E fundit!

13:58 Aktualitet

SPAK sekuestron pasurinë në pronësinë indirekte të Belinda Ballukut

Prokuroria e Posaçme ka vendosur masën e sekuestrimit pasu...

Analiza/ "Paralajmërova për rreziqet e kanabisit 7 vite më parë dhe askush nuk më dëgjoi"

18 Shkurt 2026, 12:22, Kosova & Bota CNA

Analiza/ "Paralajmërova për rreziqet e kanabisit 7 vite më

Nga Alex Berenson

Papritmas, paralajmërimet për kanabisin po shfaqen kudo.

Në fillim të shkurtit, studiuesit raportuan se sëmundjet e rënda mendore janë rritur ndjeshëm te të rinjtë në Kanada, paralelisht me aksesin te kanabisi me forcë të lartë.

U publikua libri “Një vrasje për kanabisin”, për një vrasje në Kaliforni në vitin 2019 — dhe për dhunën që ndjek biznesin e kanabisit, dhunë që nuk e ka zgjidhur legalizimi.

Më 9 shkurt, ‘New York Times’ tërhoqi mbështetjen për legalizimin e plotë të kanabisit. Duke shkruar se Shtetet e Bashkuara kanë “një problem me marihuanën”, gazeta pranoi se varësia nga kanabisi dhe psikozat janë kthyer në krizë. Ajo kërkoi ndalim të ekstrakteve THC, një hap që do të rikthente kriminalizimin e një pjese të industrisë ligjore. (THC është substanca kimike në bimë që i bën përdoruesit të ndihen të dehur, dhe vape-t që ofrojnë doza pothuaj të pastra THC janë tani të njohura tek përdoruesit — dhe një burim i madh fitimesh për industrinë).

Nuk dua të them “ju e dinit që do ndodhte”.

Në 2019, shkrova librin “Tregojuni fëmijëve tuaj”, duke dokumentuar me kujdes dekadat e studimeve që lidhin kanabisin dhe THC me sëmundjet mendore, veçanërisht psikozën dhe skizofreninë.

Legalizimi i pakontrolluar i kanabisit rrezikoi shëndetin mendor të adoleshentëve dhe të rinjve, shkrova. Dhe avokatët e kanabisit dhe kompanitë kishin kaluar një brez duke pretenduar se droga ishte ilaç, jo një substancë rekreative. Ai mashtrim i marketingut inkurajoi përdorimin e saj në mënyrën më të rrezikshme, për gjendje si ankthi dhe depresioni nga njerëzit që tashmë ishin në rrezik të lartë për sëmundje mendore.

Kur doli libri “Tregojuni fëmijëve tuaj” në vitin 2019, industria u përpoq ta diskreditonte, siç prisja.

Por nuk prisja që ‘Times’ dhe mediat e tjera, që supozohet të jenë të pavarura dhe të bazuara në fakte, t’i ndihmonin ata.

‘Times’ refuzoi të rishikonte librin “Tregojuni fëmijëve tuaj”, edhe pse kisha qenë gazetar aty për një dekadë dhe libri ofronte kërkime të reja mbi një çështje të rëndësishme. Mediat si NPR planifikuan dhe pastaj anuluan intervista me mua. ‘The Washington Post’ e sulmoi hapur, duke e quajtur një “polemikë”.

Siç shkrova në “Pandemia”, stuhia rreth “Tregojuni fëmijëve tuaj” më bindi personalisht se sa keq ishte ngulitur grupimi “woke” në median tradicionale. Gazetarët e ‘Times’ besonin — gabimisht — se shumë amerikanë të zinj ishin në burg për krime të vogla të lidhura me kanabisin. Prandaj, legalizimi i kanabisit ishte një çështje e barazisë racore. Çdo debat mbi këtë mbaronte aty. Dhe kushdo që thoshte ndryshe, konsiderohej racist.

Pra, mora goditjet e mia dhe prisja që e vërteta të dalë në dritë.

Muri i grupimit “woke” në median tradicionale është ende kryesisht i paprekur.

Dyshoj se arsyeja e vërtetë pse njerëzit po kuptojnë dëmet psikiatrike të kanabisit është sepse e kanë parë problemin vetë — te miqtë, kushërinjtë, vëllezërit dhe fëmijët e tyre.

Më 10 shkurt, komentatorja konservatore Brett Cooper dha dëshmi personale për rreziqet psikiatrike të drogës.

Në një postim në X, Cooper shkroi se kishte mësuar se kanabisi i kishte shkaktuar vëllait të saj skizofreni, sëmundjen shkatërruese të trurit, e shoqëruar me episode halucinacionesh, deluzione dhe paranojë te të sëmurët. Më vonë, në një podcast, ajo nuk e fshehu dhimbjen teksa fliste për episodet e tij të mungesës së strehimit.

Fatkeqësisht, historia e Cooper është shumë tipike. Njerëzit me skizofreni rrallë punojnë, martohen apo bëjnë fëmijë. Shumë kalojnë jetën midis institucioneve dhe marrjes së medikamenteve antipsikotike me efekte anësore serioze. Sëmundja shpesh shkatërron edhe familjet e tyre.

Postimi i Cooper është parë pothuaj 5 milion herë në X.

Dhe pavarësisht shtrirjes së ‘Times’ dhe rëndësisë së kërkimeve kanadeze, fjalët e saj mund të kenë më shumë ndikim sesa gjithçka tjetër gjatë dy javëve të fundit.

Historitë personale kanë një ndikim emocional që asnjë editorial apo studim nuk mund ta tejkalojë. Si më tha një mik shumë vite më parë duke kritikuar diçka që kisha shkruar: “Njerëzit duan të lexojnë për njerëzit.”

Jemi larg nga zgjidhja e rrëmujës së legalizimit të kanabisit dhe komercializimit të pakufizuar — dhe vendimi i presidentit Donald Trump në dhjetor për “riklasifikimin” e kanabisit është një hap në drejtimin e gabuar.

Por ka qenë e qartë për mua për vite se beteja për kanabisin është thelbësisht kulturore dhe mjekësore, jo ligjore dhe politike. Vetëm kur e shohin vetë — ose dëgjojnë nga njerëz që u besojnë — se industria ka gënjyer, mbështetja për legalizimin do të bjerë.

Ky cikël duket se po fillon, sepse rreziqet që unë i përshkrova në “Tregojuni fëmijëve tuaj” po bëhen tepër të dukshme për t’u injoruar. Edhe para valës së fundit të dy javëve, shitjet po rriteshin, një fitore e pazakontë për një libër të publikuar mbi shtatë vjet më parë. Mund të supozoj vetëm se prindërit po shohin fëmijët e tyre adoleshentë dhe të rinj që bien viktimë e dëmeve të kanabisit dhe kërkojnë përgjigje.

Dhe tani, me valën e papritur të vëmendjes, “Tregojuni fëmijëve tuaj” është jashtë stokut në Amazon. (Do të kthehet).

Një shumicë e amerikanëve mbështet legalizimin e plotë. Shumica nuk e përdorin kanabisin dhe nuk e kuptojnë sa i rrezikshëm mund të jetë, veçanërisht për të rinjtë që e përdorin shpesh.

Kjo valë e veçantë e vëmendjes për dëmet e kanabisit do të kalojë. Dhe industria ka ende një moment të fuqishëm pas dekadash propagande, të paguar dhe të lirë, për mrekullitë e drogës.

Por për herë të parë që kur shkrova “Tregojuni fëmijëve tuaj”, mendoj se penda po lëviz prapa; realiteti po mund mitet që shumë media tradicionale kanë ofruar — dhe miliardat e shpenzuara për të promovuar komercializimin.

Vetëm koha do ta tregojë. Por zëra si ai i Brett Cooper janë të vështirë për t’u injoruar./ CNA, përkthyer nga Fox News