Nga Chavez te Maduro/ Një kronologji e lidhjeve SHBA-Venezuelë në dy dekadat e fundit

3 Janar 2026, 15:23, Kosova & Bota CNA

Nga Chavez te Maduro/ Një kronologji e lidhjeve SHBA-Venezuelë në

Marrëdhëniet midis Venezuelës dhe Shteteve të Bashkuara kanë shënuar momente të shumta tensioni në mbi dy dekadat e fundit.

Tensionet dhe gjendja e përkeqësuar daton veçanërisht që në vitin 1999, kur Hugo Chavez mori detyrën si president, për të vijuar më tej edhe me pasardhësin e tij Nicolas Maduro.

Lidhja mes dy vendeve ndër vite ka këtë linjë kronologjike:

1999 – Chavez merr detyrën: Hugo Chavez zgjidhet president me një platformë anti-imperialiste dhe nis të ashtuquajturin Revolucion Bolivarian. Reformat kushtetuese dhe shtetëzimi i sektorit të naftës i tensionojnë shpejt marrëdhëniet me Uashingtonin.

Vitet 2000 – Përshkallëzim dhe armiqësi: Lidhjet përkeqësohen ndërsa Chavez forcon marrëdhëniet me Rusinë, Kinën dhe Iranin. Venezuela dëbon OJQ-të dhe diplomatët e mbështetur nga SHBA-ja, ndërsa SHBA-ja akuzon Karakasin për autoritarizëm dhe kufizime në media.

2002 – Përpjekje për grusht shteti: Një grusht shteti jetëshkurtër e largon Chavezin për 48 orë. Venezuela akuzon SHBA-në për mbështetjen e komplotit, një pretendim që Uashingtoni e mohon, duke forcuar mosbesimin afatgjatë.

2013 – Maduro ngrihet në pushtet: Pas vdekjes së Chavezit, Nicolas Maduro fiton ngushtësisht presidencën. Mandati i tij fillon mes rënies ekonomike dhe përkeqësimit të marrëdhënieve me SHBA-në.

2014–2015: Sanksionet e para të mëdha të SHBA-së: SHBA-ja vendos sanksione dhe kufizime vizash për zyrtarët venezuelianë për shkak të shqetësimeve për të drejtat e njeriut, duke thelluar tendosjen ekonomike.

2017–2019: Kriza ekonomike intensifikohet: Uashingtoni bllokon aksesin e Venezuelës në tregjet financiare dhe shtrëngon sanksionet e naftës ndërsa hiperinflacioni rritet.

2018 – Rizgjedhje e kontestuar: Rizgjedhja e Maduros është kontestuar gjerësisht. Figura e opozitës Juan Guaido shpall veten president të përkohshëm, duke fituar mbështetjen e SHBA-së.

2024- Vota e kontestuar: Maduro fiton zgjedhjet e kontestuara kundër Edmundo Gonzalez. OKB-ja dhe disa qeveri vënë në dyshim rezultatet.

2025 – Përshkallëzim i ri: Pas kthimit në detyrë, Presidenti Donald Trump përshkallëzon presionin mbi Venezuelën, duke përmbysur përpjekjet e mëparshme të angazhimit të SHBA-së nën Joe Biden.

Nga mandati i tretë i Maduros e deri në kapjen e tij.

10 janar 2025 – Maduro betohet për një mandat të tretë pas zgjedhjeve të kontestuara. SHBA-të e hedhin poshtë rezultatin, duke përsëritur akuzat për mashtrim zgjedhor.

Janar 2025 – Trump kthehet në pushtet në SHBA dhe revokon statusin e mbrojtjes së përkohshme (TPS) që kishte mbrojtur rreth 600,000 venezuelianë që jetonin në SHBA nga deportimi.

20 shkurt 2025: Administrata Trump e përcakton bandën Tren de Aragua të Venezuelës si një “organizatë terroriste të huaj”. Trump do të vazhdonte të pretendonte se Tren de Aragua është një fasadë për Maduron, edhe pse vetë agjencitë e inteligjencës amerikane kanë thënë se nuk kanë prova për ndonjë lidhje midis grupit dhe udhëheqjes venezueliane.

21 shkurt 2025 – Karakasi bie dakord për koordinimin me Uashingtonin mbi shtytjen masive të deportimit të Trump; grupi i parë i emigrantëve arrin në Venezuelë.26 shkurt 2025 – Trump anulon koncesionet e naftës venezueliane të dhëna nga Biden. 24 Mars 2025 – Trump vendos tarifa prej 25 përqind për vendet që blejnë naftë nga Venezuela.

8 Gusht 2025 – SHBA-të dyfishojnë shpërblimin për arrestimin e Maduros në 50 milionë dollarë, duke e cilësuar atë si “udhëheqësin global terrorist” të Cartel de los Soles.

Shtator-Nëntor 2025 – Uashingtoni nis një fushatë detare “kundër narkotikëve” në Karaibe dhe Paqësor më 2 shtator. Të paktën 21 sulme ndaj “anijeve të dyshuara të drogës” kanë vrarë që atëherë më shumë se 83 persona.

15 Tetor 2025 – Trump konfirmoi se ka autorizuar CIA-n të kryejë operacione sekrete në Venezuelë.

28 Tetor 2025 – Venezuela pezullon një marrëveshje gazi me Trinidadin dhe Tobagon për shkak të një vizite nga një anije luftarake amerikane.

12 Nëntor 2025 – Venezuela nis stërvitje ushtarake në të gjithë vendin.

14 Nëntor 2025 – SHBA-të njoftojnë misionin “Shtiza Jugore” ndërsa forcat vendosen pranë Amerikës së Jugut. 14-16 nëntor 2025 – SHBA-të dërgojnë në Karaibe aeroplanmbajtësen më të madhe në botë, USS Gerald R Ford, anije të tjera luftarake, mijëra trupa dhe avionë të fshehtë F-35.

22 nëntor 2025 – FAA lëshon një Njoftim për Misionet Ajrore (NOTAM), duke paralajmëruar linjat ajrore për rreziqet në hapësirën ajrore të Venezuelës për shkak të “aktivitetit të shtuar ushtarak”, duke përfshirë ndërhyrjen e GPS-it. Linjat ajrore pezullojnë fluturimet për në Venezuelë./CNA