E fundit!

10:40 Aktualitet

Vrasja e efektivit/ Mbahen homazhet në nder të tij

Këtë të premte po mbahen homazhet në Korçë në nderim të ef...

Nga fundi i të korrave tek Dita e të Vdekurve/ Ja çfarë duhet të dini mbi Halloween-in

31 Tetor 2020, 11:16, Blog CNA

Kjo festë që zhvillohet më 31 tetor të çdo viti, ka qenë një traditë e vjetër fillimisht në ishujt britanikë, më pas u çua përmes emigrantëve në SHBA dhe prej andej në mbarë botën. Prej disa vitesh Halloween-i, ka nisur të kremtohet dhe në Shqipëri. Po cila është origjina e kësaj feste?

Samhain

Halloween e ka origjinën nga festivali kelt Samhain, që ishte viti i ri kelt. Në fakt, ishte Dita e të Vdekurve, dita kur ?perdja? midis 2 botëve është më e hollë, dhe kur shpirtrat mund të ktheheshin në botën e të gjallëve.

Festa e të gjithë Shenjtorëve

Më vonë, kur festivali u adoptua edhe nga të krishterët, këta të fundit e kremtuan atë si Festa e të Gjithë Shenjtorëve, megjithëse ende mbante elemente që kujtonin dhe nderonin të vdekurit.

Fundi i stinës së verës

Samhain do të thotë ?fundi i verës?. Kjo ditë shënonte fundin e verës dhe të korrave, dhe fillimin e dimrit të ftohtë dhe të errët.

?Zjarret e kockave?

Për të festuar Samhain-in, druidët ndiznin zjarre të mëdha të shenjta, të quajtura fillimisht si?zjarre kockash?, pasi pas festave në zjarr hidhnin kocka si oferta për një blegtori të shëndetshme gjatë Vitit të Ri. Njerëzit sillnin me vete në festë ushqimet e prodhuara me të korrat, dhe sakrifikonin kafshë për darkën pas festivalit.

Veshja

Gjatë kremtimit të Halloween, keltët vishnin kostume, zakonisht prej koke dhe lëkure kafshësh.

Lojërat e ndryshme

Si dhe me festat e tjera, paganët e kremtonin shpesh Samhain me lojëra tradicionale të tilla si kapja e mollëve më dhëmbë, me duart e lidhura nga pas, një lojë që praktikohet ende sot.

Rrepat apo kungujt?

Në atë festë njerëzit gërmonin dhe nxirrnin nga toka rrepa, të cilat më pas gdhendeshin në forma të ndryshme për t?u dukur si shpirtra mbrojtës, pasi kjo ishte një natë magjie dhe kaosi.
Zakoni gjatë Halloween-it i gdhendjes së rrepës u çua në Amerikë nga emigrantët irlandezë. Por meqë në SHBA rrepat nuk ishin dhe aq të lira, amerikanët përdorën kunguj në vend të tyre.

Vizitat nëpër shtëpi

Kjo traditë nisi në rajone të ndryshme të Mbretërisë së Bashkuar dhe Irlandës. Njerëzit shkonin nga shtëpia në shtëpi, duke kërkuar bukë të vogla të quajtura ?tortat e shpirti? në këmbim të lutjes.

Shpirtrat e pushtuar

Shpirtrat besohej se ?argëtoheshin me të gjallët?, ose ?gjenin një trup për ta zotëruar për vitin e ardhshëm?. Kjo është arsyeja pse duke u veshur si shtriga, fantazma dhe xhuxha, fshatarët mund të shmangnin të qenit të pushtuar nga shpirtrat.

Ngjyrat

E zeza dhe portokallia, lidhen zakonisht me Halloween-in. Portokallia është simbol i forcës dhe qëndrueshmërisë, dhe së bashku me ngjyrën kafe dhe atë të verdhë, simbolizon të korrat dhe vjeshtën. E zeza është tipikisht një simbol i vdekjes dhe errësirës, dhe shërben si një kujtesë se Halloween ishte dikur një festival që shënonte kufijtë midis jetës dhe vdekjes.

Kuptimi i termit ?wicce?, magjistar

Fjala ?shtrigë? vjen nga fjala e vjetër angleze ?wicce?, që do të thotë ?grua e mençur?.Në fakt, shtrigat dhe shtriganët ishin njerëz shumë të respektuar në atëkohë. Sipas besimit popullor, shtrigat zhvillonin natën e Halloween-it, një nga dy mbledhjet e tyre kryesore, ose sabatet.

Samhainophobia

Mijëra njerëz vuajnë sot nga Samhainophobia, që është një frikë irracionale nga festa e Halloween-it./ Përshtatur nga CNA.al