Busti i Llazar Zai Fundos në Korçë/ Aurel Plasari: Memento për një personalitet tragjik

28 Nëntor 2025, 20:18, Aktualitet CNA

Historiani dhe profesori i njohur, Aurel Plasari ishte sot i pranishëm në ceremoninë e vendosjes së bustit të intelektualit të shquar dhe njërit prej themeluesve të BE-së, Llazar (Zai) Fundos, në Korçë.

Plasari, në një reagim të fundit në rrjetet sociale ka publikuar urdhrat e diktatorit Enver Hoxha për torturimin dhe vrasjen e intelektualit, Llazar Fundo.

Ai shkruan se për torturimin dhe ekzekutimin fizik të Llazar Fundos nuk ka asnjë vendim të Partisë Komuniste Shqiptare, as të Byrosë së saj Politike, as të Shtabit të përgjithshëm të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare dhe nuk ka asnjë urdhër të Kominternit, siç sipas tij është fantazuar shpesh.

Plasari shprehet në videon që ka postuar, se Zai Fundo më shumë se një viktimë e regjimit ishte viktimë personale e Enver Hoxhës. Ai gjithashtu e cilësoi, bustin si një borxh historik të shlyer. Busti është vepër e skulptorit Adi Dule.

Postimi i plotë:

MEMENTO PËR NJË PERSONALITET TRAGJIK

"Zai Fundon ta torturoni deri në vdekje dhe pastaj ta pushkatoni. T'i kërkohet të japë sqarime për këto pyetje: Pse ka ardhur në Kosovë, kush e ka dërguar dhe me ç'direktiva; cilat janë qëllimet e Ganiut [Kryeziut] dhe të anglezëve. Të japë sqarime për aktivitetin e mëparshëm dhe tradhëtinë e tij. Deponimet e Zait na i dërgoni këtej. Zain e vrisni andej. Enver".

(Urdhër dite, Radiogram për Korp. I, 21 shtator 1944, AQSh).

Për torturimin dhe ekzekutimin fizik të Llazar Fundos nuk ka asnjë vendim të KQ të PKSh, as të Byrosë së saj Politike; nuk ka asnjë vendim të Shtabit të përgjithshëm të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare; nuk ka asnjë urdhër të Kominternit, - siç është fantazuar shpesh, - i cili në atë kohë nuk ekzistonte më. Ka, po, një porosi të Titos: "T'i hiqni maskën haptazi trockistit Fundo dhe bashkëpunëtorëve të tij..." (Dedijer, 'Gjaku i tradhtuar', Beograd 1949). Si dhe ky "Urdhër dite" i E. Hoxhës.

fb a.p.

Ditën e sotme në zemër të Korçës, është vendosur një monument që rikthen në kujtesën publike një ndër figurat më të shquara, jo vetëm të qytetit, por edhe të Shqipërisë. Busti i Llazar Zai Fundos, intelektualit dhe patriotit korçar, u vendos në sheshin që mban emrin e tij, duke shënuar një moment të rëndësishëm për rivlerësimin e figurave të persekutuara gjatë regjimit komunist. /CNA