Nga Iris Beqiri/ Tri sfidat e mëdha të parlamentarizmit

17 Qershor 2025, 18:54, Opinione Iris Beqiri

Parlamentarizmi është një sistem qeverisës që haset me shumë sfida. Të gjitha sillen rreth ruajtjes së një sistemi të drejtë dhe funksional, pavarësisht se zhvillimet politike janë të paparashikueshme. Ekzistojnë një sërë pengesash e vështirësish, të shtyrë nga faktorë të ndryshëm dhe të gjitha më ndikimin e tyre në veprimtarinë dhe proceset që kanë në thelb përfaqësimin, ligjbërjen dhe mbikëqyrjen. Mes shumë sfidave të parlamentarizmit, duhen veçuar tri prej tyre:

Koha e kufizuar për debate me vlerë

Është bërë thuajse e zakontë që debate të ndryshme që kanë në qendër vetëm sulmet personale mes deputetëve të marrin shumë kohë, madje shpeshherë të vijojnë në mënyrë episodike nga një seancë në tjetrën, ndërsa kur bëhet fjalë për çështje me rëndësi, koha parlamentare të jetë tejet e kufizuar. Ky është një problem mjaft i përhapur kudo në Ballkan, por ajo që duhet kuptuar është që pakësimi i kohës së përcaktuar për një problematikë, nismë të re ligjore apo teme me interes për qytetarët, çon në shqyrtime sipërfaqësore, në analiza që nuk arrijnë në detaje dhe skepticizëm. Diskutimet e vakta janë të vetmet që ofrohen nga koha e kufizuar e debatit parlamentar. Dhe pavarësisht se në ditët e sotme krijohet komunikim i përfaqësuesve drejt të përfaqësuarve edhe përmes mediave sociale, kjo gjë nuk mjafton.

Domosdoshmëria për përshtatje të shpejtë

Në ditët e sotme, kur dinamikat politike e jo vetëm sjellin ndryshime të papritura, lind domosdoshmëria për adresimin e menjëhershëm të çështjeve të caktuara dhe përshtatje të shpejtë në realitetin e ri që ofrojnë këto të papritura. Si rrjedhojë, kërkohen politika e strategji që ofrojnë zgjidhjen më të mirë të mundshme, brenda një kohë të shkurtër e që kërkojnë më pak burime shtetërore. Një institucion si parlamenti ka detyrën e rëndësishme të formësimit të politikave kombëtare dhe kur u jepet përparësi politikave të duhura, krijohet më shumë mbrojtje ndaj qytetarëve, pakësohen rrisqet dhe krijohen mundësi të reja.

Besimi publik në rënie

Besimi pubik ka një trend rënës kudo në botë dhe kjo nuk as gjetje e as një e dhënë shokuese. E gjitha ka të bëjë me mënyrën sesi praktikohet politikëbërja. Ndoshta politika në shekullin e XXI-të nuk është aq frymëzuese sa dikur. E sigurt është që besimi publik është pjesë shumë e rëndësishme në politikë dhe ndërton një marrëdhënie të ndërsjellë me qytetarët. Nëse qytetarët paguajnë taksat më rregullisht, u binden ligjeve më lehtësisht dhe ndjekin rregullat në mënyrë më të përpiktë, kjo vjen edhe nga besimi i krijuar, që i bën të veprojnë pa frikë e dyshime. Besimi publik ka një ndikim të madh në shoqëri, pasi krijon më shumë ura bashkëpunimi, shton stabilitetin, përmirëson ekonominë dhe demokracinë.

Ndoshta sfida më e madhe është të jepet një përcaktim mbi kuptimin e ‘parlamentarizmit’, kur jetojmë në kohë sfiduese në të gjitha dimensionet e fjalës dhe kur vetë sistemet politike pësojnë ndryshime për shkak të shumë faktorëve të brendshëm e të jashtëm. Mes shumë sfidash politike, të vjetra e të reja, parlamentarizmi ofron të gjitha nuancat e përfaqësimit dhe interesave që bën bashkë njerëzit dhe vendin.