Lideri i ri i Partisë Laburiste, Andy Burnham dhe rajonizimi

19 Korrik 2026, 14:48, Kosova & Bota CNA

Më shumë fonde dhe përgjegjësi për rajonet: Kryeministri i ardhshëm britanik, Burnham, nuk dëshiron të qeverisë vetëm në dhe për Londrën — që të nxisë ekonominë. Pritshmëritë janë të larta, por edhe sfidat janë të mëdha.

Andy Burnham ka paraqitur një ide herë pas here në javët e fundit: është vizioni i tij se si dëshironta çojë përpara Britaninë e Madhe dhe si dëshiron të gjenerojë rritje. Qëllimi është të forcohen rajonet dhe t'u jepet më shumë pushtet autoriteteve lokale, veçanërisht në zonat metropolitane.

Burnham-i e shprehu shkurtimisht kur deklaroi se, për këtë qëllim, ai do të zhvendosë një pjesë të administratës nga Downing Street në Manchester: një Downing Street nr. 10 në veri, diçka që nuk ka ekzistuar kurrë më parë. Ai vetë nuk do të jetë atje gjithë kohën, por do të jetë atje shpesh.

Ai dëshiron të promovojë rritjen në të gjitha rajonet. "Në Manchester, kam treguar se si mund të gjenerojmë rritje," i tha ai radios LBC. Kjo është historia e Andy Burnham.

Më pak i fokusuar te Londra

Ky politikan nga veriu, i cili gjithashtu ka një aksent të lehtë verior anglez, dëshiron të forcojë rajonet. Më shumë autonomi për politikanët lokalë, më shumë të drejta buxhetore dhe të ardhurat e tyre tatimore: ky është plani.

Për veshët gjermanë, kjo tingëllon e pazakontë, pasi federalizmi është i fortë në Gjermani dhe të ardhurat nga taksat gjithashtu mblidhen në nivelin e autoriteteve lokale. Në Mbretërinë e Bashkuar, gjërat janë ndryshe. Britania e Madhe është jashtëzakonisht e centralizuar. Kur një investim i madh është në plan në një rajon, politikanët në Londër duhet të angazhohen për financimin e tij.

Është e rëndësishme të përmendet se Burnham-i po fiton audiencën e tij me një vizion kaq të matur, një vizion që ka më shumë të bëjë me teorinë e ndërtimit të shtetit. Ndoshta edhe sepse ai duket shumë normal dhe është në gjendje të mbajë edhe qëndrime autokritike.

Brezi i tij i politikanëve ka dështuar në shumë fusha, deklaroi ai në një intervistë. Vendi nuk është aty ku duhet të ishte. Vendi duhet të kthehet në rrugën e duhur. Kjo është pikërisht mënyra se si ndihen shumë njerëz. Burnham premton shumë; pritshmëritë për të janë të larta.

Rënia e shpejtë e Starmer-it si paralajmërim

Keir Starmer përjetoi nga afër se sa shpejt mund të ndryshojë atmosfera në vend. Në vitin 2024, Starmer siguroi një fitore të thellë për Partinë Laburiste; dy vjet më vonë, një humbje në zgjedhjet rajonale dhe lokale e largoi atë nga detyra. Njerëzit gjithashtu prisnin shumë nga Starmer-i, por reformat – dhe kjo me shumë gjasa do të jetë sfida e Burnham-it – kërkojnë kohë.

Burnham duket i afrueshëm, si fqinji i mirë një derë më tutje. Kjo është shumë ndryshe nga Keir Starmer, i cili gjithmonë ka qenë avokat dhe konsiderohej 'posh' – që do të thotë, i dalluar dhe nga një familje e mirë – edhe pse babai i tij ishte zejtar.

Interesante është që Burnhami ka ndjekur një itinerar karriere që mund të përshkruhet lehtë si 'establishment'. Pas përfundimit të studimeve, ai filloi të punojë në zyrën e një deputeti në Westminster; në moshën 31 vjeç, ai vetë hyri në Parlament si deputet dhe më vonë madje u bë ministër.

Sukseset në Manchester i japin besueshmëri

Ai ka qenë kryebashkiak i Manchesterit që nga viti 2017, pasi më parë kishte kandiduar pa sukses për drejtimin e partisë. Këtë herë ia doli: tani ai është lider i partisë dhe pritet të emërohet Kryeministër të hënën (20.07.2026).

Ka të ngjarë që përvoja e tij në Manchester dhe historia e zhvillimit rajonal, të cilat ai i mishëron kaq bindshëm, të kenë luajtur një rol vendimtar në këtë. Maurice Lange, një analist në qendrën kërkimore Centre for Cities, komenton: "Ky është një lajm politik, në kuptimin që njerëzit jashtë Londrës ndihen të lënë në hije nga vendimet që merren në Londër." Më shumë vendimmarrje në rajone: kjo është diçka që mund të bashkojë shumë njerëz.

Maurice Lange beson se një decentralizim më i madh – një transferim pushteti në rajone – është thelbësor për rritje. Dhe rritja është gjëja më e rëndësishme që i nevojitet tani Mbretërisë së Bashkuar./ DW