A do të largohet agjencia kufitare e BE-së, Frontex, nga Greqia pas tragjedisë së fundit të anijes me emigrantë?

29 Qershor 2023, 07:53, Kosova & Bota CNA

A do të largohet agjencia kufitare e BE-së, Frontex, nga Greqia pas

Zyrtari për të drejtat themelore të agjencisë ka rekomanduar që Frontex të pezullojë përkohësisht aktivitetin e tij në Greqi pas tragjedisë së fundit të anijes me emigrantë. Por kjo masë mund të mos jetë alternativa më e mirë për të mbajtur nën kontroll autoritetet greke.

Frontex, agjencia e fuqishme kufitare e Bashkimit Evropian, po shqyrton pezullimin e përkohshëm të aktivitetit të saj në Greqi për shkak të përmbysjes së një anijeje në brigjet e vendit në fillim të këtij muaji, një nga tragjeditë më të mëdha në Mesdhe në vite.

Ideja u sugjerua nga zyrtari i të drejtave themelore të Frontex, Jonas Grimheden, gjatë takimit të bordit drejtues të agjencisë midis 20 dhe 21 qershorit, siç u raportua për herë të parë nga gazeta franceze "Le Monde".

Rekomandimi nga oficeri i të drejtave themelore vjen pas përmbysjes së një varke peshkimi të mbipopulluar më 14 qershor, e cila ka shkaktuar vdekjen e qindra njerëzve që ndodheshin në bord. Zyrtarët kanë nxjerrë trupat e 82 personave, ndërsa qindra konsiderohen ende të zhdukur. Nga 750 personat që mendohet të kenë qenë në bordin e anijes, vetëm 104 u shpëtuan dhe i mbijetuan tragjedisë.

Autoritetet greke u kritikuan shumë për tragjedinë. Dëshmitë e të mbijetuarve thanë se roja bregdetare greke kishte lidhur anijen dhe u përpoq ta tërhiqte para se të përmbytej, një lëvizje që është shumë e pazakontë në këto raste dhe që dëshmitarët thanë se shkaktoi lëkundjen e varkës.

Autoritetet greke mohuan se kjo ka ndodhur. Por Frontex ka qenë ndër kritikët më skeptikë të rolit të autoriteteve greke në tragjedi. Agjencia tha se ka nisur një "raport të incidentit të rëndë" duke kërkuar regjistrimin e shkeljeve të mundshme të të drejtave të njeriut në përgjigjen e Greqisë ndaj emergjencës.

Çfarë do të ndodhte nëse Frontex vendos të largohet?

Aktualisht ka 518 oficerë trupash dhe staf të Frontex që punojnë në kontinentin dhe ishujt e Greqisë, sipas agjencisë, e cila vendos gjithashtu 11 varka dhe 30 makina patrullimi.

Christopher Szabla, Asistent Profesor në të Drejtën Ndërkombëtare në Shkollën Juridike Durham në Mbretërinë e Bashkuar, i tha "Euronews" se ai mund të imagjinojë dy pasoja të pezullimit të mundshëm të aktiviteteve të Frontex në Greqi: një reputacion dhe tjetrin praktik. Nga ana e reputacionit, "Frontex nuk ka qenë saktësisht i njohur shpesh për një qasje të së drejtës së pari, por mishëron një përpjekje për të balancuar midis kontrollit të migracionit dhe të drejtave që, shumë vëzhgues kanë argumentuar, i ka vënë më shumë theks kontrollit," tha Szabla.

Nga ana praktike, tha Szabla, qeveria greke mund të vuajë pasoja të drejtpërdrejta materiale nga agjencia kufitare që vendos të largohet nga territori i saj.

Szabla mendon se ka një "paradoks" në tërheqjen e Frontex nga Greqia, pasi një gjë e tillë do ta pengojë atë të vazhdojë të monitorojë në mënyrë të pavarur aktivitetet e forcave kufitare greke ose të ushtrojë presion mbi qeverinë greke për të vepruar në mënyrë më njerëzore dhe duke ndjekur ligjin ndërkombëtar.

Në këtë rast, Greqia mund të thotë se është e mbingarkuar pa ndihmën e Frontex-it dhe nuk mund të patrullojë më në mënyrë efektive kufirin e jashtëm të BE-së një veprim që do të minonte misionet e Frontex si në kontrollin kufitar ashtu edhe në të drejtat, sipas Szabla./ CNA