E fundit!

15:15 Politikë

“Jo sipas karrierës, por kush rri pas Berishës”/ Murrizi: Problemi në PD, mungesa e garës

Ish-deputeti, Myslim Murrizi, komentoi sot procesin zgjedh...

Studimi/ Tymi i zjarrit rrit rrezikun e lindjes së parakohshme

14 Shkurt 2023, 17:10, Shëndeti CNA

Ekspozimi ndaj tymit të zjarrit rrit mundësinë e një gruaje shtatzënë për të lindur para kohe, tregon një studim i ri shkencor amerikan, një nga më të mëdhenjtë e këtij lloji.

Tymi është veçanërisht i dëmshëm për shëndetin, sepse përmban grimca shumë të vogla (PM2.5), të cilat mund të depërtojnë thellë në mushkëri dhe të përkeqësojnë problemet si astma dhe sëmundjet e zemrës. Këto grimca mund të udhëtojnë qindra apo edhe mijëra kilometra larg zonës së zjarrit , në varësi të kushteve të motit.

Studimet e mëparshme kanë treguar efektet e dëmshme të cilësisë së dobët të ajrit në përgjithësi në shëndetin e njeriut, veçanërisht të grave shtatzëna, p.sh. për shkak të smogut në një qytet. Lindja e parakohshme, nga ana tjetër , është shoqëruar me një gjasë të shtuar për probleme të ndryshme shëndetësore të mëvonshme.

Studiuesit, të udhëhequr nga Dr. Anne Waldrop e Universitetit Stanford në Kaliforni, e cila bëri publikimin përkatës në Gazetën Amerikane të Obstetrikës dhe Gjinekologjisë, lidhën të dhënat e lindjes nga afërsisht 2.55 milionë gra me të dhënat nga zjarri bazuar në imazhet satelitore.. Çdo grua shtatzënë vlerësohej në këtë mënyrë, në varësi të zonës ku jetonte, nëse ishte ekspozuar ndaj zjarrit dhe çfarë efekti kishte kjo në lindjen e mëvonshme. Gjatë periudhës një muaji para ngjizjes së foshnjës deri në javën e 20-të të shtatzënisë, 86% e grave shtatzëna u ekspozuan të paktën një ditë ndaj tymit të zjarrit , me kohëzgjatjen mesatare të ekspozimit 7.5 ditë.

U zbulua se sa më i madh të jetë ekspozimi ndaj tymit nga zjarri, aq më e madhe është mundësia e lindjes së parakohshme. Çdo ditë që një grua shtatzënë ishte e ekspozuar ndajtymit rrit ( me 0.3% ) rrezikun e lindjes së parakohshme (para javës së 37-të) .

"Zjarret çojnë në ndryshime akute dhe të menjëhershme në cilësinë e ajrit. Disa prova sugjerojnë se tymi prej tyre mund të përkeqësojë shëndetin më shumë se format e tjera të ndotjes. Pra, edhe kur përpiqemi të kufizojmë llojet e tjera të ndotjes, për sa kohë që zjarret janë më të shpeshta, më shumë intensiv dhe në një shkallë shumë më të madhe, ekspozimi i tyre ndaj tymit të dorës së dytë do të jetë një problem serioz i shëndetit publik, veçanërisht për popullatat vulnerabël siç janë gratë shtatzëna ," tha Dr. Waldrop./ CNA.al