Prodhuesit evropianë të makinave përballen me presionin e BE-së për të diversifikuar furnizuesit e çipave

21 Maj 2026, 20:41, Kosova & Bota CNA

Prodhuesit evropianë të makinave përballen me presionin e

Komisioni Evropian po përgatit masa të reja detyruese që synojnë të reduktojnë varësinë e prodhuesve evropianë të makinave nga një furnizues i vetëm çipash, veçanërisht nga kompani të lidhura me Kinën. Sipas një projektligji që pritet të prezantohet më 3 qershor, kompanitë automobilistike do të duhet të sigurojnë çipa nga të paktën dy furnizues në raste të caktuara dhe të marrin parasysh rreziqet gjeopolitike në vendimet e tyre të prokurimit.

Masat e reja janë pjesë e rishikimit të legjislacionit evropian për gjysmëpërçuesit, i njohur si Akti 2 i Çipave, i cili synon të forcojë sovranitetin teknologjik dhe sigurinë ekonomike të Bashkimit Evropian.

Ky ndryshim vjen pas krizave të njëpasnjëshme në zinxhirin global të furnizimit me çipa, të cilat goditën rëndë industrinë automobilistike gjatë dhe pas pandemisë COVID-19. Sipas zyrtarëve evropianë, prodhuesit e mëdhenj si Volkswagen, Stellantis dhe Renault nuk kanë ndërmarrë masa të mjaftueshme për të shmangur varësinë nga furnizues të vetëm strategjikë.

Një nga rastet që alarmoi Brukselin ishte ai i Nexperia, prodhues holandez çipash i blerë në vitin 2019 nga kompania kineze Wingtech. Në fund të vitit 2024, Wingtech u përfshi në listën e sanksioneve të SHBA-së për shkak të dyshimeve mbi përdorimin ushtarak të teknologjisë së saj, ndërsa më pas sanksionet prekën edhe Nexperia-n.

Pas tensioneve mes SHBA-së dhe Kinës, Pekini ndaloi eksportet e disa çipave të prodhuar nga Nexperia në Kinë, duke shkaktuar mungesa të menjëhershme në industrinë automobilistike evropiane. Sipas raportimeve, shumë prodhues kishin rezerva vetëm për disa muaj, duke nxjerrë në pah dobësinë e zinxhirit të furnizimit.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian për sovranitetin teknologjik, Thomas Regnier, deklaroi se “qëndrueshmëria dhe sovraniteti teknologjik janë absolutisht thelbësore” kur bëhet fjalë për gjysmëpërçuesit.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se diversifikimi i furnizuesve mund të rrisë kostot për industrinë, pasi shumë kompani kineze përfitojnë subvencione shtetërore që u japin avantazh në treg. Pavarësisht kësaj, Brukseli duket i vendosur që siguria e furnizimit dhe autonomia strategjike të kenë përparësi ndaj kostos ekonomike./ CNA