishte. Britania duhet të ngrihet sërish në këmbë. Kjo është pikërisht ajo që ndiejnë shumë njerëz. Burnham premton shumë, por edhe pritshmëritë ndaj tij janë të larta.

Rënia e shpejtë e Starmer-it si paralajmërim

Keir Starmer e përjetoi vetë se sa shpejt mund të ndryshojë humori i elektoratit në Britani. Në vitin 2024 ai i siguroi Laburistëve një fitore të bujshme, por vetëm dy vjet më vonë humbja në zgjedhjet rajonale dhe lokale e nxori nga posti. Edhe nga Starmeri njerëzit prisnin shumë, por reformat – dhe kjo ka të ngjarë të jetë sfida më e madhe e Burnhamit – kërkojnë kohë.

Burnham perceptohet si një njeri i afërt me qytetarët, si fqinji i sjellshëm nga dera ngjitur. Krejt ndryshe nga Keir Starmer, i cili gjithmonë ka qenë avokat dhe shpesh konsiderohej si "posh” – pra elegant, i privilegjuar dhe nga një familje e kamur, edhe pse i ati ishte zanatçi.

Interesant është fakti se edhe Burnham ka ndërtuar një karrierë që mund të përshkruhet si pjesë e establishmentit politik. Pas studimeve, ai filloi punë në zyrën e një deputeti në Westminster. Në moshën 31-vjeçare u zgjodh vetë deputet në Parlament dhe më vonë u bë edhe ministër.

Sukseset në Mançester e bëjnë të besueshëm

Që nga viti 2017, Burnham ishte kryetar i bashkisë së Mançesterit – pasi kishte dështuar më parë në garën për kryetar të Partisë Laburiste. Këtë herë ia doli. Tanimë ai është zgjedhur kryetar i partisë dhe të hënën pritet të emërohet kryeministër. Një rol vendimtar në këtë sukses duket se ka luajtur përvoja e tij në Mançester dhe historia e zhvillimit rajonal që ai e përfaqëson në mënyrë shumë bindëse. Maurice Lange, analist në institutin kërkimor Centre for Cities, thotë: "Ky është një mesazh politik, sepse shumë njerëz jashtë Londrës ndihen të përjashtuar nga vendimet që merren në kryeqytet.” Ideja që më shumë vendime të merren në nivel rajonal është diçka rreth së cilës mund të bashkohen shumë njerëz.

Maurice Lange është i mendimit se një federalizim më i thellë – pra transferimi i më shumë pushteti dhe kompetencash drejt rajoneve – është thelbësor për rritjen ekonomike në Britaninë e Madhe. Dhe pikërisht rritja ekonomike është ajo për të cilën Britania e Madhe ka më së shumti nevojë në këtë moment. /DW