web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Three lessons from Aristotle on friendship

2023-05-26 08:02:00, Blog CNA
Three lessons from Aristotle on friendship
Illustrative photo

While most love songs are inspired by the joys and pains of romantic relationships, love between friends can be just as intense and complicated. Many people put a lot of effort into making and maintaining friendships, and a fight with a close friend can be just as painful as breaking up with a partner.

Despite these potential pitfalls, human beings have always valued friendship. As the 4th century BC philosopher Aristotle wrote: "No one would choose to live without friends", even if he had all the other goods.

Aristotle is known primarily for his influence on science, politics, and aesthetics. He is less well known for his writings on friendship. I am a scholar of ancient Greek philosophy, and when I discuss this material with my students, they are amazed at how an ancient Greek thinker sheds so much light on their current relationships.

But perhaps this should not be surprising: there has been human friendship as long as there have been human beings. Here are 3 lessons about friendship that Aristotle can still teach us.

1. Friendship is mutual and recognized by both parties as such

The first lesson comes from Aristotle's definition of friendship: mutual and with a good will recognized by both parties. Unlike blood ties, friendship exists only if it is accepted by both parties. It's not enough just to wish someone well.

In return they should do the same for you, and both of you should recognize this mutual goodwill. As Aristotle says: "To be friends ... 2 people must feel good will for each other, that is, wish each other well and be aware of each other's good will."

Aristotle illustrates this with an early example of a pre-social relationship, a kind of one-sided relationship in which one develops friendly feelings, and even feels he knows a public figure he has never actually met.

Aristotle offers this example: A fan can adore a good athlete and feel emotionally invested in his success. But because the athlete does not reciprocate or acknowledge this goodwill, they are not friends. This is as true today as it was in Aristotle's time.

Note that you cannot be Facebook friends with someone unless they accept your friend request. Conversely, you can be someone's social media follower without their consent. However, today it is perhaps more difficult to distinguish friendship from pre-social relationships.

Kur krijuesit e përmbajtjes në rrjetet sociale, ndajnë detaje rreth jetës së tyre personale, ndjekësit e tyre mund të zhvillojnë një ndjenjë të njëanshme të intimitetit. Ata dinë gjëra për krijuesin, të cilat para ardhjes së rrjeteve sociale, do t’i kishte ditur vetëm një mik i tij i ngushtë.

Krijuesi i një përmbajtje mund të shfaqë vullnetin e mirë ndaj ndjekësve të saj, por kjo nuk është miqësi. Vullneti i mirë nuk është realisht reciprok, nëse njëra palë e ndjen atë ndaj një individi, ndërsa tjetra e ndjen atë ndaj një grupi. Në këtë mënyrë, përkufizimi i Aristotelit për miqësinë i jep qartësi një situate që është unike për epokën moderne.

2. Ekzistojnë 3 lloje miqësish

Three lessons from Aristotle on friendship

Shohim më tej dallimin që bën Aristoteli midis 3 llojeve të miqësisë: miqësitë e bazuara tek dobia, ato të bazuara tek kënaqësia dhe së fundi ato të bazuara tek karakteri. Secila prej tyre lind nga ajo që vlerësohet tek miku që kemi: dobia e tij për ne, kënaqësia që marrim nga shoqëria me të apo karakteri i tij i mirë.

Ndërsa miqësia e bazuar tek karakteri është forma më e lartë, ju mund të keni vetëm disa miq të tillë. Sepse duhet shumë kohë për të njohur karakterin e dikujt dhe duhet të kaloni shumë kohë së bashku për ta ruajtur një miqësi të tillë. Meqë koha është një burim i kufizuar, shumica e miqësive do të bazohen tek kënaqësia apo dobia.

Ndonjëherë studentët e mi më kundërshtojnë duke thënë se marrëdhëniet e bazuara tek dobia nuk janë vërtet miqësi. E si mund të jenë dy njerëz miq nëse e përdorin njëri-tjetrin? Megjithatë, kur të dyja palët e kuptojnë miqësinë e tyre të dobishme në të njëjtën mënyrë, ato nuk po e shfrytëzojnë, por përkundrazi përfitojnë reciprokisht nga njëri-tjetri.

Aristoteli thotë: “Dallimet midis miqve, lindin më së shpeshti kur natyra e miqësisë së tyre nuk është ajo që ata mendojnë se është”. Nëse shoku juaj në shkollë beson se ju rrini me të sepse ju pëlqen shoqëria e tij, ndërsa ju në fakt shoqëroheni sepse ai është shumë i mirë në shpjegimin e ushtrimeve të matematikës, mund të pasojnë ndjenjat e lënduara.

Por nëse të dy e kuptoni se po rrini bashkë që të përmirësoni notën në degë të ndryshme ku keni respektivisht prirje, atëherë mund të zhvilloni vullnetin e mirë dhe respektin e ndërsjellë për pikat e forta të njëri-tjetrit. Në fakt, natyra e kufizuar e një miqësie të dobishme mund të jetë pikërisht ajo që e bën atë të dobishme.

Analizoni një formë bashkëkohore të miqësisë së dobishme: grupi mbështetës i kolegëve. Meqenëse mund të keni vetëm një numër të vogël miqsh të bazuar tek karakteri, shumë njerëz që përballen me trauma ose me sëmundje kronike nuk kanë miq të ngushtë që t’i ndihmojnë ata të  kalojnë përvoja të tilla.

Anëtarët e grupit mbështetës, janë të pozicionuar në mënyrë unike për të ndihmuar njëri-tjetrin, edhe nëse kanë vlera dhe besime personale shumë të ndryshme. Këto dallime mund të nënkuptojnë se miqësitë nuk bëhen kurrë të bazuara tek karakteri.

Megjithatë anëtarët e grupit mund të ndiejnë vullnet të mirë ndaj njëri-tjetrit. Me pak fjalë, mësimi i dytë i Aristotelit është se ka një vend për çdo lloj miqësie, dhe se një miqësi funksionon kur ka një kuptim të përbashkët të bazës së saj.

3. Miqësia është si stërvitja

Aristoteli pohon se një miqësi, ashtu si fitnesi, është një gjendje ose prirje që duhet mbajtur në vazhdimësi. Ashtu si fitnesi që ruhet përmes ushtrimeve e rregullta, ashtu edhe miqësia ruhet duke bërë gjëra së bashku. Atëherë çfarë ndodh kur ju dhe shoku juaj nuk mund të angazhoheni në aktivitete miqësie?

Aristoteli shkruan: “Miqtë që qëndrojnë…të ndarë nuk janë aktivisht miqësorë, megjithatë kanë prirjen që të jenë të tillë. Sepse ndarja nuk e shkatërron absolutisht miqësinë, megjithëse e pengon ushtrimin e saj aktiv. Megjithatë, nëse kjo ndarje zgjat në kohë, duket se shkakton harresën e vetë ndjenjës miqësore”.

Kjo mbështetet edhe nga kërkimet bashkëkohore: gjendja e miqësisë mund të vazhdojë edhe pa aktivitete miqësie. Por nëse kjo vazhdon mjaftueshëm, miqësia do të zbehet. Mund të duket sikur argumenti i Aristotelit është bërë më pak i rëndësishëm, pasi teknologjitë e komunikimit - nga shërbimi postar te FaceTime - kanë bërë të mundur ruajtjen e miqësive në distanca të mëdha.

Por ndërsa ndarja fizike nuk shënon më fundin e një miqësie, mësimi i Aristotelit mbetet ende i vërtetë. Dhe në fakt, studimet tregojnë se pavarësisht se kishin qasje në teknologjitë e komunikimit, njerëzit që e ulën aktivitetin e tyre të miqësisë gjatë vitit të parë të pandemisë COVID-19, pësuan një rënie korresponduese në cilësinë e miqësive të tyre.

Sot, ashtu si në Athinën e lashtë, miqësitë duhet të mbahen duke u angazhuar në aktivitete miqësie. Aristoteli nuk mund të imagjinonte teknologjitë e sotme të komunikimit, lindjen e grupeve mbështetëse në internet apo llojet e marrëdhënieve para-sociale të bëra të mundura nga mediat sociale.

Megjithatë, pavarësisht nga të gjitha mënyrat në të cilat ka ndryshuar bota eseja, e Aristotelit mbi miqësinë vazhdon të ketë jehonë edhe në ditët tona.

Note: Emily Katz, associate professor of ancient Greek philosophy, Michigan State University, USA./ Adapted from CNA.al





Lajmet e fundit nga