E fundit!

08:16 ECONOMY

Regional isolation, 22% of Balkan citizens do not travel to neighbors at all

Despite years of efforts at regional cooperation and free ...

The Balkans, again in trouble/ Vučić intends to build Greater Serbia

2023-04-28 08:51:00, Blog CNA

The Balkans, again in trouble/ Vu?i? intends to build Greater Serbia

Illustrative photo

I've been very busy with writing books and I've been putting reviews aside lately. But the worsening situation in the Balkans prompts me to intervene again. Because Bosnia is seriously facing the danger of separation.

The Serbian member of the state presidency, Milorad Dodik, continues to reiterate his intention to declare independence. He openly demands the union with Serbia. The excuse he's using this time is that the federal judiciary is not allowing him to expropriate public land in Republika Srpska (RS), which he needs as collateral for loans he will receive from Russia and other dubious sources this summer.

But this emergency should not divert attention from the main objective. Dodik has long aimed to be free from the scrutiny that comes from both the central government in Sarajevo and the international community. Stealing the RS's resources and abusing the funds Russia sends to it make it vulnerable to prosecution.

Therefore, Dodik must break away from Bosnia and find a base where he will not risk arrest. It is unlikely that Serbia will open its doors to him, as this would greatly offend Brussels and Washington. But Dodik will also be satisfied with an independent RS.

Meanwhile, the situation is getting worse in Kosovo.

Serbian President Aleksandar Vucic has shown through 2 ways that he controls the Serbs living north of the Iber River. First, last Sunday's local elections were peaceful. And this could not happen without his orders. Take this as confirmation that Belgrade has ordered all the riots that have erupted in the north in the past.

Second, the vast majority of Serbs did not turn out to vote. Vucic ordered this again. The few citizens who voted elected 4 Albanians as mayors in municipalities with a Serbian majority. Vu?i? and his prime minister (Ana Bërnabi?) reacted with the typical fury of ethnic nationalists, as if offended that it was the minority that dictated the result, because of the boycott they themselves ordered.

I would not like to be one of those mayors. Because they will have little or no cooperation with local Serbian officials and the majority Serbian population. Vu?i?'s public outcry is intended to hide the fact that he will continue to de facto govern the 4 Serb-majority northern municipalities from Belgrade, using his network of security agents and members of organized crime. Prishtina will find it difficult to do anything there.

Por Vuçiç ka shtënë në dorë edhe Malin e Zi. Ai ka përdorur mjete të zgjuara hibride me mbështetjen e Rusisë për të zgjedhur një president të ri. Jakov Milatoviç pretendon se është pro BE-së, por ai është shumë më dashamirës ndaj Serbisë.

Kisha Serbe, partitë politike pro-serbe, dhe mobilizimi populist kundër korrupsionit u bënë bashkë për të larguar nga detyra Milo Gjukanoviçin. Ky i fundit kishte sunduar vendin e vogël ballkanik për pjesën më të madhe të 3 dekadave të fundit, duke qeverisur me mbështetjen e grupeve të pakicave etnike.

Zgjedhjet e ardhshme parlamentare të 11 qershorit, do t`i japin Milatoviç një shumicë thellësisht pro serbe dhe kundër pakicës në parlament. Mali i Zi është anëtar i NATO-s. Serbia pretendon një status “neutral” në aspektin ushtarak.

Kjo duhet të jetë e mjaftueshme për të parandaluar çdo aneksim, por ajo e dobëson Aleancën, duke futur në mesin e saj një tjetër planprishës si Hungaria. Nuk është rastësi që përpjekjet paralele për largimin e serbëve nga pushteti qeverisës joserb po ndodhin njëkohësisht në tri vende.

Presidenti Vuçiç po ndjek projektin e ndërtimit të “botës serbe”, që është një shtet i të gjithë serbëve që përfshin territore, të cilat sot shtrihen në vendet fqinje. Kjo është “Serbia e Madhe”, synimi i dikurshëm i Sllobodan Millosheviçit, por me një emër tjetër.

Në Bosnje, atij i duhet vetëm që ta lejojë Dodik të arrijë synimin e tij. Në Kosovë, po përfiton nga ngurrimi i kryeministrit Albin Kurti për të filluar negociatat për një mekanizëm “vetëmenaxhimi” për serbët në Kosovë. Në Malin e Zi, zgjedhjet kanë prodhuar rezultatin që donte Vuçiç.

Ndërsa amerikanët dhe evropianët vazhdojnë të premtojnë se Serbia po afrohet me Perëndimin, fakt është se Vuçiçi e ka kthyer përfundimisht vendin e tij drejt Lindjes. Që “bota serbe” të bëhet realitet, Beogradi duhet të shpresojë që Rusia të fitojë në Ukrainë.

Kjo do t’i siguronte Vuçiçit precedentin për aneksimin e pjesëve të Kosovës dhe Bosnjes. Po ashtu, ai do të ketë nevojë për Kinën që të sigurojë financimin që do t’i duhet Serbisë së Madhe. Malin e Zi ai s’ka nevojë ta aneksojë, mjafton të rikrijojë me të Unionin Shtetëror të Serbisë dhe Malit të Zi, që ekzistoi në vitet 2003-2006.

Vuçiç e di se amerikanët dhe evropianët nuk do të duan të pranojnë de jure një Serbi të Madhe. Por ai shpreson se ata do të mësojnë të jetojnë me një Serbi të tillë de facto. Dhe për momentin reagimi i tyre duket i dobët. Uashingtoni është përpjekur ta injorojë Dodikun dhe të zbutë tonet me Vuçiçin.

Diplomatët amerikanë mbështetin fuqishëm Asociacionin e Komunave me shumicë serbe, të cilin Vuçiç e sheh si mjetin e “vetëmenaxhimit” serb. Po ashtu SHBA ka ringjallur bashkëpunimin ushtarak dhe ka siguruar shumë financime përmes bankave shumëpalëshe të zhvillimit evropian.

Ankesat për korrupsionin në Serbi janë të pakta. Ndërkohë përçarjet i pengojnë evropianët që të veprojnë. Kryeministri hungarez Orban sillet si një mbrojtës për Vuçiç dhe Dodik, duke parandaluar sanksionet ndaj të dyve. Franca dhe Holanda kanë ngadalësuar perspektivat e zgjerimit për Maqedoninë, Shqipërinë dhe Bosnjen.

Kjo e zbeh më tej joshjen ndaj BE-së edhe në Serbi dhe Malin e Zi. Pesë vendet anëtare të BE-së (Qiproja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja) që nuk e kanë njohur Kosovën pengojnë një konsensus të vërtetë në favor të saj, duke përfshirë edhe votimin relativisht të pakontestueshëm të kësaj jave në Këshillin e Evropës për procesin e pranimit të Prishtinës.

SHBA dhe BE po dështojnë në Ballkan. Ata duhet të ndryshojnë drejtim. Analiza e tyre themelore është aktualisht e gabuar. Ata janë mbështetur te Serbia si shteti kryesor në rajon për të sjellë stabilitet, në bashkëpunim me Kroacinë dhe Shqipërinë. Por Serbia është një fuqi revizioniste.

Ajo dëshiron të qeverisë të gjithë serbët në rajon. Kroacia dhe Shqipëria kanë ambicie më të vogla, por në të njëjtin drejtim: të kontrollojnë bashkatdhetarët e tyre në Bosnjen dhe Kosovën fqinje. Uashingtoni dhe Brukseli kanë nevojë për një qasje shumë më energjike, më të bashkuar dhe më parimore.

This new approach should uphold the rights of individual citizens, regardless of their ethnicity. It must oppose ethnic nationalism wherever it abuses minorities. It should also strengthen the sovereignty and territorial integrity of all states in the region. And it should welcome in the West only those who demonstrate true solidarity with the West.

Note: Daniel Server, professor of the Practice of Conflict Management at the Johns Hopkins School of Advanced International Studies, USA./ Adapted from CNA.al