SHBA-ja në bisedime të mbikëqyrura nga afër për të hapur baza të reja në Groenlandë

12 Maj 2026, 15:59, Kosova & Bota CNA

SHBA-ja në bisedime të mbikëqyrura nga afër për të

SHBA-ja ka zhvilluar negociata të rregullta me Danimarkën për të zgjeruar praninë e saj ushtarake në Groenlandë, sipas shumë zyrtarëve të njohur me diskutimet, me bisedimet midis të dyja palëve që kanë përparuar në muajt e fundit.

Zyrtarët amerikanë po kërkojnë të hapin tri baza të reja në jug të territorit, një pjesë gjysmautonome e Danimarkës, ndërsa punojnë për të zgjidhur një krizë diplomatike të shkaktuar nga Presidenti Donald Trump kur ai kërcënoi të pushtonte Groenlandën me forcë.

Trump tha në janar se SHBA-ja duhet ta “zotërojë” Groenlandën për të parandaluar që Rusia ose Kina ta marrin atë. Ai tha se kjo mund të ndodhë “në mënyrën e lehtë” ose “në mënyrën e vështirë”.

Shtëpia e Bardhë konfirmoi se administrata ishte e angazhuar në bisedime të nivelit të lartë me Groenlandën dhe Danimarkën, por nuk pranoi të komentonte mbi detajet e negociatave.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha "BBC"-së se administrata ishte shumë optimiste se bisedimet po shkonin në drejtimin e duhur.

Danimarka më parë ka shprehur gatishmërinë për të diskutuar baza shtesë ushtarake amerikane në ishull dhe ministria e saj e jashtme konfirmoi se po zhvilloheshin bisedime me SHBA-në. "Ekziston një rrugë diplomatike në vazhdim me Shtetet e Bashkuara. Ministria e Punëve të Jashtme nuk do të hyjë në detaje të mëtejshme në këtë kohë", tha një zëdhënës.

Zyrtarët amerikanë kanë propozuar një marrëveshje sipas së cilës tri bazat e reja ushtarake do të përcaktohen zyrtarisht si territor sovran i SHBA-së, sipas një burimi me njohuri mbi negociatat.

Bazat do të jenë në Groenlandën jugore dhe do të përqendrohen kryesisht në mbikëqyrjen e aktivitetit të mundshëm detar rus dhe kinez në një zonë të Atlantikut verior midis Groenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar të njohur si Hendeku GIUK, thanë zyrtarët që folën për "BBC"-në.

Të dyja palët nuk kanë rënë dakord zyrtarisht ende për asgjë dhe numri përfundimtar i bazave mund të ndryshojë, thanë burimet. Një nga bazat e reja ka të ngjarë të jetë e vendosur në Narsarsuaq, në vendin e një ish-baze ushtarake amerikane që strehonte një aeroport të vogël.

Çdo bazë tjetër e re ushtarake ka të ngjarë të vendoset gjithashtu në vende në Groenlandë që kanë infrastrukturë ekzistuese si fusha ajrore ose porte, të cilat mund të përmirësohen me një kosto më të ulët sesa ndërtimi i objekteve të reja, thanë analistët.

Zyrtarët amerikanë nuk e kanë ngritur gjatë bisedimeve mundësinë e marrjes në njëfarë mënyre të kontrollit të Groenlandës, diçka që është refuzuar publikisht nga Danimarka dhe aleanca ushtarake e NATO-s, anëtare e së cilës është ajo.

Pavarësisht kërcënimeve të Trump, vendet kanë punuar në mënyrë aktive drejt një marrëveshjeje në muajt e fundit.

Bisedimet janë kufizuar në një grup të vogël pune zyrtarësh në Uashington, të cilët kanë bërë përparim në negociata jashtë vëmendjes, ndërsa administrata është konsumuar nga lufta në Iran.

Gjenerali Gregory Guillot, kreu i Komandës Veriore të SHBA-së, dha një pasqyrë të gjerë të negociatave gjatë dëshmisë në Kongres në mars. Ai tha se SHBA-ja po kërkon të hapë baza të reja, por burimet pranë bisedimeve përshkruan detaje të reja që japin një pamje të takimeve të rregullta të nivelit të lartë që kanë përparuar në muajt e fundit./CNA, përkthyer nga "BBC"