E fundit!

12:57 Kronika

Pamje nga vendngjarja/ Ja ku ndodhi vrasja e efektivit në Maliq

Disa pamje të siguruara nga CNA tregojnë zonën ku ndodhi n...

A kemi vërtet nevojë për 8 gota ujë në ditë?

1 Dhjetor 2022, 08:52, Shëndeti CNA

Është e paqartë se nga ka lindur saktësisht miti se njerëzit duhet të pinë 8 gota ujë në ditë. Por ndoshta të gjithë e kemi dëgjuar atë në një moment të jetës sonë. Provat për këtë pretendim janë hedhur kryesisht poshtë. Kjo pasi studimet e kaluara u mbështetën tek njerëzit që kujtonin se sa ujë kishin pirë, gjë që ka një saktësi të ulët.

Për të siguruar një vlerësim më të saktë se sa ujë na nevojitet në të vërtetë, një studim i ri rekrutoi mbi 5600 njerëz të të gjitha moshave nga 26 vende të botës. Studiuesit u dhanë pjesëmarrësve 100 mililitra ujë të pasuruar me 5 për qind, pra “ujë të dyfishtë të etiketuar”.

Ky lloj uji përdoret shpesh për eksperimentet e metabolizmit, pasi ofron një mënyrë shumë efektive për të gjurmuar se sa shpejt lëvizin kimikatet nëpër trup. Ky lloj uji përmban izotopë të pazakontë të hidrogjenit të quajtur deuterium.

Ato kanë një neutron shtesë brenda bërthamës së tyre, duke i bërë atomet individuale dy herë më të rëndë se një atom normal hidrogjeni, i cili ka vetëm një proton dhe asnjë neutron. Uji i rëndë që prodhohet, i cili është 10 për qind më i rëndë se uji normal, është i sigurt për t’u pirë në sasi të vogla.

Për ta bërë atë të etiketuar dyfish, ky ujë i rëndë përzihet gjithashtu me ujë që përmban izotope oksigjeni, Oxygen-18, që ka 8 protone dhe 10 neutrone brenda çdo atomi (në vend të 8 atomeve në kushte normale). Ky është një lloj i qëndrueshëm dhe natyral i oksigjenit që përbën 0.2 për qind të ajrit që thithim.

“Nëse matni shkallën që një person po i eliminon ato izotope të qëndrueshme përmes urinës së tij gjatë një jave, izotopi i hidrogjenit mund t'ju tregojë se sa ujë po zëvendësojnë dhe eliminimi i izotopit të oksigjenit mund të na tregojë sa kalori po digjen”,- thotë Deil Sholer, një shkencëtar nutricionist që është bashkautor i studimit.

Laboratori i Universitetit të Uiskonsin-Medison, ku punon Sholer, e nisi eksperimentin me këtë lloj uji te njerëzit që në vitet 1980. Në studimin e tyre të fundit, të botuar në revistën “Science”, ekipi tregon se konsumimi i përditshëm i ujit ndryshon shumë me moshën, gjininë, nivelet e aktivitetit dhe klimën.

“Studimi aktual tregon qartazi se një madhësi nuk i përshtatet të gjitha udhëzimeve për ujin e pijshëm, dhe sugjerimi i zakonshëm që ne duhet të pimë 8 gota ujë në ditë (2 litra) nuk mbështetet nga prova objektive”- shkruajnë studiuesit.

Qarkullimi i ujit ishte më i madh te meshkujt e moshës 20-30 vjeç, dhe te femrat e moshës 20-55 vjeç, dhe bie pas moshës 40 vjeçare tek meshkujt dhe pas moshës 65 vjeç tek femrat. Të porsalindurit kishin qarkullimin më të lartë të ujit, si përqindje e të gjithë ujit në trupin e tyre - duke e zëvendësuar në masën 28 për qind çdo ditë.

Në kushte të ngjashme, burrat konsumojnë çdo ditë rreth gjysmë litri ujë më shumë sesa gratë.

Për shembull, një mashkull 20-vjeçar që nuk është sportist, që peshon 70 kg dhe jeton në një vend të zhvilluar nën nivelin e detit me 50 për qind lagështirë dhe një temperaturë mesatare të ajrit prej 10 gradë Celsius, do të ketë një qarkullim uji prej rreth 3.2 litra në ditë.

Ndërkohë një grua që nuk merret intensivisht me sport e së njëjtës moshë, që jeton në të njëjtin vend do të ketë një qarkullim uji prej rreth 2.7 litra në ditë. Përdorimi i dyfishtë i energjisë në ditë e rrit me rreth 1 litër qarkullimin ditor të ujit. Për çdo 50 kilogramë shtesë të peshës trupore, qarkullimi i ujit rritet me 0.7 litra në ditë.

Një rritje prej 50 për qind e lagështisë e rrit me 0.3 litra përdorimin e ujit. Disa njerëz në studim kishin një qarkullim jashtëzakonisht të lartë të ujit:13 gra që kishin një konsum ditor mbi 7 litra në ditë, ishin ose atletë, gra shtatzëna ose jetonin në një vend me klimë shumë të nxehtë, dhe 9 burra konsumonin mbi 10 litra ujë në ditë.

Sërish këta ishin njerëz shumë aktivë, atletë ose indigjenët e Amazonës në Ekuador.

Qarkullimi i ujit rritet për gratë shtatzëna në 3-mujorin e tretë të shtatzënisë dhe gjatë ushqyerjes me gji.

Njerëzit që kishin një stil jetese kryesisht të ulur në mjedise të brendshme, me temperatura të kontrolluara në vendet e zhvilluara, kishin qarkullim më të ulët të ujit sesa njerëzit që punonin si punëtorë krahu ose gjuetarë-mbledhës në vendet në zhvillim.

“Udhëzimet e përmirësuara, kanë një rëndësi të madhe për shkak të rritjes së shpejtë të popullsisë dhe ndryshimeve klimatike me të cilat përballet aktualisht bota, të cilat do të ndikojnë në disponueshmërinë e ujit për konsum nga njerëzit”- shkruajnë studiuesit.

Përkthyer nga CNA.al