Sulmet kibernetike/ Rama: Ja pse nuk i kërkuam NATO-s zbatimin e nenit 5

5 Tetor 2022, 21:31, Politikë CNA

Sulmet kibernetike/ Rama: Ja pse nuk i kërkuam NATO-s zbatimin e nenit 5

Kryeministri Edi Rama

Politico ka publikuar një artikull ku shkruan për sulmet kibernetike në Shqipëri dhe gjithashtu arsyen pse kryeministri Edi Rama vendosi që të mos kërkojë nga NATO, zbatimin e nenit 5.

Do të ishte hera e parë që një shtet anëtar i NATO-s të përdorte një sulm kibernetik për të kërkuar zbatimin e Nenit 5, i cili e trajton një sulm kundër një anëtari si një sulm kundër të gjithëve, që kërkon mbrojtje kolektive.

”Kam shumë respekt për miqtë dhe aleatët tanë për t’u thënë atyre se çfarë duhet të bëjnë. Ne jemi gjithmonë shumë të kujdesshëm që të jemi shumë të përulur në vlerësimet tona”, tha Rama.

Diskutimi brenda qeverisë shqiptare mbi Nenin 5 nënvizon debatin e vazhdueshëm nëse një sulm kibernetik do të jetë ndonjëherë mjaft serioz për të shkaktuar me të vërtetë një përgjigje të plotë të mbrojtjes kolektive të NATO-s, që mund të përfshijë hakmarrje kibernetike kundër vendit sulmues nga të gjithë anëtarët e NATO-s ose sanksione gjymtuese.

”Është si të bombardosh një vend”, tha Rama për sulmin kibernetik, i cili u atribuohej gjerësisht hakerëve iranianë.

Shqipëria ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Iranin si kundërpërgjigje që besohet se është hera e parë që një vend e ndërmerr këtë hap për shkak të një sulmi kibernetik.

Por, Rama vendosi të mos e çonte këtë incident te NATO.

”Ishte e tepërt për ne të mendojmë dhe të arrijmë në vendimin se duhet t’i kërkojmë NATO-s të nxisë zbatimin e Nenit 5”, tha Rama.

Si hakmarrje e mundshme për ndërprerjen e marrëdhënieve, hakerat iranianë sulmuan sërish Shqipërinë në fillim të shtatorit duke çaktivizuar disa sisteme të përdorura në përpunimin kufitar dhe doganor.

Linja rreth asaj se kur një sulm kibernetik mund të shkaktojë Nenin 5 është e paqartë. Qendra e Ekselencës së Mbrojtjes Kibernetike të Përbashkë e NATO-s e përshkroi aplikimin e saj në një sulm kibernetik si “një pozicion i paqartë, por i qëndrueshëm i NATO-s”, ndërsa sekretari i përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg tha në 2018 se ”niveli i sulmit kibernetik për të shkaktuar mbrojtjen kolektive duhet të mbetet qëllimisht i paqartë”.