web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Dita Botërore kundër Duhanit/ Studimi: Çdo minutë 15 njerëz ndërrojnë jetë

30 Maj 2023, 16:04, Shëndeti CNA

Dita Botërore kundër Duhanit/ Studimi: Çdo minutë 15

Çdo minutë 10 milionë duhanpirës ndezin një cigare dhe 15 njerëz ndërrojnë jetë nga duhani. 

Sa duhanpirës?

Nga 8 miliardë njerëz në Tokë, rreth 1 miliard janë duhanpirës, ??sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe The Tobacco Atlas.

Më shumë se 5,000 miliardë cigare konsumohen çdo vit, sipas The Tobacco Atlas, një qendër informacioni për duhanin e organizatës joqeveritare amerikane Vital Strategies dhe Universitetit të Illinois në Çikago.

Numri i duhanpirësve është në rënie prej disa vitesh falë masave kundër duhanit të miratuara nga shtetet e ndryshme, si rritja e taksave dhe shfaqja e fundit e cigareve elektronike.

Në vitin 2000, një e treta e popullsisë së botës mbi 15 vjeç ishin duhanpirës, ??krahasuar me 20% tani.

Ku pinë më shumë duhan?

Numri më i madh i duhanpirësve është në Kinë: vendi me 1.4 miliardë banorë ka pothuajse 300 milionë duhanpirës, ??sipas të dhënave të OBSH-së për vitin 2020.

Indonezia gjithashtu ka një numër të lartë të duhanpirësve meshkuj: 62.7% e atyre mbi 15 vjeç pinë duhan.
Pirja e duhanit tani prek kryesisht vendet më të varfra: 80% e duhanpirësve jetojnë në vende me të ardhura të ulëta ose mesatare.

Në Afrikë dhe Lindjen e Mesme ka një rënie të vogël të duhanpirësve, edhe pse disa vende si Egjipti dhe Iraku po ndjekin rrugën e kundërt.

Sa persona ndërrojnë jetë?

Duhani është shkaku numër një i vdekjeve të parandalueshme: në mbarë botën një person vdes çdo katër sekonda për shkak të pirjes së duhanit.

Duhanpirja aktive ose pasive vrau pothuajse 9 milionë njerëz në vitin 2019, sipas studimit “Global Burden of Disease” botuar në vitin 2021 në revistën shkencore The Lancet.

Kanceri - kryesisht i mushkërive -, problemet e frymëmarrjes dhe kardiovaskulare janë sëmundjet kryesore që lidhen me pirjen e duhanit.

Në shekullin e 20-të, 100 milionë njerëz vdiqën nga duhani, sipas hulumtimit të botuar në vitin 2009 në revistën Nature, një numër më i madh se 60 deri në 80 milionë që vdiqën në Luftën e Dytë Botërore dhe 18 milionë që vdiqën në Luftën e Parë Botërore. 

Në gjysmën e parë të shekullit të 21-të, 450 milionë njerëz mund të vdesin nga duhani. Në të njëjtën kohë, ajo i kushton shumë shoqërisë: thith 6% të kostove globale të shëndetit, sipas hulumtimit të koordinuar nga OBSH dhe botuar në vitin 2018 në revistën Tobacco Control.

Cilat janë efektet në planet?

Cigaret dëmtojnë jo vetëm mushkëritë dhe arteriet e duhanpirësve, por edhe planetin: prodhimi dhe konsumimi i duhanit shkakton çlirimin e 84 milionë tonëve dioksid karboni në vit.

 Rritja e duhanit kërkon 22 miliardë tonë ujë çdo vit dhe industria e duhanit prodhon 25 milionë tonë mbetje të ngurta./ Përshtatur nga CNA.al

 

 





Lajmet e fundit nga