Rusi-Iran/ Aleanca e autokracive

21 Tetor 2022, 08:19, Opinione Gianni Vernetti

Aktualisht po shohim një risi të rëndësishme, e cila rrezikon që të ndryshojë rrënjësisht karakteristikat e konfliktit që po vazhdon prej disa muajsh në Ukrainë: ripërtëritjen e aleancës midis Rusisë dhe Iranit, dhe përfshirjen e Teheranit në konfliktin midis Kievit dhe Moskës.

Në të vërtetë, bashkëpunimi strategjik midis Rusisë dhe Iranit, nuk është ndonjë gjë e re. Pasi të dyja vendet, që sot janë objekt i sanksioneve shumë të ashpra ndërkombëtare, kanë eksperimentuar prej disa kohësh me forma të avancuara të bashkëpunimit dypalësh në rrafshin ekonomik, politik dhe ushtarak.

Ekspertët rusë kanë bashkëpunuar gjithmonë në lidhje me programin bërthamor iranian, duke filluar që me projektin strategjik të Bushehrit. Po ashtu, Rusia ka injoruar gjithmonë çdo lloj forme të embargos së vendosur nga ana e Perëndimit kundër Teheranit.

Vetëm në korrik të këtij viti, gjatë vizitës së presidentit rus Vladimir Putin në Teheran, të dyja vendet nënshkruan midis tyre një marrëveshje historike me vlerë 40 miliardë dollarë, që do të zbatohet nga Kompania Kombëtare e Naftës Iraniane dhe ajo ruse e gazit natyror, Gazprom.

Pakti në fjalë parashikon investime të shumta ruse në fushën e madhe të gazit në Parsin Verore, si dhe në 6 fusha të tjera naftëmbajtëse. Por në Teheran, presidentët Vladimir Putin dhe Ebrahim Raisi nuk diskutuan vetëm për naftën dhe gazin.

Sulmet e dronëve-kamikazëve, që ditët e fundit po shkaktojnë dhjetëra viktima në radhët e civilë të pafajshëm në mbarë Ukrainën, dhe që synojnë kryesisht ta terrorizojnë popullsinë ukrainase, nëpërmjet sulmeve pa asnjë dallim mbi godina banimi dhe termocentrale, janë një nga efektet konkrete të një marrëveshjeje shumë më të gjerë.

Ajo që po shohim nuk është vetëm forcimi i bashkëpunimit midis petro-diktaturave të Rusisë dhe Iranit, por lindja e një boshti politik dhe ushtarak, që është në fakt një rivalitet i drejtpërdrejtë ndaj Evropës, Perëndimit, dhe ndaj komunitetit të demokracive.

Dhe nëse deri dje ky bashkëpunim ushtarak kishte si fushëveprim ekskluziv rajonin e Lindjes e Mesme, me fushatën e gjatë ushtarake në Siri, ku ushtria ruse, milicitë e Hezbollahut dhe forcat speciale të Teheranit e shpëtuan regjimin e Bashar Al-Asadit, duke shkaktuar mbi gjysmë milioni civilë të vrarë dhe një vend tërësisht të shkatërruar, sot jemi dëshmitarë të përdorimit për herë të parë të armëve të Gardianëve të Revolucionit në truallin evropian përkrah trupave të Moskës.

Natyrisht për Teheranin ky është një ndryshim shumë i rëndësishëm. Dhe jo vetëm për kontrastin me Izraelin dhe monarkitë sunite në Gjirin Persik, por për gatishmërinë e tij të shprehur për të qenë krahu i armatosur i një aleance të re të mundshme midis autokracive.

Kuadrin e plotësojnë raketat e Koresë së Veriut që kalojnë mbi Japoni, dhe aleanca e pakufishme midis Moskës dhe Pekinit. Nëse, siç pohojnë burime të ndryshme të inteligjencës, përdorimi i dronëve iranianë në Ukrainë u shoqërua edhe nga raketat balistike Fateh-110 dhe Zolfafhar, përkatësisht me rreze veprimi 300 dhe 700 kilometra, atëherë tabloja do të ndryshonte akoma më tej, dhe mjerisht për më keq.

Këtë gjë e ka vënë e tashmë Izraeli, që po e braktis neutralitetin e tij fillestar për konfliktin në Ukrainë, siç deklaroi dje edhe Nashman Shai, Ministër i Diasporës në qeverinë e Jeruzalemit: "Nuk ka më asnjë dyshim se në cilën anë duhet të jetë Izraeli në këtë konflikt. Ai duhet të bashkohet me vendet e NATO-s në ofrimin e mbështetjes ushtarake për Ukrainën”.

Por sfida e re e aleancës së autokracive, nuk mund të lërë indiferent komunitetin e demokracive, të cilit sot po i kërkohet nga Kievi të “mbyllë hapësirën ajrore” të Ukrainës. Koalicioni ndërkombëtar me 50 vende, që pak ditë më parë u mblodh në Bruksel për të koordinuar ndihmën ushtarake për Ukrainën, duhet ta pajisë ushtrinë ukrainase me një sistem të avancuar të mbrojtjes nga raketat.

Ai duhet të jetë në gjendje ta mbrojë më mirë popullsinë civile, dhe më pas të garantojë një hap cilësor sa i përket furnizimeve për luftën, për t’i dhënë mundësi Ukrainës t’i japë fund konfliktit dhe të rivendosë ligjshmërinë ndërkombëtare, që u shkel brutalisht nga Moska më 24 shkurt të këtij viti.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al