Vrasja e Falcone-s nga “derri”/ Kush ishte njeriu që ekzekutoi prokurorin dhe sot është i lirë

28 Maj 2022, 11:06, Kulturë CNA

Vrasja e Falcone-s nga “derri”/ Kush ishte njeriu që ekzekutoi

Foto ilustruese

Italia shënoi këto ditë 30-vjetorin e vrasjes së Giovanni Falcone-s, prokurorit nga Palermo, i cili së bashku me kolegun dhe mikun e tij Paolo Borsellino kanë mbetur edhe sot e kësaj dite ndoshta simboli më i madh botëror i luftës kundër mafias.

Ai u vra nga Cosa Nostra siciliane, me një bombë në autostradën A29 pranë qytetit Capacci. Shpërthimi shkatërrues vrau gjithashtu gruan e tij Francesca Morvillo dhe oficerët e policisë Rocco Dicillo, Vito Schifani dhe Antonio Montinaro, të cilët shoqëronin Falcone-n.

Në kodrën mbi rrugë, Giovanni Brusca, i njohur edhe me pseudonimet “derr” dhe “vrasës i krishterë”, shtypi butonin në telekomandë në orën 17:58 dhe aktivizoi bombën.

Autori u dënua për më shumë se 100 vrasje

Shpërthimi në asfalt hodhi makinën e parë më shumë se dhjetë metra në një ullishte aty pranë, duke vrarë Montinara-n, Schifani-n dhe Dicillo-n në vend. Makina tjetër, e drejtuar nga Falcone, u përplas me një mur betoni, ku ai dhe gruaja e tij pësuan lëndime vdekjeprurëse. Rreth njëzet persona të tjerë, të cilët në atë moment u gjetën në rrugë me makinat e tyre, u shpëtuan për mrekulli.

Autori i drejtpërdrejtë, Giovanni Brusca, përveç atij atentati, u dënua për më shumë se 100 vrasje. Ndër krimet e tij, është veçanërisht mizore vrasja e 13-vjeçarit Giuseppe di Matteo, djalit të Santino di Matteo-s, një mafioz që filloi të bashkëpunonte me autoritetet.

Brusca u arrestua në vitin 1996, pas së cilës ai u bë vetë i penduar dhe madje përshkroi publikisht me detaje krimet që kreu. Pasi kreu 25 vite burg, ai u lirua me kusht më 31 maj të vitit të kaluar, gjë që shkaktoi polemika të ashpra në publikun italian.

Vrasja e Falcone-s nga disa konsiderohet si hakmarrje mafioze për këtë gjyq. Dy muaj më vonë, më 19 korrik 1992, Paolo Borsellino dhe pesë anëtarë të forcave të tij të sigurisë u vranë në një shpërthim makine bombë.

Ekziston edhe një version sipas të cilit motivi i vrasjeve është se Falcone dhe Borsellino kishin prekur “folenë e grerëzave”, pra kanë synuar për politikanë të lartë italianë dhe sipërmarrës të shquar, qendra pushteti që mendohet se mafia i ka përdorur për të arritur qëllimet e saj.

“E vërteta se kush e urdhëroi vrasjen e Falcone-s është ende e panjohur. Nuk besoj se një injorant si Toto Riina mund të organizojë një sulm kaq të sofistikuar”, tha Angelo Corbo, një nga të mbijetuarit e sulmit, në një dokumentar.

Vdekja e dy gjykatësve të guximshëm, të pakompromis dhe më të dashur kishte për qëllim të mbillte frikë shtesë në Sicilinë e terrorizuar dhe të tregonte se ata, jo shteti, drejtojnë ishullin. Megjithatë, kjo shkaktoi efektin e kundërt dhe bëri që i gjithë vendi të nisë një luftë edhe më vendimtare kundër mafias.

Në janar 1993, kreu famëkeq i Cosa Nostra-s, Salvatore Toto Riina, u arrestua. “Capo dei capi” u dënua më vonë me 26 burgime të përjetshme.

Pas një dekade të shënuar nga atentate të tmerrshme ndaj gjyqtarëve, policëve dhe gazetarëve, likuidimet në Sicili u ndërprenë papritur në 1993-shin. Cosa Nostra, e gjymtuar nga arrestimet masive të anëtarëve të saj, dalëngadalë po e humbiste pushtetin.

FALCONE

Që nga çështja e tij e parë e madhe, i ashtuquajturi gjyqi Spatol-Mafar në fillim të viteve 1980, Falcone krijoi një metodë hetimore që do të emërtohej si “Gjurmo paranë”, duke rindërtuar aktivitetet kriminale bazuar në dokumentet bankare.

Pas një gjurmimi parash, Falcone zbuloi lidhjet midis mafias siciliane dhe të New York-ut dhe se si ata organizuan kontrabandën e drogës. Në qershor 1983, Rosario Spatola u dënua së bashku me 75 anëtarë të tjerë të klanit të tij. Deri atëherë, Spatola njihej si një sipërmarrës me reputacion, një ndërtues, kompania e të cilit punësonte qindra punëtorë, prandaj edhe respektohej në Palermo.

“‘Thembra e Akilit’ e organizatave mafioze janë gjurmë të lëna pas nga transferta të mëdha parash që lidhen me aktivitete të paligjshme fitimprurëse. Ndjekja e fluksit të parave i lejon hetuesit të ndërtojnë një rrjet provash objektive, të dokumentuara dhe të qarta që nuk i nënshtrohen shtrembërimit dhe në të njëjtën kohë lë të kuptohet për informacion nga hetimet tradicionale që synojnë identifikimin e drejtpërdrejtë të krimeve”, shkroi Falcone në teknikën e tij të hetimit të mafias në vitin 1982.