Five things you need to know about the Ottoman Empire
For centuries empires have been the dominant form of polit...

On November 15, the world's population is expected to exceed 8 billion. The global population is increasing by over 70 million a year, and 80 percent of this growth is concentrated in the poorest countries least able to feed, educate, or employ these additional people. This huge growth also contributes to widespread poverty and environmental degradation.
Ndaj ngadalësimi i saj do të kishte përfitime të gjera ekonomike dhe mjedisore. Në mbarë botën, 700 milionë njerëz jetojnë aktualisht në varfëri ekstreme, dhe përqendrimi më i madh i tyre është në Afrikë, kontinenti që ka 23 nga 28 vendet më të varfra të botës. Dhe jo rastësisht Afrika ka normat më të larta të lindshmërisë, dhe rritjen më të madhe të popullsisë në botë.
Po ashtu ajo vuan nga paqëndrueshmëria e klimës, mungesa e ujit, përmbytjet, si dhe pasiguria ushqimore, teksa inflacioni dhe rritja e kostove të energjisë po ua bën jetën edhe më të vështirë. Një raport i ri parashikon se Afrika Sub-Sahariane do të jetë e paqëndrueshme deri në vitin 2050.
Rritja e shpejtë e popullsisë përbën një kërcënim kyç për të dhe për vendet e tjera të varfëra me rritje të lartë. Disa ekonomistë pretendojnë se rritja e pafundme e popullsisë është një gjë e mirë sepse e rrit prodhimin ekonomik bruto. Po ashtu ata argumentojnë se rritja e popullsisë ecën paralelisht me zhvillimin e teknologjisë, dhe kësisoj disa nga problemet e shkaktuara nga një popullsi më e madhe do të zgjidhen nga risitë teknologjike që e shoqërojnë atë.
Por provoni t’ia thoni këtë dikujt që sot jeton në pragun e urisë. Shkolla e mendimit ekonomik pro-rritjes galopante të popullsisë e ka gabim në shumë mënyra. Ekonomia është një degë e mjedisit dhe jo e kundërta. Nëse rritja e popullsisë dhe aktiviteti ekonomik çojnë në degradim mjedisor dhe ndryshimet klimatike, të cilat shkaktojnë vuajtje dhe vdekje, as të ardhurat mesatare më të larta nuk mund të justifikojnë degradimin e mëtejshëm.
Teoria se rritja e popullsisë është diçka pozitive, buron nga të dhënat mesataret globale ose kombëtare. Por ato mund të jenë mashtruese, pasi fshehin detaje që argumentojnë të kundërtën. Rritja e të ardhurave e 1 përqindëshit më të pasur të botës, mund të rrisë të ardhurat mesatare, ndërsa më të varfrit nuk përfitojnë aspak.
Në shumë vende, rritja ekonomike vazhdon, teksa pabarazia në rritje e pasurisë po lë gjithnjë e më shumë njerëz të bllokuar në varfëri. Dhe ka pak prova se rritja e popullsisë i ka përmirësuar situatat ekonomike në nivel familjar. Megjithatë, ngadalësimi i rritjes së popullsisë është në dobi të familjeve dhe të popullatës globale në tërësi.
Ne e kemi ditur për dekada të tëra dukurinë e “ dividendit demografik”, ku vendet që pësojnë rënie të shpejtë të lindshmërisë përfitojnë nga rritja e kursimeve, forcimi i tregjeve të tyre të kapitalit, duke u mundësuar bizneseve të marrin hua dhe të zgjerohen, duke rritur normat e punësimit dhe pagat, si dhe duke zhvilluar një klasë të mesme.
Kjo gjë i jep mundësi qeverive të tatojnë të ardhurat në rritje, të ndërtojnë infrastrukturën e nevojshme si rrugë dhe shkolla, si dhe të rrisin produktivitetin ekonomik. Në shumë vende, për shembull në Afrikën Sub-Sahariane, një shtresë e mesme në një numër shumë modest po shfrytëzon përfitime të tilla, ndërsa popullatat me lindshmërinë më të lartë mbeten në varfëri.
Lajmi i mirë është se rritja më e ngadaltë e popullsisë, është një nga përfitimet e panumërta që vijnë shpesh nga investimet që fokusohen në zgjerimin e mundësive, shërbimeve dhe të drejtave për gratë dhe vajzat. Normat më të ulëta të lindshmërisë, që shoqërojnë skenarë të tillë, janë çelësi për reduktimin e varfërisë dhe të pabarazisë ekonomike.
“Tigrat e Azisë” si Koreja e Jugut dhe Tajlanda, i zgjeruan me sukses shërbimet por edhe zgjedhjet në lidhje me madhësinë e familjes, si një mënyrë për të rritur perspektivat ekonomike të të gjithë popullatës së tyre. Ky është një model që ia vlen të imitohet ende sot.
Gjithsesi në shumë vende, politikat aktuale favorizojnë rritjen e pasurisë për 1 përqindëshin më të pasur, duke e zgjeruar hendekun midis tyre dhe pjesës tjetër të popullsisë. Kjo qasje bart efekte të mëdha mjedisore dhe ekonomike, duke kërcënuar ekosistemin që e bën të banueshëm planetin tonë.
Një raport i Programit të Mjedisit të Kombeve të Bashkuara mbi krizën e zhdukjes, zbuloi se zgjerimi i vendbanimeve njerëzore dhe bujqësia njerëzore, janë nxitësit kryesorë të zhdukjes së specieve. Dhe ato janë nxitur nga rritja e popullsisë. Ndërkohë, rënia e e normave të lindshmërisë po e zvogëlon ndotjen e mjedisit.
Kjo është arsyeja pse rritja e arsimimit të vajzave në botën në zhvillim, dhe promovimi i përdorimit të planifikimit familjar për t’i dhënë mundësi individëve dhe çifteve të vonojnë lindjen e fëmijëve dhe të shmangin shtatzëninë e padëshiruar, u panë se ishin mënyrat më ndikuese për të luftuar ndryshimin e klimës.
Megjithatë, në shumë vende të varfra me një shkallë të lartë të lindshmërisë, vajzave u mohohet arsimimi dhe nuk mund të vendosin vetë në lidhje me lindjen e fëmijëve. Sigurisht, përdorimi global i metodave të planifikimit familjar gjatë dekadave të fundit është një histori suksesi. Në vitin 1960, rreth 9 për qind e çifteve të rritur përdornin metoda moderne të kontracepsionit, ndërsa sot kjo normë është rreth 59 për qind. Tani shumica e njerëzve në mbarë botën kanë informacion mbi kontracepsionin dhe ku mund ta marrin atë.
Ai është një nga përparimet më të mëdha në historinë e shëndetit publik. Por 1 miliardë njerëz nuk e shfrytëzojnë ende atë. Në vendet me një rritje të lartë të popullsisë, si për shembull në Afrikën Sub-Sahariane, përdorimi i kontraceptivëve është shumë i ulët.
Gratë që nuk dëshirojnë të mbeten shtatzënë vazhdojnë të përballen me shumë pengesa për planifikimin familjar, përfshirë keqinformimin për sigurinë dhe efektivitetin e planifikimit familjar, plus barrierat sociale, arsimore, fizike dhe ligjore.
Dhe ne duhet të bëjmë më mirë se kaq. Nëse ngremë duart para rritjes së popullsisë dhe nuk punojmë bashkërisht për të çmontuar barrierat ndaj planifikimit familjar, për të zgjeruar gamën e zgjedhjeve për njerëzit në vendet e varfra me rritje të lartë të popullsisë, atëherë po mbyllim njërin sy ndaj pabarazisë në rritje dhe përkeqësimit të degradimit mjedisor.
We know that educating girls, stopping child marriage and other forms of violence against women, and making family planning information and services available can slow population growth, boost economic development, reduce our pollution environmental and to counter climate change.
It is one of the most effective strategies at our disposal to achieve shared and sustainable development. As the global population passes the 8 billion mark, it should be a wake-up call that it's time to take this issue seriously.
Note: William Ryerson, president of the Population Media Center. Kathleen Mogelgaard, is president of the Population Institute.
Translated and adapted by CNA.al
For centuries empires have been the dominant form of polit...
If you believe the media, we are living in the midst of an...
It's no secret that most of us feel something between disp...
Thuhet se një nga gjërat që na bën njerëz, është vetëdija ...
Që nga shfaqja e tij në kinema për herë të parë në vitin 1...
Nga duhet filluar për të ribërë bashkë, pjesët e një b...
Tech giants have taken a central role in Russia's war ...
After "The Economist" compared the time of Liz Tras as pri...
Albania tied yesterday with the result 1-1 against Saudi A...
Luftërat përfundojnë me marrëveshje, dhe diplomacia është ...
Transplantimi i organeve ka një histori shumë të gjatë. So...
Në pjesën më të madhe të historisë njerëzore, paraardh...
With a height of 8,849 meters above sea level, Everest...
What comes to your mind when you hear the word "hacker"? I...
Futbolli konsiderohet si një nga sportet më të rëndësishm...
Më 16 shtator, “New York Times” raportoi se Udhëheqësi...
Leximi ka një rëndësi shumë më të madhe nga sa m...
Public statements are not commensurate with the gravit...
Pas një ndarje nga partneri apo partnerja, ju mund të mend...
Më 27 nëntor 1895, kur po firmoste testamentin e tij, Alfr...
Irfan Hysenbelliu claims to be a big businessman, an hones...
The murder of officer Enea Mekolli in the line of duty has...
The next case broadcast on the show "Stop", this Thursday,...
The case published this Thursday, June 4, on the show "Sto...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A 38-year-old man was arrested today near the Kamza turnof...
A money changer in Durrës lost 60 thousand euros after bei...
The 6 citizens captured in Dubai, members of criminal grou...
A serious accident occurred on the Kardhiq-Delvinë axis, i...
Today our country will be affected by stable weather condi...
For many children and teenagers, the long summer holidays ...
Albania is facing an unprecedented demographic transition,...
On Thursday, our country will be affected by unstable weat...
On the eve of the EU-Western Balkans summit, Germany and F...
Russian President Vladimir Putin said the war in Ukraine c...
An extraordinary story of survival has been recorded in Ne...
The Peace Implementation Council in Bosnia and Herzegovina...
Korça is ready to open the summer season with one of the c...
Two years after his passing, the renowned Korçë poet Skënd...
The Ethnographic Museum of Berat has opened its doors to v...
The story of Harilla Bakalli is one of the most chilling t...
Despite years of efforts at regional cooperation and free ...
Albania is the country with the highest level of severe ma...
This Friday, one US dollar is bought for 81.3 lek and sold...
The government aims to transform the country's industrial ...