BBC: Kukësi, qyteti i parë i nominuar për çmimin “Nobel”

8 Dhjetor 2023, 16:30, Kulturë CNA

BBC: Kukësi, qyteti i parë i nominuar për çmimin

Media prestigjoze britanike “BBC” i ka kushtuar Kukësit qytetit veri-lindor të Shqipërisë një artikull, ku e cilëson si qytetin e parë të nominuar për çmimin “Nobel”.

BBC raporton se në kulmin e luftës në Kosovë, Kukësi priti më shumë se 400,000 refugjatë.

“Pavarësisht se ka një popullsi prej vetëm 16,000 banorësh, qyteti i vogël, i cili është 20 kilometra larg kufirit, mirëpriti një numër marramendës refugjatësh në shtëpi dhe kampe të improvizuara. Kukësi bëri bujë në mbarë botën dhe në vitin 2000 u bë qyteti i parë që u nominua për Çmimin Nobel për Paqen. Fama ishte jetëshkurtër. Tashmë duke u përballur me një mori krizash pas rënies së komunizmit shqiptar në 1992, sapo lufta në Kosovë përfundoi dhe refugjatët u kthyen në shtëpi, Kukësi përjetoi një eksod të vetin, pasi 53% e banorëve u larguan nga qyteti më i varfër i Shqipërisë në kërkim të mundësive ekonomike jashtë vendit”, shkruan media britanike.

Më tej thuhet se, tashmë me aeroportin e ri ndërkombëtar të Kukësit, turistët po joshen me bujarinë e banorëve të zonës, historinë e tyre unike e strehimit të shqiptarëve të Kosovës, shtigjet e ecjes malore dhe reliket komuniste.

BBC: Kukësi, qyteti i parë i nominuar për çmimin

Në artikullin e shkruar nga blogeri turistik, Richard Collett, përmendet edhe takimi me guidën turistike Bujar Kovaçi, i cili shpjegon historinë e qytetit veri-lindor.

“Siç tregoi nominimi për Nobel, banorët e Kukësit janë mësuar të mirëpresin vizitorët – diçka që unë fillova ta kuptoj kur u ndalëm jashtë një kulle në sheshin kryesor të Kukësit, e cila shërben si një memorial për ata që kërkuan strehim këtu në 1999 dhe një muze i vogël etnografik. Kovaçi shpjegoi sesi Kukësi arriti të presë qindra mijëra refugjatë nga familjet që hapën shtëpitë e tyre për 90,000 njerëz, ndërkohë që ngriti edhe tenda në të gjithë sheshin e tij, përgjatë brigjeve të lumit dhe në fushat përreth.

Deri në shpërthimin e papritur të famës së qytetit në vitin 2000, historia, ashtu si ujërat e lumenjve të Drinit, mesa duket e kishte harruar Kukësin prej shekujsh. I themeluar nga ilirët e lashtë, Kukësi ishte një territor i sunduar nga perandoritë romake, bizantine dhe më pas osmane derisa Shqipëria u bë një komb i pavarur në vitin 1912. Pas Luftës së Dytë Botërore, njerëzit panë se si shqiptarët e Kosovës ishin përfshirë në Republikën Federale Socialiste të Jugosllavisë, ndërsa Kukësi u gjend në kufirin e diktaturës komuniste gjithnjë e më paranojake të diktatorit shqiptar Enver Hoxha.

Hoxha e drejtoi Shqipërinë me një grusht të hekurt, duke ndërtuar një rrjet të gjerë tunelesh dhe bunkerësh nëntokësorë në mbarë vendin. Megjithatë, ato poshtë Kukësit, të cilat filluan në vitet 1970 dhe shtrihen për rreth 7 km nën qytet, janë më të mëdhenjtë në Shqipëri, me hapësirë ??të mjaftueshme për të strehuar të gjithë popullsinë e Kukësit në rast lufte. Tunelet janë ende aty dhe Afrim Cenaj, babai i të cilit shërbeu nën tokë si oficer në ushtrinë shqiptare në vitet 1980, tani udhëheq turne në atë që vendasit e quajnë "qyteti i nëndheshëm".”, theksohet në artikull./ CNA