Nga Kastriot Myftaraj/Kuponi i përgjakur

13 Shtator 2015, 16:34, Opinione CNA

Fjala ?kupon? ka hyrë në gjuhën shqipe nga frëngjishtja ?coupon? dhe sot është bërë gabimisht pjesë e fjalorit fiskal, në trajtën ?kupon fiskal?, për të shënuar dokumentin që i jepet blerësit nga shitësi, kur blihet një send apo një shërbim. Pra, fjala ?kupon? përdoret sot në shqip, në atë kuptim që përdoret në anglisht fjala ?receipt?, në frëngjisht fjala ?reçu?, në italisht fjala ?quietanza?.
Kuptimi i vërtetë i fjalës ?kupon? është i tillë që e bën atë krejt të papërshtatshme për përdorimin që i bëhet në shqip, në trajtën ?kupon fiskal?. Fjala ?coupon? si origjinë fillestare vjen nga folja ?coup?, që ka kuptimin ?me goditë?.(goditje e fuqishme, me grusht, apo në tjetër mënyrë me përdorim fuqie shpesh të madhe) Nga folja ?coup? e ka origjinën folja ?couper?, që do të thotë ?me pre?. Nga folja ?couper? është krijuar fjala ?coupon?, që ka kuptimin e një flete të prerë, të shkëputur (nga një bllok etj.)
Fjala ?coupon? në frëngjisht ka kuptimin e një flete (dokumenti) me të cilën mund të sigurohet një zbritje çmimi në rastin e blerjes së një sendi ose pagesës së një shërbimi. Madje në frëngjisht thuhet ?coupon d? reduction?. Në këtë kuptim fjala ?coupon? ka hyrë në anglisht. Gjithashtu, me këtë kuptim fjala ka hyrë edhe në gjermanisht në trajtën ?couponing?.Në asnjë nga këto gjuhë fjala ?kupon? nuk përdoret në kuptimin që përdoret në shqip si ?kupon fiskal?. Fjala më e saktë në shqip, në kuptim të fjalës ?receipt? do të ishte ?letër-marrje?.
Kryeministri Rama ka nisur një fushatë të madhe, të emërtuar prej tij si ?Lufta kundër informalitetit në ekonomi?, pjesë e së cilës është ushtrimi i kontrollit për t? i detyruar të gjithë shitësit të japin kupon fiskal për çdo send dhe shërbim që shesin ata. Duhet pranuar se asgjë e ngjashme nuk ka ndodhur deri më sot në Shqipëri. Nëse Kryeministri synon vendosjen e rendit fiskal në vend, ky do të ishte një qëllim dhe veprim për t? u lavdëruar. Por nëse qëllimi është tjetër dhe lufta kundër informalitetit bëhet me goditje përzgjedhëse, atëherë kemi të bëjmë me një fushatë që është pjesë e një strategjie për kontrollin e vendit në atë shkallë që askush nuk e ka bërë në Shqipërinë ku mbisundon prona private në ekonomi, që nga koha e krijimit të shtetit shqiptar e deri më sot. Sepse, nëse lufta kundër informalitetit bëhet me goditje përzgjedhëse, duke përjashtuar nga goditja ata që qeveria i quan ?njerëzit tanë? dhe duke goditur të tjerët, atëherë rezultati i saj do të jetë krijimi i një establishmenti ekonomik, të tillë që i përket një ane politike, dhe që përbën një bazë fuqie politike-ekonomike afatgjatë për Kryeministrin Rama. Nëse qëllimi është i tillë, atëherë fjala ?kupon? është shumë e përshtatshme për këtë fushatë, si e prejardhur nga foljet ?coup? dhe ?couper? (me goditë dhe me pre).

Fjala ?kupon? është e përshtatshme për këtë qëllim edhe sepse ajo ka kuptimin e letër-privilegjimit të disave. Pra kemi të bëjmë me terror ekonomik të ushtruar ndaj atyre që nuk shihen si njerëzit tanë, duke privilegjuar njerëzit tanë.
Shqipëria është vend i vogël dhe ndodhitë mësohen shpejt. Që tani kanë nisur të dalin të vërteta të papëlqyeshme të kësaj fushate. Kryeministri Rama duhet ta dijë se kjo fushatë është nga ato lloj përmbysjesh në një shoqëri, që e polarizojnë atë njëlloj si përmbysjet që bëri Enver Hoxha në ekonomi pas vitit 1944. Prandaj Kryeministri Rama është duke bërë një eksperiment shumë delikat shoqëror, që nëse nuk bëhet me drejtësi dhe paanshmëri është me rrezik shumë të lartë. Por Shqipëria e vitit 2015 nuk është Shqipëria e vitit 1945.

Në vitet 1945-1955 Enver Hoxha e shtypi qëndresën kundër regjimit të tij me ndihmën e forcave ushtarake jugosllave, ruse, dhe të partizanëve komunistë grekë, të ardhur në Shqipëri, të cilët u angazhuan drejtpërdrejt në luftimet kundër forcave antikomuniste në Shqipëri. Sot Rama nuk ka veçse policët e ushtarët e Shqipërisë, aq sa ka të vlefshëm për luftime, për të mbrojtur regjimin e tij. Ka edhe kriminelët që mund t? i përdorë, por të cilët në luftra të tilla janë krejt të pavlefshëm. Nëse Kryeministri Rama dëshiron ta kontrollojë shoqërinë me kupona, ai merr përsipër ndaj shoqërisë një faturë që paguhet me çmim çausheskian.