Ditët e fundit të Nikolae dhe Elena Çausheskut, pse u ekzekutua diktatori rumun

27 Dhjetor 2020, 07:38, Blog CNA

Diktatori komunist rumun Nikolae Çaushesku dhe gruaja e tij Elena, u ekzekutuan 31 vjet më parë nga një skuadër pushkatimi ditën e Krishtlindjes më 25 dhjetor 1989, pas një gjykimi të shkurtër. Çifti ishte arratisur nga Bukureshti me një helikopter, pas një revolte popullore që shpërtheu gjatë një tubimi të thirrur po prej Çausheskut.

Kryengritja u nxit nga shtypja e dhunshme ndaj protestuesve në qytetin perëndimor të Timishoarës, ku u vranë të paktën 4 mijë njerëz. Edhe Elena ishte në panik, pasi fajësohej pjesërisht për krimet e Çausheskut si zëvendëskryeministre e dikurshme në qeveri, dhe si një anëtare me ndikim e administratës së tij.

Ministri i Mbrojtjes, Vasie Milea, u urdhërua të hapte zjarr ndaj protestuesve. Por ai refuzoi dhe kreu vetëvrasje. Por disa thonë se Milea u vra nga Çaushesku. Sido që të jetë e vërteta, ushtria pastaj ndryshoi anë, dhe u rreshtua kundër diktatorit. Pavarësisht se gjeti përkohësisht strehë në një nga pallatet e tij në Snagov, disa orë më vonë ai u arrestua nga një grup ushtarësh. Ata u nxorën para një gjyqi të shkurtër, dhe menjëherë pas tij u ekzekutuan. Teknikisht, Çaushesku u dënua për ?gjenocid? për shkak të urdhrit ndaj ushtrisë për të qëlluar mbi protestuesit në Timishoara.

Çaushesku e mori drejtimin e vendit 3 ditë pas vdekjes së udhëheqësit të mëparshëm komunist George Dej në vitin 1965, me premtimin për t?ia kushtuar jetën e tij lumturisë së popullit të tij, dhe për ?ta ngritur kombin në majat më të larta të socializmit?. Po çfarë shkoi keq? Përgjigja e shkurtër:në thelb gjithçka. Ndoshta urdhri i Çausheskut për të shkatërruar 20 për qind të qytetit të vjetër historik të Bukureshtit, që të ndërtonte pallatin e tij të madh personal, ishte një shenjë e hershme paralajmëruese.

Djali i një familje fshatare nga Rumania jugore, babai i së cilës zotëronte disa dele, dhe një ngastër të vogël toke, Çaushesku u rebelua kundër babait të tij që e rrihte shpesh, dhe iku nga shtëpia në Bukuresht në moshën 11 vjeçare. Aty punoi në fillim si këpucar. U arrestua në moshën 15-vjeçare për përfshirje në një grevë, dhe më pas për propagandë komuniste. Pas luftës u bë Ministër i Bujqësisë, zv/Ministër i Mbrojtjes forcave, dhe në fund u ngjit në krye. Vizitat e tij në vitin 1971 në Kinë dhe veçanërisht në Korenë e Veriut, e frymëzuan ta çonte në një nivel të ri sundimin e tij diktatorial.

Ai donte të ndërtonte një Kore të Veriut evropiane. Për nder të tij mbaheshin parada gjigante. Por qeveria staliniste e Çausheskut nuk mund të mbahej në këmbë as me ndëshkime të ashpra ndaj disidentëve, dhe kur ushtria u kthye ndaj tij, ishte tepër vonë për çdo lloj strategji daljeje. Duke nisur nga fillimi i viteve 1980, Çaushesku vendosi një numër masash shtrënguese, me synim pagimin e të gjithë borxhit të jashtëm të Rumanisë në më pak se një dekadë.

Ai ishte paranojak se mos Rumania pësonte një fat të ngjashëm me Poloninë, e cila ishte zhytur ekonomikisht në krizë, pasi u përpoq të dilte nga një mal me borxhe të jashtme. Strategjia e zvogëlimit të borxhit të jashtëm funksionoi. Por problemi ishte se ajo i çoi rumunët në prag të urisë.

Rreth 15.000 prej tyre vdisnin në vit nga të ftohtit ekstrem, mungesat e karburantit dhe ushqimi jo i mjaftueshëm. Dhe në vitin 1989, kur protestuesit filluan të bërtisnin plot inat gjatë fjalimit të Çausheskut në Bukuresht, ata ishin gati të vdisnin aty në shesh, se sa të vdisnin të ngrirë gjatë atij dimrin shtëpitë e tyre.

Çaushesku ishte aq i fiksuar për ta bërë Rumaninë një fuqi industriale, saqë e zhyti atë në borxhe të mëdha, dhe i shkaktoi popullit vuajtje edhe më të mëdha sesa disa republika Sovjetike. Deri në ditët e tij të fundit, Çaushesku u duk i bindur se Amerika dhe Rusia po komplotonin kundër tij, duke nxitur një grusht shteti. Por në fund, e rrëzoi kriza e gjithanshme që kishte krijuar./CNA.al

The Last Days of Nicolae and Elena Ceausescu