Raporti i UNICEF-it/ "Fëmijët do të përballen me sfida të paprecedenta deri në 2050"

21 Nëntor 2024, 08:46, Kosova & Bota CNA

Raporti i UNICEF-it/ "Fëmijët do të përballen me sfida

Foto ilustruese

"Gjendja e fëmijëve në 2024 dhe e ardhmja e fëmijërisë në një botë në ndryshim", eksploron tri tendenca me të cilat përballen të rinjtë, duke përfshirë fatkeqësitë klimatike, ndryshimet demografike dhe pabarazitë teknologjike që do të riformësojnë në mënyrë dramatike fëmijërinë deri në vitin 2050.

“Është tronditëse që në shekullin XXI, çdo fëmijë mbetet ende i uritur, i paarsimuar ose pa kujdesin shëndetësor më elementar”, tha Sekretari i OKB-së, António Guterres, në mesazhin e tij për Ditën Botërore të Fëmijëve.

“Është një njollë në ndërgjegjen e njerëzimit kur jetët e fëmijëve janë kapur në rrotat bluarëse të varfërisë ose përmbysen nga fatkeqësitë”.

Emergjenca klimatike kërcënon jetë

Në një paralajmërim të ashpër, raporti zbulon se fëmijët do të përballen me tetë herë më shumë ekspozim ndaj valëve ekstreme të të nxehtit dhe do të trefishojnë rrezikun e përmbytjeve ekstreme të lumenjve në krahasim me vitet 2000.

Pas temperaturave rekorde të vitit 2023, rreziqet e parashikuara klimatike do të prekin në mënyrë disproporcionale fëmijët bazuar në mjediset e tyre socio-ekonomike dhe aksesin në burime.

“Fëmijët po përjetojnë një mori krizash nga goditjet klimatike deri te rreziqet në internet, dhe këto janë të vendosura në intensitet në vitet në vijim”, paralajmëroi drejtoresha Ekzekutive e UNICEF-it, Catherine Russell.

“Krijimi i një të ardhmeje më të mirë në vitin 2050 kërkon më shumë sesa thjesht imagjinatë, kërkon veprim. Dekada të përparimit, veçanërisht për vajzat, janë nën kërcënim”.

Zhvendosja e demografisë

Raporti gjithashtu parashikon ndryshime të rëndësishme të popullsisë, me Afrikën Subsahariane dhe Azinë Jugore që presin popullsinë më të madhe të fëmijëve deri në vitet 2050.

Ndërsa ende i lartë, popullsia e fëmijëve në Afrikë do të bjerë nën 40 për qind - nga 50 për qind në vitet 2000. Të dhënat e Azisë Lindore dhe Evropës Perëndimore tregojnë një rënie prej 17 për qind krahasuar me 29 për qind dhe 20 për qind për ato rajone gjatë viteve 2000.

Këto ndryshime demografike krijojnë sfida, me disa vende nën presion për të zgjeruar shërbimet për popullatën e madhe të fëmijëve, ndërsa të tjera balancojnë nevojat e një popullsie të moshuar në rritje.

Ndarja digjitale

Ndërsa inteligjenca artificiale dhe teknologjitë kufitare ofrojnë mundësi të reja, raporti zbulon se hendeku digjital mbetet i mprehtë: në vitin 2024 mbi 95 për qind e njerëzve në vendet me të ardhura të larta kanë akses në internet krahasuar me vetëm 26 për qind në vendet me të ardhura të ulëta.

Raporti vë në dukje se të rinjtë në vendet në zhvillim luftojnë veçanërisht për të hyrë në aftësitë digjitale, duke ndikuar në perspektivat e tyre arsimore dhe në vendin e punës.

Shenjat e shpresës

Pavarësisht këtyre shqetësimeve, janë shfaqur disa tendenca pozitive. Jetëgjatësia në lindje vazhdon të rritet dhe gati 96 për qind e fëmijëve në mbarë botën pritet të marrin arsimin fillor deri në vitet 2050.

Rritja e investimeve në arsim dhe shëndetin publik dhe mbrojtja më e rreptë e mjedisit mund të ngushtojë hendekun gjinor dhe të zvogëlojë ekspozimin ndaj rreziqeve mjedisore, zbulon raporti.

UNICEF rekomandon investime urgjente në arsim, shërbime dhe qytete të qëndrueshme dhe elastike për fëmijët.

Agjencia synon të rrisë qëndrueshmërinë ndaj klimës në infrastrukturë, teknologji, shërbimet thelbësore dhe sistemet e mbështetjes sociale, si dhe ofrimin e lidhjes dhe dizajnit të sigurt të teknologjisë për të gjithë fëmijët.

“Vendimet që liderët botërorë marrin sot – ose nuk arrijnë t’i marrin – përcaktojnë botën që fëmijët do të trashëgojnë," theksoi Russell.