Letrat pa përgjigje/ Pse nuk u shmang shpërthimi në Bejrut

5 Gusht 2020, 16:31, Kosova & Bota CNA

Janë të paktën 300 mijë familje që kanë mbetur pa shtëpi në Bejrut pas shpërthimit të djeshëm, ndërsa ministri i Shëndetësisë u bëri thirrje qytetarëve të largohen nga qyteti, për shkak të helmeve të përhapura në ajër, që mund të kenë pasoja letale në terma afatgjatë.

Bilanci flet për pasojat e një dite të gjatë lufte, me mbi 100 të vdekur dhe 4000 të plagosur.

Po çfarë ndodhi në kryeqytetin e Libanit? Kryeministri Hassan Diab tha se tragjedia erdhi për shkak të shpërthimit të një sasie prej 2700 tonë nitrat amoni, i cili gjendej në magazinat e portit prej vitesh.

Letrat pa përgjigje

Hetimet tregojnë për vite të tëra mosveprimi dhe pakujdesie për ruajtjen e një materiali eksploziv. Lënda ruhej në port prej të paktën gjashtë vitesh pa masa sigurie.

Shpërthimi i së martës ishte më i fuqishmi që është parë ndonjëherë nga Bejrut, një qytet që i ruan ende pasojat e luftës civile tre dekada më parë dhe që po vuan një krizë të thellë financiare të rrënjosur prej dekadash të tëra korrupsion dhe keqmenaxhim ekonomik.

Kreu i portit të Bejrutit dhe shefi i doganave thanë të mërkurën se disa letra i janë dërguar gjyqësorit duke kërkuar heqjen e materialit të rrezikshëm, por nuk kanë marrë asnjë përgjigje.

Menaxheri i Përgjithshëm i Portit, Hassan Koraytem, tha për OTV se materiali ishte futur në depo me një urdhër gjykate. Ai shtoi se autoritetet e dinin që atëherë se materiali ishte i rrezikshëm, por “jo në këtë shkallë”.

Çfarë është nitrati i amonit?

Nitrati i amonit e ka formulën kimike NH?NO?. I prodhuar në formë të ngjashme me atë të pelletit që përdoret për djegie, ai është një nga plehrat kimikë më të përdorur në botë. Ai është gjithashtu përbërësi kryesor në shumë lloje eksplozivësh që përdoren në miniera. Që të ndodhë një katastrofë industriale me nitrat amoni, shumë gjëra duhet të mos funksionojnë siç duhet. Tragjikisht, mesa duket ky ka qenë rasti i Bejrutit.

Pse u shkaktua shpërthimi?

Nitrati i amonit nuk digjet vetë. Ai vepron si një burim oksigjeni që mund të përshpejtojë djegien e materialeve të tjera. Që djegia të ndodhë, duhet prania e oksigjenit. Nitrati gjeneron sasi shumë më të përqendruar të oksigjenit sesa ajri përreth nesh. Kjo është arsyeja pse është efektiv në minierën e eksplozivëve, ku përzihet me naftë dhe karburante të tjera.

Sidoqoftë, në temperaturë të mjaftueshme të lartë, nitrati i amonit mund të zbërthehet në mënyrë të vrullshme vetë. Ky proces krijon gazra duke përfshirë oksidet e azotit dhe avullin e ujit. Ky lëshimi i shpejtë i gazrave mund të shkaktojë shpërthim.