The fair, the killed taste of the book
November always comes wet in Tirana. And with it the Book ...

Some people worry that technology is too present in our lives. And they may be right, considering that many people now have the Internet on their mobile and use it as a primary form of communication.
But even if you avoid using smartphones, it's still virtually impossible to avoid technology in this day and age. Chips are present in watches, cars, light switches, and even our pets!
Epo, nëse disa njerëz kanë sukses, teknologjia do të shtrihet akoma më tej në jetën tonë. Ne do të vendosim mikroçipa në trurin tonë, të cilët mund të ndërveprojnë me kompjuterat rreth nesh vetëm përmes mendimit. Mund të tingëllojë si një temë e fantashkencës, por është një mundësi shumë reale.
Dhe nëse pretendimet e fundit të Elon Musk në lidhje me kompaninë e tij “Neuralink” do të rezultojnë të vërteta (gjë që është... e diskutueshme), shumë shpejt kjo teknologji mund të jetë një realitet për shumë njerëz. Musk është vetëm shembulli më i fundit dhe më i dukshëm i dikujt që shpreson të bëjë një zbulim të madh me çipat që e kontrollojnë kompjuterin përmes trurit.
Një teknologji e tillë, ka qenë e pranishme prej kohësh midis nesh në forma të ndryshme. Prandaj si do të jetë e ardhmja e teknologjisë ndër-lidhëse tru-kompjuter nëpërmjet mikroçipave të implantuar në korteksin tonë? Në shumë aspekte, gjërat duken shumë premtuese.
Falë aftësisë së tyre për të dërguar dhe marrë informacion nga distanca përmes kompjuterave, mikroçipat dhe pajisjet e tjera të lidhura me to janë futur prej kohësh në trurin e njeriut për të regjistruar, transmetuar, stimuluar apo edhe bllokuar aktivitetin në vende neurologjike specifike.
Për shembull, grupe elektrodash janë implantuar në trurin e pacientëve me epilepsi, për të regjistruar, madje edhe parashikuar më mirë aktivitetin neurologjik atipik që shkakton kriza. Po ashtu, stimulimi i thellë i trurit, nëpërmjet pajisjeve të implantuara që nxisin aktivitet në rajonet kryesore të tij, është një trajtim që përdoret rëndom për sëmundje si Parkinsoni, dhe madje po mendohet të përdoret edhe për çrregullime si depresioni.
Pastaj janë njerëzit që pësojnë një formë paralize, pas një përvoje që i lë ata me dëmtime nervore. Nervat e tyre nuk janë më në gjendje të transmetojnë sinjale nga truri i tyre (zakonisht i paprekur dhe plotësisht funksional) tek muskujt dhe gjymtyrët.
Implantet e trurit mund të ofrojnë gjithnjë e më shumë një zgjidhje teknike, gjë që do të thotë se çipat mund të zbulojnë dhe transmetojnë sinjalet e nevojshme për të rivendosur ndjenjën e prekjes, lejuar lëvizje komplekse të krahut apo për të përcjellë mendimet tek një kompjuter, duke lejuar një formë komunikimi të ndërgjegjshme.
Ndërhyrje të tilla janë bërë më mbresëlënëse dhe më të hollësishme me avancimin e teknologjisë dhe fuqisë përpunuese së të dhënave. Megjithatë, është një gjë ta bësh këtë për njerëzit që nuk mund të përdorin gjymtyrët e tyre apo të komunikojnë vullnetarisht. Madje në ato raste ia vlen koha dhe mundi, pasi i ndihmon ata të rifitojnë njëfarë autonomie apo cilësie të jetës.
Por është shumë ndryshe nga instalimi i pajisjeve të tilla tek individë të shëndetshëm. Padyshim, ka shumë pengesa që duhen hequr përpara se ndërlidhja tru-kompjuter të bëhet realitet i përditshëm. Njëra është se çdo tru është teknikisht unik, pasi është zhvilluar në mënyrën e vet nëpërmjet përvojave jetësore të individit.
Pra, modelet e veçanta të aktivitetit në një tru, që përfaqësojnë edhe lëvizje bazike si lart e poshtë, apo fjalë specifike, nuk duhet të jenë të njëjta tek truri i një njeriu tjetër. Dhe ju duhet të dini saktësisht se çfarë do të thotë aktiviteti në tru, përpara se të implantoni çipa që lexojnë komandat dhe reagojnë ndaj tij.
Dhe kjo gjë duhet të ndodhë përpara se të arrini të kuptoni udhëzimet më komplekse për çështje të tilla si drejtimi i makinave apo luajtja e video-lojërave. Përkthimi i aktivitetit të trurit për gjëra të tilla në informacione të lexueshme nga një makineri, është një problem i madh.
Pastaj ekzistojnë edhe shqetësimet praktike, mes të cilave nga çfarë do të përbëhen këto çipa. Pjesa e brendshme e trurit është një masë kimikatesh shumë reaktive dhe që ka një aktivitetet elektrik. Implantet duhet të jenë mjaftueshëm inerte për të mos prishur proceset delikate nga prania e tyre, por edhe mjaftueshëm të ndjeshme për të lexuar dhe përpunuar aktivitetin rreth tyre.
Teknologjia aktuale ka shënuar një përparim mbresëlënës në këtë aspekt, por nëse do të shpërndahej tek miliona njerëz, ne duhet të jemi 100 për qind të sigurt, se ajo është e parrezikshme për shëndetin tonë dhe e qëndrueshme.
Por pyetja që kërkon realisht përgjigje është: Sa njerëz do të duan në fakt ta kenë këtë teknologjinë në trurin e tyre? 60 për qind e amerikanëve janë gati për të, por kjo në një kohë që teknologjia në fjalë është thjesht hipotetike.
Në realitet, perspektiva që disa njerëz të shpojnë kafkën tuaj dhe të vendosin çipe në trurin tuaj ka të ngjarë të jetë e papëlqyeshme, sidomos për një popullatë ku miliona njerëz janë të tmerruar nga mashtrimet me mikroçipet e vendosura përmes vaksinave, dhe akoma më shumë janë të tmerruar nga dentistët.
However, this technology also exists to solve this dilemma: now some complex brain implants can be inserted through blood vessels, avoiding the need to drill into the skull. But in this case the options are limited.
After all, the technology of brain-computer interface implants is more advanced and impressive than most people realize. But we are still far from the moment where it is more practical and convenient than just using your hands to do something on the computer./ Adapted from CNA.al
November always comes wet in Tirana. And with it the Book ...
Faktet rreth jetës së Napoleon Bonapartitm arritjet e tij ...
The island nation of Cyprus has been divided for more than...
The Shtermer family's survival story was unknown for many ...
The term "oligarch" has become very common since the begin...
People undergo plastic surgery for a variety of reasons. R...
Një studim i tillë nuk mund vinte në një kohë më të përsht...
One of the most famous kisses in history is not between an...
A do t’iu dukej e çuditshme nëse unë do të refuzoja të...
Kablloja e linjës “THE ASIA-AFRICA-EUROPE-1 INTERNET” ...
One winter morning in 1892, seemingly a day like any o...
Mbrëmjen e 29 tetorit, mbi 100 mijë njerëz u derdhën në rr...
Për fat të keq pyetjes nëse është i mundur parashikimi i t...
On November 15, the world's population is expected to exce...
For centuries empires have been the dominant form of polit...
If you believe the media, we are living in the midst of an...
It's no secret that most of us feel something between disp...
Thuhet se një nga gjërat që na bën njerëz, është vetëdija ...
Që nga shfaqja e tij në kinema për herë të parë në vitin 1...
Nga duhet filluar për të ribërë bashkë, pjesët e një b...
Irfan Hysenbelliu claims to be a big businessman, an hones...
The murder of officer Enea Mekolli in the line of duty has...
The next case broadcast on the show "Stop", this Thursday,...
The case published this Thursday, June 4, on the show "Sto...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A 38-year-old man was arrested today near the Kamza turnof...
A money changer in Durrës lost 60 thousand euros after bei...
The 6 citizens captured in Dubai, members of criminal grou...
A serious accident occurred on the Kardhiq-Delvinë axis, i...
Today our country will be affected by stable weather condi...
For many children and teenagers, the long summer holidays ...
Albania is facing an unprecedented demographic transition,...
On Thursday, our country will be affected by unstable weat...
On the eve of the EU-Western Balkans summit, Germany and F...
Russian President Vladimir Putin said the war in Ukraine c...
An extraordinary story of survival has been recorded in Ne...
The Peace Implementation Council in Bosnia and Herzegovina...
Korça is ready to open the summer season with one of the c...
Two years after his passing, the renowned Korçë poet Skënd...
The Ethnographic Museum of Berat has opened its doors to v...
The story of Harilla Bakalli is one of the most chilling t...
Despite years of efforts at regional cooperation and free ...
Albania is the country with the highest level of severe ma...
This Friday, one US dollar is bought for 81.3 lek and sold...
The government aims to transform the country's industrial ...