Korça mori fytyrë Peleshi

16 Dhjetor 2014, 16:37, Aktualitet CNA

-Kulla e betontë; një mëngë në mes të kurrizit-

Nga Erget Cenolli

Duke lexuar një shkrim të ish-kryebashkiakut Niko Peleshi, ndeshim në termat; Korça qytet tradicional dhe Koça qytet modern, të cilat janë trajtuar atysipas një koncepti vulgar dhe bardhë e zi; prerë me ?sëpatën e dardharit?, siç thuhet nga këto anë.

Së pari, duhet thënë që nismën dhe realizimin për kullën e betontë e ka marrë vetë Peleshi dhe jo kryebashkiaku aktual, pasi ky projekt është vendosur të zbatohet të paktën katër vite më parë.
Së dyti, nuk besoj se ka të tillë koncepte në botë, për qytete kaq të vjetër sa Korça, që sipas ?Gjenealogjisë së Muzakajve? daton që prej vitit 1280; dhe më pas, me ndërtimin e pazarit dhe objekteve të tjera social- kulturore, që prej mbi 500 vite më parë. Për të tillë qytete ekziston koncepti i vazhdimësisë: Duke mos hequr dorë asnjëherë nga tradicionalia, por duke u zhvilluar me kalimin e viteve në zona më të gjera se tradicionalja. Dhe zona të tilla fushore Korça ka plot.

Shembullin e kemi tek Bolonja, qytet i kulturës dhe universiteteve të mëdha, nga i cili kanë marrë emrin gjithë reformat arsimore. Aty është një zonë ku banojnë gati një milion banorë e cila nuk preket ndoshta edhe që prej një mijë vitesh (Universiteti i Bolonjës daton në vitin 1088). Mos do të thotë kjo, që bolonjezët nuk kanë koncepte moderne për qytetin!? Kujtesa është domosdoshmëri, goditja e saj e kthen njeriun në kufomë të gjallë, ashtu si po kthehet Korça sot me këtë projekt. Fakti, që edhe ashtu siç është, nuk ka fare koncept modern e tregon ngushtimi i rrugëve në perimetrin e kullës së betontë; modernja e sotme në urbanistikë, sipas specialistëve të kësaj fushe, konceptohet me gjerësinë dhe lirshmërinë e lëvizjes së mjeteve; tek ky projekt është krejtësiht e kundërta.

Kulla e betontë përveçse shkatërruese për urbanistikën tradicionale korçare është edhe e padobishme. Vetë arkitekti i saj tha se, kulla u ndërtua për të parë që ?Koça është e sheshtë dhe jo e pjerrët?. Po a ka nevojë ky qytet për një kullë betoni super të shtrenjtë për të parë kaq gjë, kur rreth e rrotull qytetit ka disa lartësira për të parë qartë formën e tij!? JO. Madje edhe historikisht dihet qe ç?prej vitit 1493, ky qytet zbriti nga kodra e ?zotit Kene? dhe filloi të ndërtohej në fushë; pra në shesh.
Ndërtimi kullës së betontë të kujton fjalën e vjetër ?një mëngë në mes të kurrizit?, dihet që mëngët janë për në krahët dhe në mes të kurizit janë jo vetëm pa funksion, por shumë të shëmtuara dhe qesharake.

Për mendimin tim, të vetmin funksion dhe ?bukuri? që ka kulla e betontë janë: qarkullimi i milionave të eurove të cilat janë hedhur për të. Nëse do të bënim llogari për metrot e betonit dhe të hekurit që janë derdhur aty, do të na dilnin shumë shumë më pak se çmimi që është shënuar në tabelat rreth e rrotull kullës.

Sa herë kaloj pranë saj më kujtohet një ditirambë që i shkreti Skënder, për të rruajtur vendin e punës, i kushtoi zotit ish-kryebashkiakut, midis të tjerash aty thuhej: ?Dhe qyteti do të marrë fytyrën tënde… për Perëndi ka qëlluar në shenjë…
Korça po mer fytyrë Peleshi.