E fundit!

17:05 Kronika

Plagoset shtetasi në ambientet e Poliklinikës/ Në pranga babë e bir në Shkodër

Lokalizohet dhe vihet në pranga 18-vjeçari që plagosi me t...

Koronavirusi/ Si plaket sistemi ynë imunitar dhe si mund ta ndalojmë këtë proces?

2 Janar 2021, 15:14, Lifestyle CNA

Nga Dr. Blerta Brati, mjeke mikrobiologe pranë ISHP

Sistemi imunitar ishte i një rëndësie të madhe gjatë pandemisë covid-19. Këte ne e pame tashme!!

Nuk është çudi, pasi ky rrjet kompleks i qelizave, indeve dhe organeve është arma kryesore që trupi ynë ka për të na mbrojtur kundër SARS-CoV-2, koronavirusit të ri që shkakton këtë sëmundje.

Si çdo pjesë tjetër e trupit, sistemi imunitar plaket me kalimin e viteve, duke na bërë më të prekshëm ndaj infeksioneve, kancerit dhe të gjitha llojeve të sëmundjeve.

Kjo është një nga arsyet pse – përveç prevalencës së kushteve para-ekzistuese – personat mbi 65 vjeç rrezikojnë më shumë të marrin covid dhe të zhvillojnë një formë më virulente të sëmundjes.

Sidoqoftë, duhet thënë se mosha e sistemit imunitar nuk përkon domosdoshmërisht me moshën kronologjike. Dhe ndërsa plakemi, ky hendek mund të zgjerohet.

“Ne mund të kemi individë që janë kronologjikisht 80 vjeç dhe kanë një sistem imunitar që duket si një person 62 vjeç.

Ose e kundërta: një person 60 vjeç, sistemi imunitar i të cilit duket më shumë si i një personi. më të vjetër.”

Ajo që është gjithashtu interesante është se ne mund të ngadalësojmë plakjen e tij (ose ndoshta të ndryshojmë moshën e saj) duke ndjekur një seri hapash të thjeshtë. Por, para se të shohim se si, le të kujtojmë se si funksionon dhe si përkeqësohet me kalimin e moshës sistemi imunitar!

Më pak qeliza B dhe T me kalimin e moshes!

Sistemi imunitar ka dy krahë, secili i përbërë nga lloje të ndryshme të qelizave. Nga njëra anë, ekziston e ashtuquajtura përgjigje e lindur, e cila është linja e parë e mbrojtjes që aktivizohet pothuajse menjëherë kur zbulon praninë e një organizmi të huaj.

Kjo përgjigje përmban “neutrofile, të cilat kryesisht sulmojnë bakteret; monocitet, të cilat ndihmojnë në organizimin e sistemit imunitar, duke paralajmëruar qelizat e tjera imune se ekziston një infeksion; dhe pastaj ka qeliza vrasëse. Puna e të cilit është të luftojë viruset ose kancerin. Këto tre qeliza nuk funksionojnë aq mirë kur plakeni.

Nga ana tjetër, ekziston përgjigja adaptive, e përbërë nga limfocitet T dhe B të cilat luftojnë një patogjen specifik. Kjo përgjigje kërkon disa ditë për tu aktivizuar, por pasi të aktivizohet, ajo do të kujtojë patogjenin për të ardhmen dhe do ta luftojë përsëri, nëse rishfaqet.

Ndërsa plakeni, prodhojmë më pak limfocite të reja që na duhen për të luftuar një infeksion të ri sic qe SARS-CoV-2 psh.

Përgjigja e lindur prodhon disa qeliza më shumë, por ato nuk funksionojnë gjithashtu, dhe përgjigja adaptive prodhon më pak qeliza B (të cilat bëhen në palcën e kockave dhe janë përgjegjëse për prodhimin e antitrupave) dhe më pak qeliza T ( të cilat prodhohen në timus dhe identifikojnë dhe vrasin patogjenët ose qelizat e infektuara). Ulja e qelizave T është për shkak të faktit se “timusi fillon të tkurret nga mosha 20 vjeç.

Humbja e qelizave që ruajnë kujtesën e patogjenëve do të thotë që ndërsa plakemi humbasim jo vetëm aftësinë për t’iu përgjigjur infeksionit, por edhe vaksinave që i parandalojnë ato.

Të gjitha këto ndryshime që ndodhin ndërsa plakemi “e bëjnë më të vështirë shërimin nga një infeksion ose dëmtim dhe disa infeksione mund të bëhen kronike.

Infeksionet që ishin nën kontroll mund të rishfaqen (të tilla si herpes ose tuberkulozi), të rrisin ndjeshmërinë ndaj patogjenëve të rinj (gripi, pneumonia) dhe incidencën e kancerit gjithashtu.

Një problem tjetër është se mosha çon në më shumë infeksion në gjak dhe indet, e cila quhet inflamacion (një kombinim i fjalëve “inflamacion” dhe “plakje”). “Përveç që nuk funksionojnë në mënyrë optimale, qelizat e sistemit imunitar priren të shkaktojnë inflamacion, i cili çon në shumë sëmundje.

Të gjitha këto ndryshime që ndodhin ndërsa plakemi “e bëjnë më të vështirë shërimin nga një infeksion ose dëmtim dhe disa infeksione mund të bëhen kronike”.

Po si mundemi ta ruajme sistemin imunitar me kalimin e moshes??

Megjithëse me kalimin e kohës të gjithë ne përjetojmë përkeqësim, trajektorja e të cilit është e parashikueshme, ajo që ndryshon jashtëzakonisht shumë është shkalla me të cilën secili individ e bën, ndikuar nga gjenetika, por gjithashtu – dhe në masat qe merr dhe menyra jetesës qe ben.

Një dietë e larmishme me shumë fibra, me ushqime të fermentuara dhe pak mish të kuq për të ruajtur shëndetin e mikrobiotës së zorrës .

Një gjumë optimal prej rreth 6 deri në 7 orë.

Aktivitet i moderuar fizik.

Mos harroni se gjithçka varet nga gjendja juaj fizike, por në thelb ka të bëjë me bërjen e ushtrimeve të thjeshta si ngritja e majave lart e poshtë, ngjitjae shkallëve dhe ngritja e një peshe të vogël me krahët.

“Bëni diçka. Çdo gjë që mund të bëni është e dobishme.”

Gjëja kryesore është të qëndrosh fizikisht aktiv: “Ulur për një kohë të gjatë sot është për trupin ajo që ka qenë pirja e duhanit kohe me pare”!