Rusia në bankën e të akuzuarve

20 Korrik 2014, 07:24, Kosova & Bota CNA

Presidenti Obama e sheh përgjegjësinë politike për rrëzimin e avionit.Tensionet janë shtuar dhe po ashtu edhe trysnia për sanksione të reja.

Sipas këndvështrimit amerikan rrëzimi i avionit civil malejzian e ka ashpërsuar krizën e Ukrainës. Përballë shkallëzimit të fundit tani “është i nevojshëm ketë një një tërheqje prapa” për të reduktuar tensionet, thotë ekspertja për Ukrainën Janine Davidson nga Këshilli për Marrëdhënie me Jashtë” në Uashington.

Nuk ka prova të qarta

Presidenti i SHBA Barack Obama në deklaratën e tij të dytë publike pas rrëzimit të avionit ishte gjithashtu i kujdesshëm por i vendosur. Obama pati kujdes të mos u vinte separatistëve prorusë përgjegjësinë për rrëzimin sipas tij të dëshmuar të avionit pasi ishte qëlluar. Me sa duket shërbimet e tij sekrete nuk kishin arritur t’i paraqisnin atij dëshmi të padyshimta se raketa që ka qëlluar avionin është lëshuar vërtet nga separatistët.

Për lokalizimin e përgjegjësisë politike për vdekjen e 298 njerëzve në territorin ukrainas Presidenti ishte mjaft i qartë. Kryengritësit “marrin një mbështetje të vazhdueshme nga Rusia”, tha Obama. Rusia deri tani i ka mbështetur separatistët dhe u ka livruar atyre raketat tokë-ajër me të cilat është qëlluar avioni.

Rusia përgjegjëse

“Eshtë shumë e rëndësishme të diskutohet kjo lidhje”, thotë Vikram Singh nga “Qendra për Progres Amerikan” në bisedë me Deutsche Welle. “Situata e përgjithshme që bëri të mundur që të përdoren këto lloj armësh dhe të madje kundër avionëve civilë, ekziston për shkak të refuzimit për t’iu përgjigjur planeve për paqe dhe ofertave të njëanshme për armëpushim të qeverisë ukrainase”, konstaton ai. Këtu peshën e madhe të përgjegjësisë e mban Rusia e Presidentit Putin. Më e vonëta tani për Singh “nuk është më e besueshme të thuhet se vazhdimi i dhunës është faji i Ukrainës.” Nuk ka dyshim se amerikanët e vendosin Rusinë në bankën e të akuzuarve dhe duan të shtojnë kështu trysninë ndaj Vladimir Putinit.

Armëpushim dhe hetim i gjerë

Presidenti Obama dhe Këshilli i Sigurimit të OKB-së kërkojnë një armëpushim të menjëhershëm për të mundësuar një hetim të gjerë të aksidentit. Singh mendon se “një hetim i pavarur përfshin edhe Rusinë dhe Ukrainën”.

Reagimi i separatistëve ndaj kërkesës për armëpushim do të vëzhgohet me kujdes. Ekspertët mendojnë se prej tij mund të kuptohet nëse në të ardhmen ata do të sillen në përgjithësi në mënyrë më konstruktive.

Ndryshim i qendrimit të Moskës pas tragjedisë?

Singh shkosh një hap më tutje: “Shpresa ime më e madhe është që e gjitha të jetë një tronditje aq e madhe sa udhëheqja në Moskë megjithë retorikën e ndezur dhe fajësimet reciproke, të ndryshojë qendrim.” Nëse kjo ndodh vërtet ndoshta separatistët do të ulen së shpejti në tryezën e negociatave.

Por Rusia nuk tregon asnjë shenjë bashkëpunimi. Ambasadori i Rusisë në OKB Vitaly Churkin shkëmbeu replika të ashpra me ambasadoren amerikane Samantha Power. “Kjo luftë mund të përfundojë. Rusia mund ta përfundojë. Rusia duhet ta përfundojë”, tha Power në një takim të jashtëzakonshëm të Këshillit të Sigurimit të OKB. Churkin fajësoi në SHBA, se po e shtyn qeverinë në një shkallëzim të krizës.

Situata është tejet e rrezikshme, për këtë ekspertët janë të një mendje. Rreziku që të rrezikohen civilë të tjerë dhe që konflikti të “kapërcejë” është bërë më i madh, thotë Janine Davidson.

Shtohet trysnia për sanksione

Nëse Rusia dhe separatistët vazhdojnë të ngulin këmbë në pozicionet e tyre, Virkam Singh mendon se do të ketë sanksione të reja. “Nëse megjithë këtë tragjedi të tmerrshme nuk do të ketë një reagim konstruktiv të Rusisë dhe separatistëve ukrainas, atëherë do të shtohet trysnia për të vendosur sanksione të reja”, thotë eksperti për Rusinë në “Qendrën Amerikane për Progres”. “Dhe unë të tronditesha shumë nëse evropianët do të ngurronin për sanksione shtesë edhe pasi humbën qytetarët e tyre të cilët fluturonin të pafajshëm nga Evropa në Azi.”