E fundit!

10:38 Kulturë

Ndahet nga jeta mjeshtri i humorit, Todi Llupi

Ndahet nga jeta në moshën 78-vjeçare mjeshtri i humorit To...

Gazetarët nuk kanë sport shpifjen, por të vërtetën!

28 Janar 2026, 14:28, Opinione Esiona Konomi

Vetërregullimi jetik, por shteti në mes, vrasës!

Gazetarët nuk po e kërkojnë heqjen e shpifjes nga Kodi Penal si një “legalizim i shpifjes”.
Ne kërkojmë që ky nen të shfuqizohet tërësisht që njerëzit me pushtet të mos e përdorin këtë nen për të kërcënuar gazetarinë cilësore dhe për të luftuar raportimet kritike.

Sot që flasim, ka disa gazetarë seriozë, të mediave më të balancuara, që po përballen ndër vite me padi për shpifje nëpër prokurori e gjykata, vetëm se kanë thënë të vërtetat që nuk u kanë pëlqyer “të fuqishmëve”.
Procese që krijojnë kosto, marrin kohë dhe energji, duke i shfokusuar nga detyra kryesore: raportimi i së vërtetës. Edhe nëse e fitoj atë gjyq, do të kem humbur vite të tëra përpjekje.

Ka gazetarë sot në procese penale se kanë bërë postime kritike apo ironike në rrjetet sociale.
Kjo është e vërteta!

Ndërkohë, kushdo ka të drejtë të mbrohet nëse është viktimë e një shpifjeje. Këtë mund ta bëjë përmes padisë në dhomat civile. Madje, gjobën në këtë rast e merr viktima e shpifjes dhe jo shteti, siç ndodh në procesin penal.

A i shpëton nga paditë për shpifje gazetarët neni i miratuar dje?
Jo.

Sepse neni thotë se gazetari duhet të jetë i regjistruar diku sipas ligjit në fuqi.
I pazbatueshëm, sepse nuk ka një ligj që u kërkon gazetarëve të regjistrohen diku (fatmirësisht).

Së dyti, që gazetari “t’i falet” shpifja duhet që të ketë bërë, sipas Kodit Penal, çdo përpjekje për të zbardhur të vërtetën.
Po si matet kjo? Nuk ka metoda objektive.

Së treti, që të mos përballet me padi penale, duhet të fshijë shkrimin nëse pala e prekur e kërkon, duke pretenduar se është shpifur.
Po kur gazetari është i bindur se ka të drejtë dhe këmbëngul në atë që ka raportuar?

Të tre këto kushte e bëjnë të pazbatueshëm “amnistimin” e gazetarëve nga dënimet për shpifje.

A duhet të ketë akte rregullatore për profesionin e gazetarëve?
Po, por në asnjë mënyrë në rrugë shtetërore.

Ditën kur qeveria jep apo heq titullin ose licencën e gazetarit, liria e medias ka marrë fund.
Vetërregullimi është forma e vetme. Gazetarët anëtarësohen në organizata mediatike dhe mbi bazën e kodeve të etikës, këto ente japin ose heqin anëtarësinë.

Kjo është e vetmja rrugë që duhet mbështetur dhe ndjekur.

Si funksionon në BE?

Italia – modeli i “Ordine dei Giornalisti”
Gazetaria rregullohet me ligj që nga viti 1963. Për të ushtruar profesionin si “profesionist”, duhet të jesh anëtar i Ordine dei Giornalisti.
Për t’u regjistruar kërkohet kalimi i një provimi shtetëror pas një periudhe praktike.
Edhe pse është një ent publik, ai vetëmenaxhohet nga gazetarët, por mbetet nën mbikëqyrjen e Ministrisë së Drejtësisë.

Të tjerat – vetërregullimi
Në vende si Britania e Madhe, Gjermania apo vendet skandinave, nuk ka licencim shtetëror.
Sistemi funksionon përmes Këshillave të Medias, të cilat janë organe vetërregulluese.
Nëse një gazetar shkel etikën, ai nuk humbet një licencë shtetërore, por mund të përjashtohet nga shoqatat profesionale ose të penalizohet nga organi i vetërregullimit, gjë që i dëmton rëndë kredibilitetin.