Nga Agron GJEKMARKAJ/ Akademia, një strehë sociale për pensionistë të dalluar

2 Nëntor 2017, 12:19, Aktualitet CNA

?Kryeministri Edi Rama po sillet me Akademinë e Shkencave pak a shumë si me nëndetëset sovjetike të mbetura në bazën e Vlorës, që përfunduan për skrap. Ky institucion nuk ka një histori të lavdishme, paçka se pjesë e tij kanë qenë dhe janë emra të famshëm?

Qysh në themelim, në vitin 1972 ajo ishte një kopje e strukturave të ngjashme në vëndet e lindjes së kampit sovjetik.

Ajo është përdorur nga regjimi komunist si instrument i drejtëpërdrejtë propaganda me institutet e veta të gjuhësisë, letërsisë, folklorit etj. Detyrë parësore kishte që të shndërronte një ngjarje shkencore apo kulturore të gjitha vendimet e Enver Hoxhës dhe të Byrosë Politike.

Në këtë konteks është ballëlartë, se e ka përmbushur misionin për 18 vite me rradhë.

Por kjo është vetëm njera anë e medaljes, sepse aty ka patur dhe ka ende sot intelektualë të spikatur, të cilët i kanë dhenë dijes dhe kulturës kontribute të vyera.

Akademia e Shkencave ka një jetë 18 vite në diktaturë dhe 27 në demokraci. Në kohën e saj të parë ka qenë aktive në shërbestari politike dhe në shumicë e kompozuar nga persona me biografi të çertifikuar dhe bësnikë të partisë.

Pas vendosjes së pluralizmit, me të njejtët njerëz, përjashto pak raste kompromisi dhe përshtatjeje, Akademia u shndërruar në një organizëm apatik, anemik, paide, e cila ngjan si një strehë sociale, paksa më gazmore se të tjerat, për pensionistë të dalluar. Rezultatet e saj janë folklorike.

Përpjekjet për ta reformuar atë kanë dështuar me sukses,sepse skanë qenë të vërteta dhe kurrë nuk kanë synuar modernizimin dhe pavarësimin e këtij institucioni, por lënien e tij në vartësi të pushtetit sikur të ishte Ndërmarrja e Gjëlbërimit të Bashkisë. Zakonisht mbështetjen për të mbetur ?e paprekur? Akademia e ka patur nga e majta për lidhje njerëzore, por dhe për nostalgji ndaj të kaluarës.

Tentativat e dështuara të qeverive Meksi-Berisha për të trokitur në zhguallin e saj u politizuan, u konsideruan revansh, sepse edhe ata nga ana e tyre kërkonin ne thelb zvendësmin e drejtuesve me njerëz nën kontroll dhe jo ndryshimin e mentalitetit dhe frytshmërinë e asaj binaje?

Duke përfituar nga dy letra publike të Filozofit shqiptar me autoritet ndërkombëtar, Artan Fuga, i cili kërkonte reformim dhe përshtatje me bashkëkohësinë, Kryeministri kapi në ajër momentin për tu hequr kotheren dhe koromanen akademikëve, e ndoshta së shpejti edhe godinën, pa e futur veten në andralla për ta ?rilindur? edhe Akademinë si ambulancën e Kamzes.

Frika është se Rama ndihet vetë kryetar Akademie?Ai me gjasë nuk do konkurencë në punë diturie dhe po piloton mbylljen e saj, a thua se kjo është e barabartë me ?Zerin e Popullit??

Përtej atmosferës humoristike që krijojnë reagimet e Kryeministrit, mbetet shqetësim preokupues sjellja e tij totalitare në raport me institucionet e arsimit dhe kulturës, i cili vendimet i merr për interesat personale e jo publike dhe, mbi të gjitha, për humore personale që i japin argëtim e gaz teksa akademikët rënkojnë.

Nuk mjafton për ta justifikuar këtë thenia që qarkullon këto ditë se mirë ti bëhet Akademisë se ajo virabe e gjeti nga ?i veti?. Kjo që po ndodh meriton të quhet ?letër Akademisë me dashuri, nga i Juaji Edi Rama?!

* Shkrimi i publikuar në ?Panorama? vjen i redaktuar nga ?CityNews?.