Pensionet suplementare gërryejnë buxhetin e takspaguesve

22 Prill 2017, 09:20, Aktualitet CNA

Lista e personave që përñtojnë pensione suplementare i kalon dyqind funksionet, që fillojnë me: Presidentin, Kryetarin e Kuvendit,Kryeministrin, ministrat e vijon me deputetët, zëvendësministrat e drejtorë të drejtorive të ndryshme. Një tjetër kategori që përñton pension suplementar janë ushtarakët, ndërsa kategoria e tretë përfshin personat që mbajnë tituj shkencorë e më konkretisht ata që kanë titullin shkencor ?Profesor?, ?Drejtues kërkimesh?, ?Profesor i asociuar? dhe ?Mjeshtër kërkimesh?. Të intervistuar nga rrjeti ballkanik investigative Birn, ekspertët thonë se barra e këtyre skemave në buxhetin është e rëndë dhe se, vetëm dy vjet nga reforma e fundit, skema do të duhet të reformohet sërish për të reduktuar përfitimet dhe rritur kontributet. Sipas Birn: në vitin 2016 për pensionet suplementare janë transferuar 4.3 miliardë lekë, ndërkohë që ?gropa? pritet të thellohet edhe në vitin 2017, ku parashikohet se kjo skemë do të subvencionohet nga buxheti me 4.8 miliardë lekë apo me 465 milionë lekë më tepër se një vit më parë. Në total, janë tri kategori që përfitojnë pension pleqërie shtesë për shkak të detyrës së ushtruar. Në njërën prej tyre bëjnë pjesë punonjësit që kryejnë funksione kushtetuese dhe punonjësit e lartë të shtetit.

Me ndryshimet ligjore tw bwra nw vitin 2015 kjo kategori paguan kontribute në masën 5%, nga 3.5% që ishte më herët. Ndërkohë që, masa e kontributit suplementar që paguhet nga të punësuarit në sektorin privat nuk pësoi ndryshime, duke mbetur në nivelin 7%.

Me gjithë ndryshimet në skemë, raporti mes ñnancimit të skemës nga kontributet dhe buxhetit të shtetit mbetet tejet i lartë. Skemat e pensioneve suplementare të marra së bashku në vitin 2016 kishin të ardhura prej vetëm 778 milionë lekësh dhe shpenzime totale prej 5.2 miliardë lekësh, me një masë deñciti prej 85 për qind. Kjo do të thotë se 85% e pensioneve suplementare paguhen nga taksimi i përgjithshëm. Të dhënat për nëntëmujorin e parë 2016, (të fundit të disponueshme), tregojnë se shqiptarët paguan 3.7 miliardë lekë për pensione suplementare, shumica e të cilave shkuan për pensionet suplementare të ushtarakëve. Aktualisht 2,241 ish-zyrtarë të lartë përñtojnë pensione të jashtëzakonshme.

Në buxhetin e vitit 2017, skema e pensioneve suplementare parashikohet të ketë më shumë shpenzime dhe deficit më të madh, pavarësisht se reforma e pensioneve e vitit 2015 supozohej se do të zvogëlonte deficitin duke ulur përfitimet dhe rritur kontributet. Kështu, shpenzimet totale për pensione suplementare pritet të arrijnë në 5.9 miliardë lekë, me një rritje prej 13% në krahasim me vitin e kaluar.

Të ardhurat pritet të jenë 1 miliardë lekë dhe gropa që duhet të mbulojnë tatimpaguesit pritet të rritet në 4.8 miliardë lekë. Kjo është një barrë e konsiderueshme për buxhetin e shtetit, i cili, në një vit të zakonshëm paguan 4 miliardë lekë si ndihmë ekonomike për mbi 80 mijë familje të varfra. Gjithsesi, pjesa dërrmuese e deficitit në skemat e pensioneve suplementare shkaktohen nga pensione të jashtëzakonshme që Parlamenti i ka dhënë përgjatë viteve një numri zyrtarësh të tillë si ish-ushtarakë, ish-oficerë policie apo ish-oficerë të agjencive të inteligjencës, të cilët përfitojnë bashkërisht rreth 2 miliardë lekë në vit./Citynews