SOKRATI I VUJTUN APO DHORI I KËNAQUN

18 Nëntor 2014, 23:00, Aktualitet CNA

Zgjedhja e Migjenit nuk të adresohet vetëm ty mik i dashtun, në personin tënd, por dhe në lidhje me personin e tjetrit. Pra, thjesht e qartë: a je me Sokratin e vujtun, a me Dhorin e kënaqun? Dhe jo për ndonjë ngasje filozofike apo kalim kohe, jo për ndonjë preferencë tingëllime të emrit Sokrat a Dhor, por sepse i njohim shumë të tillë nëpër jetët tona. Për një shtysë deri në fund të jetës, mobilizojmë shpirtin dhe trupin si Sokrat apo si Dhor. Dhe kohët e fundit, në mos qoftë e thënë për mbarë historinë shqiptare, Dhorat na kanë mbytë. Jemi mbytë e përmbytë në Dhora, për hatër a faj të demokracisë. Sepse po pati totalitarizëm e Dhora, fajin e ka totalitarizmi. Ama, po pati demokraci e na mbytën Dhorat, atëherë nuk kemi më kujt me ia hedhë fajin.

Pra mik i dashtun, mos mendo më nëse je i vujtun apo i kënaqun, në je Sokrat apo Dhor. Mendo ma mirë kush të pëlqen më tepër: Sokrati apo Dhori. E dikush mund të më thotë se të dy janë ortodoksë. Po or mik, të dy janë ortodoksë, si Petro Nini, si Migjeni. Edhe Sokrati. Por jo Dhori e Dhorat. Derrat janë të pashlym në ndërgjegjën e tyre prej trupi. Janë veç trupa. Janë trupa pa kufizim turpi. Dhe veç hanë. Janë dhe minj. Pasi i kanë rrënu mirë e mirë trarët e shtëpisë që i ka strehu, pasi ajo shembet, ata vazhdojnë dhe hanë dhe mbetjet. Janë trupa të pangijshëm, të babzitur. S?kanë pse vujnë që u shemb ndërtesa e njeriut. Veç trupin kanë të përbashkët me të. Ata nuk vujnë, për të thjeshtën dhe të qartën arsye: nuk kanë shpirt. Do vdesin kur ta kenë zbrazë tërë botën nga shpirti e ta kenë bërë trup derri a miu.

Pra demokracia erdhi, një jetë e re lulëzoi gërmadhash, për minjtë, për derrat. Minjtë janë figura e Sartre-it miku im. Nuk e kam shpikë prej hiçgjëje metaforën e tyre. Derri është mbetje e Biblës. Ose shefi i Fermës së kafshëve. Ndërsa Migjeni vuen, e si i tillë e mbyt tuberkulozi. Minjtë dhe derrat nuk kaë lidhje me tuberkulozin. Nuk vujnë. Me ata sy të vegjël, me atë pak tru, zorr se shohin qartë, zorr se vujnë thellë. Demokracia e derrave erdhi dhe kudo lulëzoi jeta e vogël e miut apo jeta e majme e derrave… nëpër institucionet e njeriut. Dhe derri, më falni, Derri u ngjit deri në majë të majës, deri në majë të Universit-etit. Dhe që aty fyeu njeriun. Sepse njeriu e zgjodhi, për hir, për shkak, për faj, për meritë, për linçim, për respekt, për dhunim, për poshtërim, të shpikjes së vet demokratike.

Po miku im, njeriu zgjedh ca forma, ca ndjesina, ca postulate për me harru llojin e vet. Dhe pastaj na shfaqet si Sokrat i vujtun, për vete dhe për progjeniturë të vet. E i thotë birit: bëhu dhe ti Derr biri im, sepse përndryshe do vuesh. Dhe përditë me Derra mbushen rrugat tona. Dhe përdita nga Dhora na qelbet jeta.

Pra zgjidh or mik, cila figurë të duket më e përshtatshme. Për me e kuptue mirë Migjenin edhe pse kanë kalu tash 100 e ca vjet: cila maskë do të preferoje të vihej mbi fytyrën tënde pa tipare: Sokrati i vujtun, sqimatar i përdëllyer që nuk di të bëjë keq, por veç të zgjedhë keq, apo Dhori i kënaqun që nuk di të bëjë mirë sepse është pa shpirt, sepse e ka trupin për moral dhe zakon. Kuptoje atë dreq Migjeni pra, nuk të thotë të zgjedhësh as njërën, as tjetrën. Të thotë po aq sa dhe Kiplingu. Të thotë pak a shumë: Lindu ti njeri … që ndërgjegjat tona (prej Derri) na tradhton.

Cucë Nikolla