E fundit!

11:00 Aktualitet

Vijojnë përplasjet në kantierin e aeroportit të Vlorës/ Kërkohet ndërhyrja e policisë, reagon Behgjet Pacolli

Vazhdojnë tensionet në kantierin e aeroportit të Vlorës. P...

Pse dhimbjet e kokës shfaqen gjithmonë në të njëjtën kohë?

4 Prill 2023, 08:02, Shëndeti CNA

Pse dhimbjet e kokës shfaqen gjithmonë në të

Foto ilustruese

Nëse vuani nga dhimbjet kronike të kokës, kushtojini vëmendje një detaji: A nuk ju duket se ato rishfaqen gjithmonë në të njëjtën kohë? Sipas një studimi të botuar në revistën mjekësore “Neurology”, ka të ngjarë vërtet të jetë kështu. Ai ka zbuluar një lidhje të fortë midis disa llojeve të dhimbjes së kokës (migrenë dhe dhimbje koke grupore) dhe ritmeve cirkadiane, pra “orës sonë të brendshme”, e përhapur në një cikël 24-orësh.

Dy lloje dhimbjesh

Dhimbja grupore e kokës, është një formë shumë e fortë dhe e lokalizuar e dhimbjes së kokës (zakonisht rreth pjesës ballore të kokës) që shfaqet me sulme zakonisht të shkurtra, por të rregullta, të përsëritura gjatë një periudhe prej 1 deri në 3 muaj, e pasuar nga një fazë asimptomatike. Migrena është forma më e zakonshme e dhimbjes së kokës. Ajo nis në pjesën e përparme ose anësore të kokës dhe përhapet, e shoqëruar me të përziera, ndjeshmëri ndaj dritave dhe tingujve.

Në kërkim të lidhjeve

Studimi analizoi sërish të gjitha studimet shkencore të disponueshme mbi këto dy lloje të dhimbjes së kokës, që përfshinin edhe informacionin mbi ritmet cirkadiane të pacientëve të prekur: të dhënat për kohën e ditës ose të vitit kur u shfaq çrregullimi, mbi gjenet që ndikojnë në ndjeshmërinë ndaj dhimbjes së kokës, si në shqetësimet mbi orën biologjike, apo në nivelet e hormoneve (si kortizoli dhe melatonina) që rregullojnë ritmet cirkadiane dhe që mund të kontribuojnë në shfaqjen e dhimbjeve të kokës.

Sëmundje të përpikta

U zbulua se dhimbja grupore e kokës ndiqte një ritëm të qëndrueshëm cirkadian në 71 për qind të pacientëve të marrë në shqyrtim. Zakonisht ato arrinin kulmin orët e vona të natës ose në orët e hershme të mëngjesit, duke u intensifikuar në pranverë dhe vjeshtë.

Kjo lloj dhimbje koke, duket të jetë e lidhur me dy gjene të rëndësishëm cirkadiane, dhe 5 nga 9 gjenet që rrisin gjasat për të vuajtur nga dhimbje koke të tilla, janë gjene me shprehje që ndikohen shumë nga ritmet cirkadiane. Po ashtu, njerëzit që preken nga ky çrregullim kanë zakonisht nivele më të larta të kortizolit dhe nivele më të ulëta të melatoninës sesa ata pa të.

Sa i përket migrenës, sulmet ndjekin ritmet cirkadiane të paktën te gjysma e pacientëve.

Kohët dukeshin më pak të rregullta dhe më të përhapura gjatë ditës. Por ka një moment të natës kur episodet janë më të rralla. Migrena lidhet gjithashtu me dy gjene të rëndësishëm që rregullojnë ritmet cirkadiane, dhe 110 nga 168 gjenet e lidhura me migrenën shprehen sipas orës së brendshme të trupit. Të sëmurët nga migrena kanë nivele më të ulëta të melatoninës në urinë sesa normalja, sidomos gjatë sulmeve.

Një “regjisor” i heshtur

“Të dhënat sugjerojnë se të dyja këto lloje të dhimbjeve të kokës, janë shumë cirkadiane në nivele të shumëfishta. Kjo përforcon rëndësinë e hipotalamusit, zonës së trurit ku gjendet ora jonë kryesore biologjike, në fillimin e migrenës dhe dhimbjeve të kokës. Dhe kjo çon në pyetjen se çfarë roli (në këtë çrregullim) luan gjenetika pas shkaktimit të ngjarjeve të tilla si ndryshimet e gjumit, në të njëjtën kohë shkaqet e njohura të dhimbjes së kokës dhe sinjalet se si funksionojnë ritmet cirkadiane të trupit”, - thotë Mark Burish, studiues në Universitetin e Teksasit në SHBA dhe autori kryesor i këtij studimi.

Perspektiva terapeutike

Gjetjet e këtij studimi krijiojnë mundësinë e përdorimit të trajtimeve për të rregulluar ritmet cirkadiane, me synim trajtimin e dhimbjeve të përsëritura të kokës. Apo për të bërë rregullime të thjeshta në terapi, siç është marrja e ilaçeve në periudha të caktuara të ditës./ Përshtatur nga CNA.al