Punëdhënësit më të mëdhenj, fasonët dhe call-center

22 Mars 2015, 17:38, Ekonomi CNA

Sipërmarrësit e huaj, pothuajse njëzëri, vlerësojnë forcën e punës, sidomos të rinjtë, me të cilët ata punojnë. Të zgjuar, që flasin disa gjuhë të huaja dhe të aftë në kuptimin dhe zbatimin e detyrave të caktuara, janë disa nga veçoritë që ata nxjerrin në pah për punonjësit e tyre shqiptarë.

Të dhënat e INSTAT-it flasin për 172 mijë studentë që ndiqnin arsimin e lartë në vitin akademik 2012/2023, 80% e të cilëve në universitetet publike. Sipas krahasimeve ndërkombëtare, ?grupmoshat përfshirë në arsim?, Shqipëria e ka këtë tregues për arsimin e lartë 60%, më mirë se Rumania, Franca, Gjermania e Zvicra dhe më ulët se vendet skandinave si Norvegjia, Suedia etj.

Por, këta studentë, ka shumë të ngjarë të zhgënjehen kur të mbrojnë arsimin, teksa do të duhet të përballen me një të vërtetë të hidhur: sektorët kryesorë që po gjenerojnë vende pune janë ata që kanë një vlerë të shtuar dhe produktivitet të ulët, si rrjedhojë dhe pagesa jo të larta, që nuk i justifikojnë vitet e shpenzuara për sigurimin e dijeve specifike.

Statistikat tregojnë se dy sektorët kryesorë që po gjenerojnë vende pune vitet e fundit janë fasoni dhe call center, të dy që kanë si avantazh shfrytëzimin e kostos së lirë të fuqisë punëtore, në raport me vendet e zhvilluara. 100 kompanitë më tëmëdhakishinnëpunërreth 64 mijë persona, në fund tëvitit 2013, apo rreth 20% të totalit të punësuar në ndërmarrjet private e shtetërore në vend.

Nga 100 më të mëdhenjtë, kompanitë e tekstileve dhe këpucët, që punojnë kryesisht me material porositësi dhe kanë një vlerë të shtuar të ulët, kishin rreth 13700 të punësuar, apo 21% të totalit. Në total, sipas INSTAT, tekstilet e këpucët punësonin rreth 31 mijë persona, gati 9% të tëpunësuarve në total.

Ky sektor ka shënuar ecuri pozitive dhe në 2014, teksa pa një zgjerim shifror të eksporteve, si rrjedhojë e rritjes së interesit të partnerëve të huaj, kryesisht italianë, që po i largohen Kinës e Lindjes së largët, e po hedhin sërish sytë nga tregu shqiptar, që vijon të jetë konkurrues përsa i përket kostos së lirë të fuqisë punëtore. Në listën e 100 punëdhënëseve më të mëdhenj, 24 janë sipërmarrje që ushtrojnë aktivitet në fushën e këpucëve e tekstileve.