Mishi kthehet në produkt luksi në Turqi/ Rritja e çmimeve, çështja më e rëndësishme në zgjedhje

16 Prill 2023, 09:00, Kosova & Bota CNA

Mishi kthehet në produkt luksi në Turqi/ Rritja e çmimeve,

Shumë turq po vuajnë nga rritja e çmimeve të ushqimeve bazë si mishi.

Ndërsa Turqia po shkon drejt zgjedhjeve të 14 majit, rritja e kostos së jetesës është një nga temat kryesore të diskutimit. Ekonomia turke është në krizë prej disa kohësh, ku vendi vuan nga inflacioni, aktualisht në 50%.

Të paktën kështu thonë shifrat zyrtare. Sepse sipas Grupit të Pavarur të Kërkimeve për Inflacionin (ENAG), kjo shifër arrin në 112%, duke treguar se autoritetet turke po shtrembërojnë të dhënat. Lira turke po humbet gjithnjë e më shumë vlerën ndaj euros, ku kursi i këmbimit sot është 1 euro me 21 paund, ndërsa në vitin 2014 ishte 1 euro me 2.9 paund.

Kur presidenti turk Recep Tajip Erdogan njoftoi të mërkurën (12/04) platformën zgjedhore të partisë së tij AKP, ai premtoi se do ta kthejë inflacionin në shifra njëshifrore nëse rizgjidhet, si dhe do të "mundë" paqëndrueshmërinë e çmimeve të ushqimeve.

Sipas një studimi të qendrës kërkimore DISK-AR, çmimet e ushqimeve janë rritur me 1750% në 20 vitet e fundit. AKP e Erdoganit është në pushtet për 21 vjet.

Turqia është e pesta në listën globale të inflacionit të ushqimit, me 69%. Përpara janë vetëm Libani, Zimbabve, Argjentina dhe Irani. Sipas të dhënave të Këshillit Kombëtar të Mishit të Kuq, mishi i grirë është rritur me mbi 30% në muajin e fundit, ndërsa vitin e kaluar rritja arriti në 147%.

Për turqit, kriza nuk do të thotë vetëm se është më e vështirë të shkosh, për shembull, me pushime jashtë vendit. Madje, shumë prej tyre po luftojnë për të blerë ushqime, gjë që mund të ndikojë në vendimin e votuesit më 14 maj.

“Çështja më e rëndësishme për zgjedhjet”
"Inflacioni i ushqimit do të jetë çështja përcaktuese e zgjedhjeve," thotë shkencëtari politik turk Berk Esen i Universitetit Sabanc? të Stambollit. “Inflacioni i ushqimeve po dobëson qartë qeverinë. Vetëm për këtë arsye, qeveria po përpiqet të mbajë bazën e saj të bashkuar. Një komponent i rëndësishëm i elektoratit të AKP-së është shtresa e mesme e ulët. Dhe kjo ndikohet drejtpërdrejt nga inflacioni i ushqimeve”, tha Essen në një intervistë për DW.

Qytetari mesatar turk nuk mund të blejë më produkte të qumështit dhe mishit. Produkte të tilla nuk janë të aksesueshme për të gjithë, sipas Semsi Bayraktar, president i Federatës Turke të Dhomave Gjeoteknike. Prodhuesit nuk mund të ushqejnë më kafshët e tyre për shkak të rritjes së çmimit të ushqimit të kafshëve, tha Bayraktar në një intervistë për DW. “Për shkak të rritjes së kostove dhe uljes së ofertës, çmimet e mishit janë rritur. "Konsumatori e ka të vështirë të aksesojë mishin dhe produktet e qumështit," thotë Bayraktar.

Gjatë pandemisë hotelet dhe restorantet u mbyllën. Këto janë vende ku konsumohet shumë mish. “70% e prodhimit të mishit nuk mund të konsumohej në atë kohë dhe këto produkte shiteshin me çmime shumë të ulëta”, tha Ahmet Yucezan, president i Shoqatës së Prodhuesve dhe Industrisë së Mishit (ETBIR). Sot turizmi dhe gastronomia janë gjallë sërish dhe konsumi i mishit është kthyer në nivelet e mëparshme. “Por tani që nuk ka investime të mjaftueshme, kërkesa e brendshme nuk mund të plotësohet. Kjo është arsyeja pse çmimet janë rritur vazhdimisht për gjashtë muaj, thotë Yucezan, i cili fajëson rritjen e çmimeve për "politikat e gabuara" të qeverisë dhe mungesën e planifikimit gjatë pandemisë.