Piramida e lashtë në Meksikë shembet pas stuhisë

13 Gusht 2024, 10:30, Blog CNA

Përmbytja nga shiu i dendur pranë liqenit Pátzcuaro ka shkaktuar shembjen e një piramide të lashtë në Meksikë, vetëm disa ditë pasi "Harku i Dyfishtë" ikonë në Zonën Kombëtare të Rekreacionit të Glen Canyon të Utah-s u rrëzua në liqenin Powell.

Të dyja janë “viktimat” e një klime globale gjithnjë e më të egër, sipas disave, kjo mund të jetë gjithashtu një tregues i telasheve të afërta.

Struktura, e vendosur në Zonën Arkeologjike Ihuatzio në Michoacán, kohët e fundit ishte dëmtuar nga temperaturat, duke shkaktuar çarje që lejonin ujin në brendësi të saj. Në natën e 29 korrikut, ajo u mbulua me një rrebesh shiu të dendur, duke shkaktuar rënien e pjesës qendrore të fasadës së saj jugore, sipas Institutit Kombëtar të Antropologjisë dhe Historisë të Meksikës (INAH).

Shumë shpejt, ekspertët e agjencisë dresuan problemin.

"Duke filluar në orët e para të 30 korrikut, personeli u zhvendos në vendin e trashëgimisë për të vlerësuar dëmin e shkaktuar," tha INAH në një deklaratë.

Ata konfirmuan dëmtimin në të paktën gjashtë seksione me shkallë të bazës jugore të monumentit parahispanik, si në muret e jashtëm ashtu edhe në bërthamë dhe muret e brendshme.

Piramida e lashtë në Meksikë shembet pas stuhisë

Në kulmin e tij, Ihuatzio mbulonte afërsisht 150 hektarë dhe strehonte të paktën 84 struktura, shtatë prej të cilave janë aktualisht të ekspozuara në parkun arkeologjik. Vendbanimi u pushtua për herë të parë në vitin 900 të erës sonë nga grupe që flisnin gjuhën nahuatl, por ditët e lavdisë së tij ishin midis 1200 dhe 1521 të erës sonë kur shërbeu si selia e parë e perandorisë Purépecha.

Ky qytetërim ishte një rival bashkëkohor dhe madhor i Perandorisë së fuqishme Aztec. Shumë beteja u zhvilluan midis dy superfuqive mezoamerikane, por Purépechas mbetën një nga grupet e vetme indigjene në rajon që Aztekët nuk arritën ta pushtonin.

Strukturat piramidale në Ihuatzio ishin hapësira të shenjta, me shumë mundësi të përdorura për rituale dhe ceremoni shpirtërore. Ata gjithashtu mbajtën një rol politik, duke vepruar si një simbol i fuqishëm i fuqisë dhe autoritetit të kulturës.

Njerëzit Purépecha ende jetojnë në pjesë të shtetit Michoacán në Meksikën perëndimore dhe kanë komentuar se si traditat e tyre historike mund ta kenë parë rënien e strukturës si një shenjë të dënimit të afërt.

Tariakuiri Alvarez, i cili iu referua ndërtuesve të piramidës si paraardhës në një postim në "Facebook", përshkroi se si kjo do të ishte konsideruar si një ogur i keq, duke treguar "se një ngjarje po afrohet".

“Përpara ardhjes së pushtuesve, sipas rrëfimeve historike, diçka e ngjashme ndodhi me botëkuptimin Purhé, Purépecha, të asaj kohe, sepse perënditë Nana Kuerhaépiri dhe K'eri Kurikweri ishin të pakënaqur”, thuhet në postimin e përkthyer./ Pershtatur nga CNA