E fundit!

11:30 Aktualitet

Kultura nën drejtimin e Gonxhes/ Nënfinancimi dhe pasojat në tregun e punës

Raporti më i fundit i INSTAT për vitin 2025 zbulon një rea...

Historia-Si u ndërtua piramida e Djoserit në Egjipt?

10 Gusht 2024, 19:14, Blog Chiara Guzzonato

Për të transportuar blloqet e gurit të nevojshëm për të ndërtuar piramidën e Djoserit, egjiptianët zhvilluan një sistem kompleks hidraulik. Kjo është hipoteza e re e inxhinierëve dhe hidrologëve.

Është një pyetje që ka munduar prej vitesh arkeologët dhe studiuesit, për të cilën janë bërë përpjekje disa herë, së fundmi: si u ndërtuan piramidat?

Duket e pamundur që gurët gjigantë të transportoheshin vetëm duke përdorur rampa, litarë dhe leva. Tani një studim i botuar në Plos One hipotezon se piramida e Djoserit ishte ndërtuar duke përdorur një sistem ngritës hidraulik që kishte lejuar që blloqet e gurit të lëvizeshin pa mundim.

Studiuesit vendosën të përqendroheshin në kompleksin funerar, duke përfshirë piramidën e shkallëve të Djoserit, e ndërtuar nga faraoni me të njëjtin emër të Dinastisë së Tretë (2700-2620 para Krishtit) rreth njëqind vjet para atij të Gizës, sepse donin të kuptonin se si teknikat e ndërtimit të epokës kishin evoluar.

Çfarë ishte Gisr el-Mudir?

Duke kombinuar të dhënat nga imazhet satelitore dhe njëqind vjet studime arkeologjike, ekspertët kanë bërë zbulimin e parë në lidhje me Gisr el-Mudir, një rrethim guri drejtkëndor në perëndim të kompleksit, funksioni i të cilit ishte i panjohur më parë.

Imazhet satelitore tregojnë se si gardhi kryqëzohet në mënyrë të përsosur me shtratin e thatë të lumit të asaj që në atë kohë ishte një përrua sezonal, Abusir, i cili rridhte nga malet në Saqqara, duke hyrë në Nil.

Hipoteza e studiuesve është se Gisr el-Mudir ishte një digë (ose serë), një lloj dige, përroi, i përdorur për të kontrolluar rrjedhën e ujit dhe për të kapur sedimente të rënda si copa pemësh ose shkëmbinj që mund të dëmtonin ndërtesat në rrjedhën e poshtme.

Ujërat e Abusirit të pastruar në këtë mënyrë ndoshta kanë rrjedhur në një gropë 27 metra të thellë dhe 410 metra të gjatë, e cila më pas ndahet në të paktën tre "ndarje" nëntokësore dhe ka vepruar si një sistem pastrimi uji, duke eliminuar sedimentet nga ujërat e përroit.

Ashensori hidraulik.

Një nga këto ndarje do të ishte lidhur me një rrjet tubash prej shtatë kilometrash që degëzoheshin poshtë kompleksit: një tub çonte drejtpërdrejt në një pus vertikal 28 metra të thellë që doli në qendër të piramidës së Djoserit. Në fund të pusit, arkeologët gjetën një arkë graniti, me një vrimë dhe një gur të madh që bllokonte hapjen.

Do të ishte një lloj ashensori hidraulik, uji mbushi pusin, duke lejuar ngritjen e një platforme lundruese (ndoshta e bërë prej druri dhe për këtë arsye e dekompozuar për mijëvjeçarë) e cila mund të mbajë deri në njëqind ton material në të njëjtën kohë; për të ulur platformën, mjaftoi të zbrazej pusi. Duke qenë se bëhet fjalë për një përrua sezonal, ka të ngjarë që ashensori të ketë funksionuar “in fits and starts” gjatë njëzet viteve kushtuar ndërtimit të piramidës.

Qëllimi tjetër i ekipit hulumtues është të kuptojë nëse uji është përdorur gjithashtu për të ndihmuar ndërtimin e piramidave të mëvonshme, veçanërisht atë të Keopsit, apo nëse kushtet klimatike gjithnjë e më të thata e bëjnë këtë metodë jopraktike./ Pershtatur nga CNA