"Mbi 343 miliardë euro të shpenzuara vetëm në 2024"/ Cilat vende të BE-së kontribuojnë më shumë në mbrojtjen e tyre

2 Dhjetor 2025, 11:55, Kosova & Bota CNA

"Mbi 343 miliardë euro të shpenzuara vetëm në

Vendet e Bashkimit Europian kanë shpenzuar 343.2 miliardë euro për mbrojtje në vitin 2024, ku Gjermania dhe Franca së bashku përbënin 44% të këtij totali.

Shpenzimet për mbrojtjen në BE janë rritur ndjeshëm ndërsa kërcënimet globale intensifikohen, me shpenzimet që pothuajse janë dyfishuar gjatë pesë viteve të fundit.

Agjencia Europiane e Mbrojtjes (EDA) parashikon që kjo shumë do të arrijë në 392 miliardë euro në vitin 2025. Shumë ekspertë të sigurisë e lidhin këtë rritje të ndjeshme drejtpërdrejt me pushtimin e Ukrainës nga Rusia, së bashku me mbështetjen e lëkundur të SHBA-së për sigurinë europiane.

Me një plan paqeje Rusi-Ukrainë që është duke u hartuar, ekspertët janë shprehur se një marrëveshje që favorizon Moskën mund të kërcënojë stabilitetin afatgjatë nëse lihen jashtë garanci të caktuara të sigurisë. Për fqinjët e Ukrainës, kërcënimi i një pushtimi të ardhshëm rus është një rrezik gjithnjë e më real.

Ndërsa paqja globale është në fije të perit, ja cilat janë shtetet europiane që po kontribuojnë më shumë në mbrojtjen e tyre:

Gjermania kryeson listën me një diferencë të madhe me 90.6 miliardë euro, duke përbërë 26.4% të shpenzimeve totale të mbrojtjes të BE-së. Franca vjen pas me 59.6 miliardë euro, ose 17.4% të totalit të BE-së. Së bashku, të dyja vendet përbëjnë 43.8% të të gjitha shpenzimeve të mbrojtjes së BE-së, që arrijnë në 150 miliardë euro.

Italia renditet e treta me 32.7 miliardë euro, e ndjekur nga Polonia me 31.9 miliardë euro. Spanja renditet e pesta, por shpenzimet e saj për mbrojtjen mbeten relativisht të ulëta midis ekonomive të mëdha europiane me 22.7 miliardë euro. Më herët këtë vit, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kërcënoi në mënyrë të dukshme se do ta përjashtonte Spanjën nga NATO për shkak të rezistencës ndaj një angazhimi për të rritur shpenzimet ushtarake në 5% të PBB-së. Së bashku, pesë vendet e para në renditje shpenzuan 237.5 miliardë euro për mbrojtje, që përbën 69.2% të totalit të BE-së.

Ndërkohë, një total prej 14 vendesh të BE-së shpenzuan më pak se 5 miliardë euro secila, dhe tetë prej tyre shpenzuan nën 2 miliardë euro. Së bashku, ky grup prej 14 vendesh shpenzoi 28.2 miliardë euro, që është vetëm 8.2% e totalit të BE-së. Ky grup përfshin Austrinë (4.9 miliardë euro), Hungarinë (4.5 miliardë euro) dhe Portugalinë (4.2 miliardë euro). Malta, shteti më i vogël anëtar i BE-së, regjistroi shpenzimet më të ulëta me vetëm 99 milionë euro.

Mbretëria e Bashkuar dhe Turqia janë anëtarë të mëdhenj europianë të NATO-s, edhe pse nuk janë pjesë e BE-së. Sipas NATO-s, në vitin 2024 Mbretëria e Bashkuar shpenzoi 65.8 miliardë paund (74.97 miliardë euro) për mbrojtje, ndërsa Turqia shpenzoi rreth 24.4 miliardë euro.

Shpenzimet për mbrojtje për person ndryshojnë shumë në të gjithë Europën, nga 174 euro në Maltë në 1,540 euro në Danimarkë në vitin 2024. Mesatarja e thjeshtë në të gjitha vendet e BE-së ishte 686 euro dhe 764 euro kur u peshua sipas popullsisë së BE-së në fillim të vitit.

Përveç Danimarkës, katër vende të tjera shpenzojnë më shumë se 1,000 euro për person. Ato janë Holanda (1,184 euro), Finlanda (1,140 euro), Suedia (1,073 euro) dhe Gjermania (1,069 euro). Midis dy ekonomive të tjera të mëdha, Franca shpenzon 869 euro për person, ndërsa Italia ndan 555 euro.

Në një samit në fillim të këtij viti, anëtarët e NATO-s ranë dakord të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2035 në përgjigje të presionit nga SHBA-ja. Vendet synojnë të shpenzojnë 3.5% të prodhimit për mbrojtjen thelbësore, ndërsa 1.5% e mbetur mund të shpenzohet për infrastrukturë më të gjerë të sigurisë. /CNA