Pse turmat “çmenden” ndonjëherë, dhe si të mbijetosh në raste të tilla
Mbrëmjen e 29 tetorit, mbi 100 mijë njerëz u derdhën në rr...

One winter morning in 1892, seemingly a day like any other at the Rod Alland Cemetery in New York, a group of people were walking cautiously between the graves. What this small group was planning is completely unusual, though certainly not unprecedented: the exhumation of several corpses.
The first to "wake up" from eternal "sleep" was Mary Eliza Brown, who died 8 years ago from tuberculosis. According to the testimony of those present, she was found partially mummified. Her eldest daughter, Mary Olivia, who also died of tuberculosis shortly after her mother, was also exhumed later.
Asaj i kishin mbetur vetëm kockat dhe qimet e trupit. E fundit u zhvarros trupi i Mersit,
vajza më e vogël e Meri Eliza Braunit, e cila kishte vdekur nga konsumimi (një term tjetër për tuberkulozin) vetëm disa muaj më parë. Tuberkulozi, ose konsumimi, siç njihej në vitet 1800, shoqërohej shpesh me vampirizëm.
Ata që vuanin nga sëmundja zbeheshin në fytyrë dhe dobësoheshin shumë fizikisht. Njerëzit që bënë zhvarrimin e kufomave panë se trupi i Mersit ishte ruajtur jashtëzakonisht mirë, ndaj u bindën se vajza ishte shndërruar në një vampir. Mjeku vendas, Harold Metkalf, nisi të bëjë autopsinë.
Ai nxori zemrën dhe mëlçinë dhe më pas pa se ato ishin në një gjendje çuditërisht të mirë. Në fakt proceset e dekompozimit ishin ngadalësuar nga dimrat e ashpër të viteve të fundit. Por kur ai shpoi zemrën me një thikë, ndodhi e papritura: Gjak! Mjeku e dinte se prania e gjakut të koaguluar në organ është tipike në këtë fazë të procesit të dekompozimit të trupit.
Por atë ditë ai nuk ndodhej në varreza për të gjetur prova të vampirizmit, por për të larguar një bestytni që e kishte dominuar Rod Ajlndin për dekada. Para fundit të shekullit XIX-të, shkencëtarët kishin zbuluar origjinën bakteriale të tuberkulozit, i njohur gjithashtu si konsumizmi ose ftisis. Por në atë kohë njerëzit mendonin se kjo sëmundje ishte e trashëgueshme dhe se i vdekuri mund t’u marrë jetën të afërmve të mbijetuar.
Nuk ishte injoranca “por dëshpërimi” ajo që e ushqeu këtë bestytni, thotë Meredit Sellers nga Muzeu Myter, ku së fundmi u inaugurua ekspozita “Dracula dhe trupi i pakorruptueshëm”. në vitin 1892, mjekë si Metkalf ishin në gjendje të shpjegonin shkencërisht tuberkulozin dhe përdorën mjete si ato të ekspozuara në muze për të përcaktuar dëmin fizik që kishte shkaktuar sëmundja.
Në fakt, ai gjeti prova të tilla tek mushkëritë e Mersit gjatë autopsisë që kreu mbi trupin e saj. Mjekët mund ta shpjegonin tuberkulozin, por ata nuk ishin në gjendje ta kuronin atë. Ndaj bestytnitë popullore dhanë një version alternativ për frikën ndaj kësaj sëmundje.

Për ta, të vdekurit ishin vampirë.
Këmbëngulja e mjekut se Mersi nuk ishte një vampir, nuk i bindi njerëzit që kërkonin një shpjegim alternativ për vdekjet e shumta në mesin e komunitetit të tyre. Në atë varrezë të Rod Ajland, zemrës së përgjakur iu vu zjarri, me shpresën se shkatërrimi i saj do të shpëtonte vëllain e Mersit, Edvinin, që në të kohë ishte gjithashtu i sëmurë rëndë me tuberkuloz. Natyrisht, bestytnitë nuk ishin të dobishme, dhe djali i vogël pati fatin e keq të nënës dhe 2 motrave të tij vetëm 6 javë më vonë. Folkloristi Majkëll Bell ka kohë që i kërkon këto lloj historish të “panikut nga vampirët”. Ai ka arritur të dokumentojë të paktën 86 autopsi vampirësh në Shtetet e Bashkuara që nga viti 1784 - vetë preferon termin “zhvarrime terapeutike” - por beson se shumë të tjera nuk janë regjistruar.
Zbulimi i “vampirëve” përkoi natyrshëm me shpërthimet epidemik të sëmundjes së tuberkulozit, me shumë raste të regjistruara në Nju Inglend gjatë shekullit XIX-të. Tuberkulozi ishte një epidemi e vërtetë, duke shkaktuar 25 për qind të vdekjeve në pjesën lindore të Shteteteve të Bashkuara në vitet 1800, dhe vazhdoi të ishte shumë vdekjeprurës edhe gjatë fillimit të viteve 1900.
Autopsia e fundit e një “vampiri” u krye në vitin 1949 në Pensilvani. Çuditërisht, këta gjuetarë vampirësh gjenin shpesh atë që kërkonin. Në studimin e tij të vitit 1987 “Patologjia ligjore dhe vampirët evropianë”, Pol Barber shkuan se “historitë e vampirëve nuk janë të thjesht histori imagjinare horror, por ato rezultojnë të jenë hipoteza gjeniale dhe të përpunuara popullore që përpiqen të shpjegojnë fenomene të ndryshme të çuditshme që lidhen me vdekjen dhe dekompozimin”.
Kur vihej re që flokët, thonjtë, madje edhe dhëmbët e një trupi të zhvarrosur ishin rritur. Kur çehrja e fryrës së të ndjerit është e kuqe dhe lëkura e tij ishte e ngrohtë kur e prekje. Kur mund të gjendej ende gjak në zemër, atëherë kjo nuk ishte provë e vazhdimit të jetës.
Kur dheu mbi një varr zhvendosej, dhe kur trupi zhvendosej në arkivolin e tij, a nuk ishte logjike që të gjallët të arrinin në përfundimin se të vdekurit ishin ringjallur? Dhe kur ai kishte gjak në buzë, dhe dukej sikur kufoma ishte shëndoshur, a nuk kishin të drejtë njerëzit të kishin frikë se ai ishte tashmë një vampir që ushqehej me të gjallët?
Në realitet këto dukuri njihen sot që të gjitha si dukuri tipike të procesit të dekompozimit të trupit. Tkurrja e lëkurës (duke i bërë thonjtë të duken më të gjatë dhe dhëmbët e qenit më të gjatë), gazi që prodhohet dhe që e bën trupin të fryhet. Gjithçka që vërehet është pra logjike dhe e shpjegueshme shkencërisht. Por besimi se bëhet fjalë për një vampir mbetet i fortë, pasi “kjo vetëdije është e panjohur për shumicën prej nesh”. “Ne nuk zgjedhim të kalojmë shumë kohë duke menduar se si trupat tanë do të kalben pas vdekjes”.
Folk practices such as vampire autopsies arise when people do not understand - or do not want to accept - scientific explanations for deadly diseases. Even the current coronavirus pandemic has caused exactly this effect, with conspiracy theories taking over the media around the world. So an easy answer to a complex mechanism.
Mbrëmjen e 29 tetorit, mbi 100 mijë njerëz u derdhën në rr...
Për fat të keq pyetjes nëse është i mundur parashikimi i t...
On November 15, the world's population is expected to exce...
For centuries empires have been the dominant form of polit...
If you believe the media, we are living in the midst of an...
It's no secret that most of us feel something between disp...
Thuhet se një nga gjërat që na bën njerëz, është vetëdija ...
Që nga shfaqja e tij në kinema për herë të parë në vitin 1...
Nga duhet filluar për të ribërë bashkë, pjesët e një b...
Tech giants have taken a central role in Russia's war ...
After "The Economist" compared the time of Liz Tras as pri...
Albania tied yesterday with the result 1-1 against Saudi A...
Luftërat përfundojnë me marrëveshje, dhe diplomacia është ...
Transplantimi i organeve ka një histori shumë të gjatë. So...
Në pjesën më të madhe të historisë njerëzore, paraardh...
With a height of 8,849 meters above sea level, Everest...
What comes to your mind when you hear the word "hacker"? I...
Futbolli konsiderohet si një nga sportet më të rëndësishm...
Më 16 shtator, “New York Times” raportoi se Udhëheqësi...
Leximi ka një rëndësi shumë më të madhe nga sa m...
Journalist Elton Qyno has made a complaint regarding the w...
After the first denunciation, the Plug show has continued ...
Today, CNA has published a complaint from residents of the...
A complaint from residents of the village of Gjashtë in Sa...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
Tirana Police announce that 11 citizens have been identifi...
A police officer at Durres prison has been arrested in fla...
An accident occurred this afternoon on the Elbasan-Peqin a...
The Police Supervision Agency has suspended the former dir...
Today, our country will be affected by almost the same met...
As climate change warms coastal waters in northern Europe,...
Today, our country will be affected by almost the same met...
Turkish police said on Tuesday they had arrested more than...
Multiple explosions are reported by foreign media in the U...
Prime Minister Mark Carney spoke today with US President D...
US Secretary of State Marco Rubio concluded a three-day vi...
A cargo ship was damaged this Thursday after being hit by ...
The promotion of the book by author Aleksandër Ikonomidhi ...
The Albanian Embassy in Switzerland has organized an eveni...
This Wednesday, the prominent actor of Albanian cinema, Gj...
Several archaeological excavations conducted during this s...
Austria was the leading foreign investor in Albania in the...
Between 2015 and 2025, residential construction prices inc...
Oil prices have fallen to levels not seen since before the...
The seasonally adjusted unemployment rate in the euro area...