E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Xhon Permberton, mjeku që shpiku Coca-Cola, vdiq shumë i varfër dhe i varur nga morfina

30 Nëntor 2020, 08:09, Blog CNA

Coca-Cola, është padyshim pija më i njohur dhe më popullore në botë. Bashkë me disa kompani të tjera shumëkombëshe, Coca-Cola është një nga simbolet negative të globalizimit gjatë fundit të viteve 1980 dhe viteve 1990, një gjigant me përmasa të mëdha, i aftë t?ia shiste thuajse kujtdo këët pije.

Kompania tani ka mbi 130.000 punonjës dhe rekord shitjesh, por historia e saj filloi në një mënyrë të çuditshme. Pija u shpik nga Xhon Pemberton, mjek dhe farmacist me origjinë nga Xhorxhia. Ai luftoi në Luftën Civile të SHBA-së në krah të ushtrisë së Konfederatës.
Në prillin e vitit 1865, Pemberton mori pjesë në Betejën e Kolumbias, e konsideruar nga shumë historianë si përballja vendimtare e saj lufte. Gjatë luftimeve ai u plagos në gjoks, por u shpëtua nga mjekët e kampit.

Pas plagosjes, Pemberton përdori morfinë për një kohë të gjatë, nga e cila si shumë veteranë të tjerë, u bë shumë shpejt i varur. Në kërkim të një metode për të kapërcyer këtë varësi, Pemberton nisi të kërkonte një zgjidhje, duke krijuar një pije për ta zëvendësuar atë.
Në vitin 1866, një vit pas Betejës së Kolumbias, ai nisi të shiste një pije të quajtur ?Coca e Verërave Franceze të Pemberton?. Pija alkoolike, u prodhua në farmacinë e tij ?Pemberton Aquila & Drugs House?. Ajo u reklamua si qetësues i dhimbjeve, si anti-depresiv dhe afrodiziak, dhe fitoi një popullaritet të madh në atë kohë, edhe pse nuk e zgjidhi varësinë që kishte farmacisti nga morfina.

Në vitin 1886, Qarku i Atlantas miratoi një ligj që i ndalonte banorët të prodhonin, blinin apo tregtonin alkool, një shenjë e parë e asaj që u bë mbi 30 vjet më vonë, ligji federal i Prohibicionit. Në ato kushte, Pemberton u detyrua ta modifikojë pijen e tij, duke e kthyer atë në jo-alkoolike. Ai kërkoi ndihmën e farmacistit dhe mikut të tij të vjetër Uillis Venejbëll, dhe bashkë arritën të krijonin një version të hershëm të famshëm të Coca-Cola. Në fillim synimi ishte që ajo të shndërrohej në një ilaç të vërtetë. Por Pemberton e përzieu aksidentalisht shurupin me ujin e gazuar dhe shpiku Coca-Cola që të gjithë e njohim sot.

Pemberton dhe partneri i tij, e nuhatën potencialin e pijes që krijuan, dhe parashikuan që ajo do të bëhej e njohur në mbarë SHBA-në. Fillimisht, Coca-Cola u prit ftohtë nga konsumatori, dhe Pemberton nisi t?ua shiste disa nga aksionet e kompanisë disa biznesmenëve në Atlanta. Menjëherë pasi shpiku Coca-Cola, shëndeti i tij nisi të përkeqësohej, gjë që e detyroi të merrte doza gjithnjë e më të mëdha të morfinës.

Ilaçet kundër dhimbjeve ishin bërë shumë të shtrenjta, dhe shpikësi i shpenzoi të gjitha kursimet e tij, shuma të mëdha parash, për të blerë vazhdimisht morfinë. Ai vdiq në vitin 1888 nga kanceri i stomakut, gati në varfëri. Gjithsesi, Xhon Pemberton arriti t?i linte të birit Çarls disa aksione, të cilat sot do të vlenin miliarda dollarë. Por ai ishte shumë pak i interesuar për jetën si biznesmen, dhe shumë shpejt i shiti aksionet që kishte në kompani. Çarls Pemberton vdiq në vitin 1894, vetëm 6 vjet pas babait të tij, gjithashtu i varur nga morfina.

Pra asnjë nga familja Pemberton, nuk ishte dëshmitar i suksesit tregtar të Coca Cola-s.
Emri ?Coca-Cola? u zgjodh nga Frenk Robinson, partneri në biznes i Pemberton. Por ishte Asa Çendler, një sipërmarrës nga Atlanta, ai që e bleu formulën dhe kompaninë për 2.300 dollarë në vitin 1887, duke e bërë atë ndër vite kompaninë më të pasur në botë që prodhon pije freskuese./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://www.vanillamagazine.it/john-pemberton-invento-la-coca-cola-ma-mori-poverissimo-e-dipendente-dalla-morfina