Studim i ri/ Mbyllja e syve shkakton probleme serioze

19 Mars 2024, 17:40, Shëndeti CNA

Ekspertët kanë zbuluar se një ndryshim në zakonin e mbylljes së syve mund të zbulojë probleme serioze shëndetësore. Shumica e të rriturve mbyllin sytë një herë në tre deri në pesë sekonda, që ndihmon për të mbajtur sytë të lagësht dhe të pastër.

"Nëse ndonjëherë lëvizni sytë shumë shpesh ose shumë pak, kjo mund të paralajmërojë për shqetësime shëndetësore si alergjitë, çrregullimet e imunitetit, ose sëmundja e Parkinsonit.

Kjo sugjeron që shikimi i zakonshëm dhe i rregullt i syve mund të jetë një indikacion i shëndetit të përgjithshëm të trupit", - raportoi “The Sun”.

1. Sëmundja e Parkinsonit (paraliza e dridhjes)

Disa studime kanë zbuluar se shkalla e mbylljes së syve pasqyron sasinë e dopaminës (është një neurotransmetues i prodhuar nga truri dhe pjesërisht nga gjëndrat mbiveshkore) në tru. Njerëzit me nivele të ulëta të dopaminës kanë tendencë të fiksohen në një temë dhe rrallë mbyllin sytë. Parkinsoni (paraliza e dridhjes) karakterizohet nga mungesa e dopaminës kimike në tru, shkaktuar nga ndalimi i disa qelizave nervore që e prodhojnë atë, duke sjellë simptoma si pulsime të ngadalta dhe dridhje të duarve. Në SHBA, rreth 145,000 njerëz jetojnë me Parkinson. Simptomat kryesore përfshijnë ngadalësimin e lëvizjeve dhe ngurtësinë e muskujve. Ekzistojnë trajtime, terapi dhe mbështetje të ndryshme për të ndihmuar në menaxhimin e kësaj gjendjeje.

2. Sëmundja e Graves (çrregullim i sistemit imunitar që rezulton në mbiprodhimin e hormoneve tiroide)

Vezullimi më i rrallë mund të jetë një shenjë e sëmundjes së Graves, një çrregullimi i sistemit imunitar që shkakton mbiprodhimin e hormoneve të tiroides (hipertiroidizëm). Kjo gjendje autoimune rrit shkallën metabolike të trupit, duke shkaktuar humbje peshe dhe një rënie të niveleve të energjisë. Disa shenja të tjera të zakonshme janë ankthi, dridhjet, ndjeshmëria ndaj nxehtësisë dhe rrahjet e parregullta të zemrës.

Graves është shkaku më i zakonshëm i hipertiroidizmit në Mbretërinë e Bashkuar dhe rreth dy në çdo 100 britanikë preken nga ky çrregullim. Rreth një e treta e pacientëve me sëmundjen e Graves zhvillojnë gjithashtu probleme me sytë, të njohura si sëmundja e syrit tiroide. Mund të shkaktojë që qepallat e syrit të fryhen, duke tërhequr qepallat dhe duke çuar në pulsime më pak të shpeshta. Megjithatë, mungesa e vezullimit mund të dëmtojë kornean dhe në raste të rënda mund të shkaktojë dhëmbëza të kornesë nga mungesa e mbrojtjes. Sëmundja nuk mund të kurohet, por trajtohet me trajtim ose kirurgji për të hequr të gjithë ose një pjesë të gjëndrës tiroide.

3. Goditja në tru

Sëmundje të tjera neurologjike përveç Parkinsonit, si goditja në tru, mund të ngadalësojnë shkallën normale të vezullimit. Kjo ndodh sepse nervat e qepallës, nervi i fytyrës ose muskujt e qepallës mund të lihen të dëmtuara. Një goditje në tru është një sulm i trurit kërcënues për jetën, i cili ndodh kur furnizimi me gjak në një pjesë të trurit tuaj ndërpritet - pa gjak, qelizat në trurin tuaj mund të vriten ose të dëmtohen. Simptomat e një goditjeje përfshijnë të folurit të paqartë, mpirje, dobësi ose paralizë në fytyrë, krah ose këmbë.

4. Lëndimi i kokës

Vezullimi më i ngadalshëm është shoqëruar gjithashtu me lëndime në kokë tek atletët.

5. Sindroma Sjogren (është sëmundje autoimune kronike në të cilën trupi sulmon gjëndrat ekzokrine)

Nga ana tjetër, pulsimi më i shpeshtë mund të jetë një shenjë e lodhjes kur përpiqeni të bëni një detyrë kërkuese, apo kur jeni duke drejtuar makinën gjatë përgjumjes. Vezullimi i tepërt mund të ndodhë kur trupi juaj përpiqet të kompensojë sëmundjen e syrit të thatë, e cila mund të ndodhë për disa arsye, si sindroma e Sjogren, një sëmundje autoimune që shkakton tharje të gjerë të pjesëve të trupit që prodhojnë lëngje si lotët dhe pështyma. Sytë e thatë nga Sjogren mund të shkaktojnë ndjesi kruajtjeje ose djegieje, duke çuar në rritjen e pulsimit. Kjo gjendje zakonisht fillon te njerëzit e moshës 40 deri në 60 vjeç dhe është shumë më e zakonshme te femrat sesa tek meshkujt. Arsyeja pse njerëzit marrin këtë gjendje nuk është e qartë për ekspertët, por një virus mund të shkaktojë simptomat, duke përfshirë edhe Covid-in.

6. Alergjitë dhe infeksionet

Alergjitë gjithashtu mund të rrisin frekuencën e vezullimit. Myku, poleni, marimangat e pluhurit, makijazhi dhe pezmatimi i kafshëve janë disa alergjenë që mund të shkaktojnë një reaksion alergjik. Deri në një në katër njerëz në Mbretërinë e Bashkuar mendohet se janë prekur nga një alergji ose lloj në një moment të jetës së tyre. Kur ekspozohet, trupi ndonjëherë reagon duke lëshuar histaminë (është një neutransmetues) në sy, duke bërë që enët e gjakut në sy të shtrihen dhe të bëhen më të mëdha. Kjo mund të shkaktojë skuqje, kruajtje, djegie, ujërim dhe fryrje të syve.

7. Sindroma Tourette (problem me sistemin nervor që i bën njerëzit të bëjnë lëvizje ose të lëshojnë tinguj të papritur)

Vezullimi i shpeshtë mund të jetë një tik motorik i lidhur me sindromën Tourette, një gjendje që mendohet të prekë rreth një për qind të popullsisë në Mbretërinë e Bashkuar. Tikët motorikë janë lëvizje të papritura, të pakontrollueshme, si pulsimi i ekzagjeruar ose i vazhdueshëm. Shkaku i Tourette është ende i panjohur, por mendohet të jetë i lidhur me problemet në një pjesë të trurit të quajtur ganglia bazale. Tek individët që kanë Tourette, ganglionet bazale 'ndezin', duke rezultuar në tike. Megjithatë, arsyet e saktë pse ndodh kjo nuk janë ende të qarta. Meshkujt kanë më shumë gjasa të preken nga Tourette sesa femrat./CNA